२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
धू (धूञ्)
क्र्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 09.0020
धात्वर्थ: कम्पने — कम्पित करना, हिलाना, क्षोभित करना (to shake,to agitate, to tremble, to cause to shake, to cause to agigate, to tremble)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनाति
धुनीतः
धुनन्ति
मध्यम
धुनासि
धुनीथः
धुनीथ
उत्तम
धुनामि
धुनीवः
धुनीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनातु / धुनीतात् / धुनीताद्
धुनीताम्
धुनन्तु
मध्यम
धुनीतात् / धुनीताद् / धुनीहि
धुनीतम्
धुनीत
उत्तम
धुनानि
धुनाव
धुनाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधुनात् / अधुनाद्
अधुनीताम्
अधुनन्
मध्यम
अधुनाः
अधुनीतम्
अधुनीत
उत्तम
अधुनाम्
अधुनीव
अधुनीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनीयात् / धुनीयाद्
धुनीयाताम्
धुनीयुः
मध्यम
धुनीयाः
धुनीयातम्
धुनीयात
उत्तम
धुनीयाम्
धुनीयाव
धुनीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविष्यति / धोष्यति
धविष्यतः / धोष्यतः
धविष्यन्ति / धोष्यन्ति
मध्यम
धविष्यसि / धोष्यसि
धविष्यथः / धोष्यथः
धविष्यथ / धोष्यथ
उत्तम
धविष्यामि / धोष्यामि
धविष्यावः / धोष्यावः
धविष्यामः / धोष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविता / धोता
धवितारौ / धोतारौ
धवितारः / धोतारः
मध्यम
धवितासि / धोतासि
धवितास्थः / धोतास्थः
धवितास्थ / धोतास्थ
उत्तम
धवितास्मि / धोतास्मि
धवितास्वः / धोतास्वः
धवितास्मः / धोतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
दुधाव
दुधुवतुः
दुधुवुः
मध्यम
दुधविथ / दुधोथ
दुधुवथुः
दुधुव
उत्तम
दुधव / दुधाव
दुधुविव
दुधुविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधावीत् / अधावीद्
अधाविष्टाम्
अधाविषुः
मध्यम
अधावीः
अधाविष्टम्
अधाविष्ट
उत्तम
अधाविषम्
अधाविष्व
अधाविष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धूयात् / धूयाद्
धूयास्ताम्
धूयासुः
मध्यम
धूयाः
धूयास्तम्
धूयास्त
उत्तम
धूयासम्
धूयास्व
धूयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधविष्यत् / अधविष्यद् / अधोष्यत् / अधोष्यद्
अधविष्यताम् / अधोष्यताम्
अधविष्यन् / अधोष्यन्
मध्यम
अधविष्यः / अधोष्यः
अधविष्यतम् / अधोष्यतम्
अधविष्यत / अधोष्यत
उत्तम
अधविष्यम् / अधोष्यम्
अधविष्याव / अधोष्याव
अधविष्याम / अधोष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनीते
धुनाते
धुनते
मध्यम
धुनीषे
धुनाथे
धुनीध्वे
उत्तम
धुने
धुनीवहे
धुनीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनीताम्
धुनाताम्
धुनताम्
मध्यम
धुनीष्व
धुनाथाम्
धुनीध्वम्
उत्तम
धुनै
धुनावहै
धुनामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधुनीत
अधुनाताम्
अधुनत
मध्यम
अधुनीथाः
अधुनाथाम्
अधुनीध्वम्
उत्तम
अधुनि
अधुनीवहि
अधुनीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धुनीत
धुनीयाताम्
धुनीरन्
मध्यम
धुनीथाः
धुनीयाथाम्
धुनीध्वम्
उत्तम
धुनीय
धुनीवहि
धुनीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविष्यते / धोष्यते
धविष्येते / धोष्येते
धविष्यन्ते / धोष्यन्ते
मध्यम
धविष्यसे / धोष्यसे
धविष्येथे / धोष्येथे
धविष्यध्वे / धोष्यध्वे
उत्तम
धविष्ये / धोष्ये
धविष्यावहे / धोष्यावहे
धविष्यामहे / धोष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविता / धोता
धवितारौ / धोतारौ
धवितारः / धोतारः
मध्यम
धवितासे / धोतासे
धवितासाथे / धोतासाथे
धविताध्वे / धोताध्वे
उत्तम
धविताहे / धोताहे
धवितास्वहे / धोतास्वहे
धवितास्महे / धोतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
दुधुवे
दुधुवाते
दुधुविरे
मध्यम
दुधुविषे
दुधुवाथे
