२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वॄ (वॄञ्)
क्र्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 09.0019
धात्वर्थ: वरणे — पसन्द करना, स्वीकार करना (to marry, to accept, to own, to choose)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणाति वृणीतः वृणन्ति मध्यम वृणासि वृणीथः वृणीथ उत्तम वृणामि वृणीवः वृणीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणातु / वृणीतात् / वृणीताद् वृणीताम् वृणन्तु मध्यम वृणीतात् / वृणीताद् / वृणीहि वृणीतम् वृणीत उत्तम वृणानि वृणाव वृणाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृणात् / अवृणाद् अवृणीताम् अवृणन् मध्यम अवृणाः अवृणीतम् अवृणीत उत्तम अवृणाम् अवृणीव अवृणीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीयात् / वृणीयाद् वृणीयाताम् वृणीयुः मध्यम वृणीयाः वृणीयातम् वृणीयात उत्तम वृणीयाम् वृणीयाव वृणीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यति / वरीष्यति वरिष्यतः / वरीष्यतः वरिष्यन्ति / वरीष्यन्ति मध्यम वरिष्यसि / वरीष्यसि वरिष्यथः / वरीष्यथः वरिष्यथ / वरीष्यथ उत्तम वरिष्यामि / वरीष्यामि वरिष्यावः / वरीष्यावः वरिष्यामः / वरीष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिता / वरीता वरितारौ / वरीतारौ वरितारः / वरीतारः मध्यम वरितासि / वरीतासि वरितास्थः / वरीतास्थः वरितास्थ / वरीतास्थ उत्तम वरितास्मि / वरीतास्मि वरितास्वः / वरीतास्वः वरितास्मः / वरीतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववार ववरतुः ववरुः मध्यम ववरिथ ववरथुः ववर उत्तम ववर / ववार ववरिव ववरिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवारीत् / अवारीद् अवारिष्टाम् अवारिषुः मध्यम अवारीः अवारिष्टम् अवारिष्ट उत्तम अवारिषम् अवारिष्व अवारिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वूर्यात् / वूर्याद् वूर्यास्ताम् वूर्यासुः मध्यम वूर्याः वूर्यास्तम् वूर्यास्त उत्तम वूर्यासम् वूर्यास्व वूर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्यत् / अवरिष्यद् / अवरीष्यत् / अवरीष्यद् अवरिष्यताम् / अवरीष्यताम् अवरिष्यन् / अवरीष्यन् मध्यम अवरिष्यः / अवरीष्यः अवरिष्यतम् / अवरीष्यतम् अवरिष्यत / अवरीष्यत उत्तम अवरिष्यम् / अवरीष्यम् अवरिष्याव / अवरीष्याव अवरिष्याम / अवरीष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीते वृणाते वृणते मध्यम वृणीषे वृणाथे वृणीध्वे उत्तम वृणे वृणीवहे वृणीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीताम् वृणाताम् वृणताम् मध्यम वृणीष्व वृणाथाम् वृणीध्वम् उत्तम वृणै वृणावहै वृणामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृणीत अवृणाताम् अवृणत मध्यम अवृणीथाः अवृणाथाम् अवृणीध्वम् उत्तम अवृणि अवृणीवहि अवृणीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीत वृणीयाताम् वृणीरन् मध्यम वृणीथाः वृणीयाथाम् वृणीध्वम् उत्तम वृणीय वृणीवहि वृणीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिता / वरीता वरितारौ / वरीतारौ वरितारः / वरीतारः मध्यम वरितासे / वरीतासे वरितासाथे / वरीतासाथे वरिताध्वे / वरीताध्वे उत्तम वरिताहे / वरीताहे वरितास्वहे / वरीतास्वहे वरितास्महे / वरीतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववरे ववराते ववरिरे मध्यम ववरिषे ववराथे ववरिढ्वे / ववरिध्वे उत्तम ववरे ववरिवहे ववरिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्ट / अवरीष्ट / अवूर्ष्ट अवरिषाताम् / अवरीषाताम् / अवूर्षाताम् अवरिषत / अवरीषत / अवूर्षत मध्यम अवरिष्ठाः / अवरीष्ठाः / अवूर्ष्ठाः अवरिषाथाम् / अवरीषाथाम् / अवूर्षाथाम् अवरिढ्वम् / अवरिध्वम् / अवरीढ्वम् / अवरीध्वम् / अवूर्ढ्वम् उत्तम अवरिषि / अवरीषि / अवूर्षि अवरिष्वहि / अवरीष्वहि / अवूर्ष्वहि अवरिष्महि / अवरीष्महि / अवूर्ष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिषीष्ट / वूर्षीष्ट वरिषीयास्ताम् / वूर्षीयास्ताम् वरिषीरन् / वूर्षीरन् मध्यम वरिषीष्ठाः / वूर्षीष्ठाः वरिषीयास्थाम् / वूर्षीयास्थाम् वरिषीढ्वम् / वरिषीध्वम् / वूर्षीढ्वम् उत्तम वरिषीय / वूर्षीय वरिषीवहि / वूर्षीवहि वरिषीमहि / वूर्षीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्यत / अवरीष्यत अवरिष्येताम् / अवरीष्येताम् अवरिष्यन्त / अवरीष्यन्त मध्यम अवरिष्यथाः / अवरीष्यथाः अवरिष्येथाम् / अवरीष्येथाम् अवरिष्यध्वम् / अवरीष्यध्वम् उत्तम अवरिष्ये / अवरीष्ये अवरिष्यावहि / अवरीष्यावहि अवरिष्यामहि / अवरीष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वूर्यते वूर्येते वूर्यन्ते मध्यम वूर्यसे वूर्येथे वूर्यध्वे उत्तम वूर्ये वूर्यावहे वूर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वूर्यताम् वूर्येताम् वूर्यन्ताम् मध्यम वूर्यस्व वूर्येथाम् वूर्यध्वम् उत्तम वूर्यै वूर्यावहै वूर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवूर्यत अवूर्येताम् अवूर्यन्त मध्यम अवूर्यथाः अवूर्येथाम् अवूर्यध्वम् उत्तम अवूर्ये अवूर्यावहि अवूर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वूर्येत वूर्येयाताम् वूर्येरन् मध्यम वूर्येथाः वूर्येयाथाम् वूर्येध्वम् उत्तम वूर्येय वूर्येवहि वूर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते / वारिष्यते / वारीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते / वारिष्येते / वारीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते / वारिष्यन्ते / वारीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे / वारिष्यसे / वारीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे / वारिष्येथे / वारीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे / वारिष्यध्वे / वारीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये / वारिष्ये / वारीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे / वारिष्यावहे / वारीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे / वारिष्यामहे / वारीष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वरण — — वरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वारक वारकः वारिका वारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वरीतृ वरीता वरीत्री वरीतृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त वार्य वार्यः वार्या वार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वरीतव्य वरीतव्यः वरीतव्या वरीतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वरणीय वरणीयः वरणीया वरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वूर्ण वूर्णः वूर्णा वूर्णम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वूर्णवत् वूर्णवान् वूर्णवती वूर्णवत् / वूर्णवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वृणत् वृणन् वृणती वृणत् / वृणद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वरीष्यत् वरीष्यन् वरीष्यती / वरीष्यन्ती वरीष्यत् / वरीष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वृणान वृणानः वृणाना वृणानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वूर्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवूर्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वरीतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वारम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वूर्णि — वूर्णिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त वुवूर्वस् वुवूर्वान् वुवूरुषी वुवूर्वत् / वुवूर्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।