२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दॄ (दॄ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0026
धात्वर्थ: विदारणे — चीरना, फाड़ना, टुकड़े टुकड़े करना (to break apart, to tear off, to cut)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दृणाति दृणीतः दृणन्ति मध्यम दृणासि दृणीथः दृणीथ उत्तम दृणामि दृणीवः दृणीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दृणातु / दृणीतात् / दृणीताद् दृणीताम् दृणन्तु मध्यम दृणीतात् / दृणीताद् / दृणीहि दृणीतम् दृणीत उत्तम दृणानि दृणाव दृणाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदृणात् / अदृणाद् अदृणीताम् अदृणन् मध्यम अदृणाः अदृणीतम् अदृणीत उत्तम अदृणाम् अदृणीव अदृणीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दृणीयात् / दृणीयाद् दृणीयाताम् दृणीयुः मध्यम दृणीयाः दृणीयातम् दृणीयात उत्तम दृणीयाम् दृणीयाव दृणीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिष्यति / दरीष्यति दरिष्यतः / दरीष्यतः दरिष्यन्ति / दरीष्यन्ति मध्यम दरिष्यसि / दरीष्यसि दरिष्यथः / दरीष्यथः दरिष्यथ / दरीष्यथ उत्तम दरिष्यामि / दरीष्यामि दरिष्यावः / दरीष्यावः दरिष्यामः / दरीष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिता / दरीता दरितारौ / दरीतारौ दरितारः / दरीतारः मध्यम दरितासि / दरीतासि दरितास्थः / दरीतास्थः दरितास्थ / दरीतास्थ उत्तम दरितास्मि / दरीतास्मि दरितास्वः / दरीतास्वः दरितास्मः / दरीतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददार ददरतुः / दद्रतुः ददरुः / दद्रुः मध्यम ददरिथ ददरथुः / दद्रथुः ददर / दद्र उत्तम ददर / ददार ददरिव / दद्रिव ददरिम / दद्रिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदारीत् / अदारीद् अदारिष्टाम् अदारिषुः मध्यम अदारीः अदारिष्टम् अदारिष्ट उत्तम अदारिषम् अदारिष्व अदारिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीर्यात् / दीर्याद् दीर्यास्ताम् दीर्यासुः मध्यम दीर्याः दीर्यास्तम् दीर्यास्त उत्तम दीर्यासम् दीर्यास्व दीर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदरिष्यत् / अदरिष्यद् / अदरीष्यत् / अदरीष्यद् अदरिष्यताम् / अदरीष्यताम् अदरिष्यन् / अदरीष्यन् मध्यम अदरिष्यः / अदरीष्यः अदरिष्यतम् / अदरीष्यतम् अदरिष्यत / अदरीष्यत उत्तम अदरिष्यम् / अदरीष्यम् अदरिष्याव / अदरीष्याव अदरिष्याम / अदरीष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीर्यते दीर्येते दीर्यन्ते मध्यम दीर्यसे दीर्येथे दीर्यध्वे उत्तम दीर्ये दीर्यावहे दीर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीर्यताम् दीर्येताम् दीर्यन्ताम् मध्यम दीर्यस्व दीर्येथाम् दीर्यध्वम् उत्तम दीर्यै दीर्यावहै दीर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदीर्यत अदीर्येताम् अदीर्यन्त मध्यम अदीर्यथाः अदीर्येथाम् अदीर्यध्वम् उत्तम अदीर्ये अदीर्यावहि अदीर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीर्येत दीर्येयाताम् दीर्येरन् मध्यम दीर्येथाः दीर्येयाथाम् दीर्येध्वम् उत्तम दीर्येय दीर्येवहि दीर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिष्यते / दरीष्यते / दारिष्यते / दारीष्यते दरिष्येते / दरीष्येते / दारिष्येते / दारीष्येते दरिष्यन्ते / दरीष्यन्ते / दारिष्यन्ते / दारीष्यन्ते मध्यम दरिष्यसे / दरीष्यसे / दारिष्यसे / दारीष्यसे दरिष्येथे / दरीष्येथे / दारिष्येथे / दारीष्येथे दरिष्यध्वे / दरीष्यध्वे / दारिष्यध्वे / दारीष्यध्वे उत्तम दरिष्ये / दरीष्ये / दारिष्ये / दारीष्ये दरिष्यावहे / दरीष्यावहे / दारिष्यावहे / दारीष्यावहे दरिष्यामहे / दरीष्यामहे / दारिष्यामहे / दारीष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दरण — — दरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दारक दारकः दारिका दारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दरीतृ दरीता दरीत्री दरीतृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दार्य दार्यः दार्या दार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दरीतव्य दरीतव्यः दरीतव्या दरीतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दरणीय दरणीयः दरणीया दरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दीर्ण दीर्णः दीर्णा दीर्णम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दीर्णवत् दीर्णवान् दीर्णवती दीर्णवत् / दीर्णवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दृणत् दृणन् दृणती दृणत् / दृणद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दरीष्यत् दरीष्यन् दरीष्यती / दरीष्यन्ती दरीष्यत् / दरीष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दीर्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदीर्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दरीतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दारम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दीर्णि — दीर्णिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दिदीर्वस् दिदीर्वान् दिदीरुषी दिदीर्वत् / दिदीर्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।