दुधुविढ्वे / दुधुविध्वे
उत्तम
दुधुवे
दुधुविवहे
दुधुविमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधविष्ट / अधोष्ट
अधविषाताम् / अधोषाताम्
अधविषत / अधोषत
मध्यम
अधविष्ठाः / अधोष्ठाः
अधविषाथाम् / अधोषाथाम्
अधविढ्वम् / अधविध्वम् / अधोढ्वम्
उत्तम
अधविषि / अधोषि
अधविष्वहि / अधोष्वहि
अधविष्महि / अधोष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविषीष्ट / धोषीष्ट
धविषीयास्ताम् / धोषीयास्ताम्
धविषीरन् / धोषीरन्
मध्यम
धविषीष्ठाः / धोषीष्ठाः
धविषीयास्थाम् / धोषीयास्थाम्
धविषीढ्वम् / धविषीध्वम् / धोषीढ्वम्
उत्तम
धविषीय / धोषीय
धविषीवहि / धोषीवहि
धविषीमहि / धोषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधविष्यत / अधोष्यत
अधविष्येताम् / अधोष्येताम्
अधविष्यन्त / अधोष्यन्त
मध्यम
अधविष्यथाः / अधोष्यथाः
अधविष्येथाम् / अधोष्येथाम्
अधविष्यध्वम् / अधोष्यध्वम्
उत्तम
अधविष्ये / अधोष्ये
अधविष्यावहि / अधोष्यावहि
अधविष्यामहि / अधोष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धूयते
धूयेते
धूयन्ते
मध्यम
धूयसे
धूयेथे
धूयध्वे
उत्तम
धूये
धूयावहे
धूयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धूयताम्
धूयेताम्
धूयन्ताम्
मध्यम
धूयस्व
धूयेथाम्
धूयध्वम्
उत्तम
धूयै
धूयावहै
धूयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधूयत
अधूयेताम्
अधूयन्त
मध्यम
अधूयथाः
अधूयेथाम्
अधूयध्वम्
उत्तम
अधूये
अधूयावहि
अधूयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धूयेत
धूयेयाताम्
धूयेरन्
मध्यम
धूयेथाः
धूयेयाथाम्
धूयेध्वम्
उत्तम
धूयेय
धूयेवहि
धूयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धविष्यते / धाविष्यते / धोष्यते
धविष्येते / धाविष्येते / धोष्येते
धविष्यन्ते / धाविष्यन्ते / धोष्यन्ते
मध्यम
धविष्यसे / धाविष्यसे / धोष्यसे
धविष्येथे / धाविष्येथे / धोष्येथे
धविष्यध्वे / धाविष्यध्वे / धोष्यध्वे
उत्तम
धविष्ये / धाविष्ये / धोष्ये
धविष्यावहे / धाविष्यावहे / धोष्यावहे
धविष्यामहे / धाविष्यामहे / धोष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
धवन
—
—
धवनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
धावक
धावकः
धाविका
धावकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
धोतृ
धोता
धोत्री
धोतृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
धव्य
धव्यः
धव्या
धव्यम्
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
धाव्य
धाव्यः
धाव्या
धाव्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
धोतव्य
धोतव्यः
धोतव्या
धोतव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
धवनीय
धवनीयः
धवनीया
धवनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
धून
धूनः
धूना
धूनम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
धूनवत्
धूनवान्
धूनवती
धूनवत् / धूनवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
धुनत्
धुनन्
धुनती
धुनत् / धुनद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
धोष्यत्
धोष्यन्
धोष्यती / धोष्यन्ती
धोष्यत् / धोष्यद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
धुनान
धुनानः
धुनाना
धुनानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
धूत्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रधूय
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
धोतुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
धावम्
—
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
धूनि
—
धूनिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
दुधूवस्
दुधूवान्
दुधूषी
दुधूवत् / दुधूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।