🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:01 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

प्री (प्रीञ्)

क्र्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 09.0002
धात्वर्थ: तर्पणे कान्तौ च — प्रीती करना, तृप्त करना, कामना करना (to love, to satisfy, to wish, to desire, to show kindness)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रीणातिप्रीणीतःप्रीणन्ति
मध्यमप्रीणासिप्रीणीथःप्रीणीथ
उत्तमप्रीणामिप्रीणीवःप्रीणीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रीणातु / प्रीणीतात् / प्रीणीताद्प्रीणीताम्प्रीणन्तु
मध्यमप्रीणीतात् / प्रीणीताद् / प्रीणीहिप्रीणीतम्प्रीणीत
उत्तमप्रीणानिप्रीणावप्रीणाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रीणात् / अप्रीणाद्अप्रीणीताम्अप्रीणन्
मध्यमअप्रीणाःअप्रीणीतम्अप्रीणीत
उत्तमअप्रीणाम्अप्रीणीवअप्रीणीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रीणीयात् / प्रीणीयाद्प्रीणीयाताम्प्रीणीयुः
मध्यमप्रीणीयाःप्रीणीयातम्प्रीणीयात
उत्तमप्रीणीयाम्प्रीणीयावप्रीणीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रेष्यतिप्रेष्यतःप्रेष्यन्ति
मध्यमप्रेष्यसिप्रेष्यथःप्रेष्यथ
उत्तमप्रेष्यामिप्रेष्यावःप्रेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रेताप्रेतारौप्रेतारः
मध्यमप्रेतासिप्रेतास्थःप्रेतास्थ
उत्तमप्रेतास्मिप्रेतास्वःप्रेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिप्रायपिप्रियतुःपिप्रियुः
मध्यमपिप्रयिथ / पिप्रेथपिप्रियथुःपिप्रिय
उत्तमपिप्रय / पिप्रायपिप्रियिवपिप्रियिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रैषीत् / अप्रैषीद्अप्रैष्टाम्अप्रैषुः
मध्यमअप्रैषीःअप्रैष्टम्अप्रैष्ट
उत्तमअप्रैषम्अप्रैष्वअप्रैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रीयात् / प्रीयाद्प्रीयास्ताम्प्रीयासुः
मध्यमप्रीयाःप्रीयास्तम्प्रीयास्त
उत्तमप्रीयासम्प्रीयास्वप्रीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रेष्यत् / अप्रेष्यद्अप्रेष्यताम्अप्रेष्यन्
मध्यमअप्रेष्यःअप्रेष्यतम्अप्रेष्यत
उत्तमअप्रेष्यम्अप्रेष्यावअप्रेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें