२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
तृह् (तृहँ)
रुधादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 07.0018
धात्वर्थ: हिंसायाम् — मार डालना, दुःख देना (to kill to destroy, to give pain)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृणेढि तृण्ढः तृंहन्ति मध्यम तृणेक्षि तृण्ढः तृण्ढ उत्तम तृणेह्मि तृंह्वः तृंह्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृणेढु / तृण्ढात् / तृण्ढाद् तृण्ढाम् तृंहन्तु मध्यम तृण्ढात् / तृण्ढाद् / तृण्ढि तृण्ढम् तृण्ढ उत्तम तृणहानि तृणहाव तृणहाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतृणेट् / अतृणेड् अतृण्ढाम् अतृंहन् मध्यम अतृणेट् / अतृणेड् अतृण्ढम् अतृण्ढ उत्तम अतृणहम् अतृंह्व अतृंह्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृंह्यात् / तृंह्याद् तृंह्याताम् तृंह्युः मध्यम तृंह्याः तृंह्यातम् तृंह्यात उत्तम तृंह्याम् तृंह्याव तृंह्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्हिष्यति तर्हिष्यतः तर्हिष्यन्ति मध्यम तर्हिष्यसि तर्हिष्यथः तर्हिष्यथ उत्तम तर्हिष्यामि तर्हिष्यावः तर्हिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्हिता तर्हितारौ तर्हितारः मध्यम तर्हितासि तर्हितास्थः तर्हितास्थ उत्तम तर्हितास्मि तर्हितास्वः तर्हितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ततर्ह ततृहतुः ततृहुः मध्यम ततर्हिथ ततृहथुः ततृह उत्तम ततर्ह ततृहिव ततृहिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्हीत् / अतर्हीद् अतर्हिष्टाम् अतर्हिषुः मध्यम अतर्हीः अतर्हिष्टम् अतर्हिष्ट उत्तम अतर्हिषम् अतर्हिष्व अतर्हिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृह्यात् / तृह्याद् तृह्यास्ताम् तृह्यासुः मध्यम तृह्याः तृह्यास्तम् तृह्यास्त उत्तम तृह्यासम् तृह्यास्व तृह्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्हिष्यत् / अतर्हिष्यद् अतर्हिष्यताम् अतर्हिष्यन् मध्यम अतर्हिष्यः अतर्हिष्यतम् अतर्हिष्यत उत्तम अतर्हिष्यम् अतर्हिष्याव अतर्हिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृह्यते तृह्येते तृह्यन्ते मध्यम तृह्यसे तृह्येथे तृह्यध्वे उत्तम तृह्ये तृह्यावहे तृह्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृह्यताम् तृह्येताम् तृह्यन्ताम् मध्यम तृह्यस्व तृह्येथाम् तृह्यध्वम् उत्तम तृह्यै तृह्यावहै तृह्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतृह्यत अतृह्येताम् अतृह्यन्त मध्यम अतृह्यथाः अतृह्येथाम् अतृह्यध्वम् उत्तम अतृह्ये अतृह्यावहि अतृह्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तृह्येत तृह्येयाताम् तृह्येरन् मध्यम तृह्येथाः तृह्येयाथाम् तृह्येध्वम् उत्तम तृह्येय तृह्येवहि तृह्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्हिष्यते तर्हिष्येते तर्हिष्यन्ते मध्यम तर्हिष्यसे तर्हिष्येथे तर्हिष्यध्वे उत्तम तर्हिष्ये तर्हिष्यावहे तर्हिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त तर्हण — — तर्हणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त तर्हक तर्हकः तर्हिका तर्हकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त तर्हितृ तर्हिता तर्हित्री तर्हितृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) तर्हितव्य तर्हितव्यः तर्हितव्या तर्हितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त तर्हणीय तर्हणीयः तर्हणीया तर्हणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) तृहित तृहितः तृहिता तृहितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) तृहितवत् तृहितवान् तृहितवती तृहितवत् / तृहितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) तृंहत् तृंहन् तृंहती तृंहत् / तृंहद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त तर्हिष्यत् तर्हिष्यन् तर्हिष्यती / तर्हिष्यन्ती तर्हिष्यत् / तर्हिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) तर्हित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रतृह्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) तर्हितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय तर्हम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त तर्ह तर्हः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त तृढि — तृढिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ततृह्वस् ततृह्वान् ततृहुषी ततृह्वत् / ततृह्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।