🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:23 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षी (क्षीष्)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0042
धात्वर्थ: हिंसायाम् — दुःख देना, पीड़ा देना, मार डालना (to kill, to destroy, to cause pain, to hurt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षीणातिक्षीणीतःक्षीणन्ति
मध्यमक्षीणासिक्षीणीथःक्षीणीथ
उत्तमक्षीणामिक्षीणीवःक्षीणीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षीणातु / क्षीणीतात् / क्षीणीताद्क्षीणीताम्क्षीणन्तु
मध्यमक्षीणीतात् / क्षीणीताद् / क्षीणीहिक्षीणीतम्क्षीणीत
उत्तमक्षीणानिक्षीणावक्षीणाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षीणात् / अक्षीणाद्अक्षीणीताम्अक्षीणन्
मध्यमअक्षीणाःअक्षीणीतम्अक्षीणीत
उत्तमअक्षीणाम्अक्षीणीवअक्षीणीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षीणीयात् / क्षीणीयाद्क्षीणीयाताम्क्षीणीयुः
मध्यमक्षीणीयाःक्षीणीयातम्क्षीणीयात
उत्तमक्षीणीयाम्क्षीणीयावक्षीणीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षेष्यतिक्षेष्यतःक्षेष्यन्ति
मध्यमक्षेष्यसिक्षेष्यथःक्षेष्यथ
उत्तमक्षेष्यामिक्षेष्यावःक्षेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षेताक्षेतारौक्षेतारः
मध्यमक्षेतासिक्षेतास्थःक्षेतास्थ
उत्तमक्षेतास्मिक्षेतास्वःक्षेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिक्षायचिक्षियतुःचिक्षियुः
मध्यमचिक्षयिथ / चिक्षेथचिक्षियथुःचिक्षिय
उत्तमचिक्षय / चिक्षायचिक्षियिवचिक्षियिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षैषीत् / अक्षैषीद्अक्षैष्टाम्अक्षैषुः
मध्यमअक्षैषीःअक्षैष्टम्अक्षैष्ट
उत्तमअक्षैषम्अक्षैष्वअक्षैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षीयात् / क्षीयाद्क्षीयास्ताम्क्षीयासुः
मध्यमक्षीयाःक्षीयास्तम्क्षीयास्त
उत्तमक्षीयासम्क्षीयास्वक्षीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षेष्यत् / अक्षेष्यद्अक्षेष्यताम्अक्षेष्यन्
मध्यमअक्षेष्यःअक्षेष्यतम्अक्षेष्यत
उत्तमअक्षेष्यम्अक्षेष्यावअक्षेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें