२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
बन्ध् (बन्धँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0044
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना (to tie, to bind)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्नाति बध्नीतः बध्नन्ति मध्यम बध्नासि बध्नीथः बध्नीथ उत्तम बध्नामि बध्नीवः बध्नीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्नातु / बध्नीतात् / बध्नीताद् बध्नीताम् बध्नन्तु मध्यम बधान / बध्नीतात् / बध्नीताद् बध्नीतम् बध्नीत उत्तम बध्नानि बध्नाव बध्नाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबध्नात् / अबध्नाद् अबध्नीताम् अबध्नन् मध्यम अबध्नाः अबध्नीतम् अबध्नीत उत्तम अबध्नाम् अबध्नीव अबध्नीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्नीयात् / बध्नीयाद् बध्नीयाताम् बध्नीयुः मध्यम बध्नीयाः बध्नीयातम् बध्नीयात उत्तम बध्नीयाम् बध्नीयाव बध्नीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भन्त्स्यति भन्त्स्यतः भन्त्स्यन्ति मध्यम भन्त्स्यसि भन्त्स्यथः भन्त्स्यथ उत्तम भन्त्स्यामि भन्त्स्यावः भन्त्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्द्धा / बन्धा बन्द्धारौ / बन्धारौ बन्द्धारः / बन्धारः मध्यम बन्द्धासि / बन्धासि बन्द्धास्थः / बन्धास्थः बन्द्धास्थ / बन्धास्थ उत्तम बन्द्धास्मि / बन्धास्मि बन्द्धास्वः / बन्धास्वः बन्द्धास्मः / बन्धास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बबन्ध बबन्धतुः बबन्धुः मध्यम बबन्द्ध / बबन्ध / बबन्धिथ बबन्धथुः बबन्ध उत्तम बबन्ध बबन्धिव बबन्धिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभान्त्सीत् / अभान्त्सीद् अबान्द्धाम् / अबान्धाम् अभान्त्सुः मध्यम अभान्त्सीः अबान्द्धम् / अबान्धम् अबान्द्ध / अबान्ध उत्तम अभान्त्सम् अभान्त्स्व अभान्त्स्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्यात् / बध्याद् बध्यास्ताम् बध्यासुः मध्यम बध्याः बध्यास्तम् बध्यास्त उत्तम बध्यासम् बध्यास्व बध्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अभन्त्स्यत् / अभन्त्स्यद् अभन्त्स्यताम् अभन्त्स्यन् मध्यम अभन्त्स्यः अभन्त्स्यतम् अभन्त्स्यत उत्तम अभन्त्स्यम् अभन्त्स्याव अभन्त्स्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्यते बध्येते बध्यन्ते मध्यम बध्यसे बध्येथे बध्यध्वे उत्तम बध्ये बध्यावहे बध्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्यताम् बध्येताम् बध्यन्ताम् मध्यम बध्यस्व बध्येथाम् बध्यध्वम् उत्तम बध्यै बध्यावहै बध्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबध्यत अबध्येताम् अबध्यन्त मध्यम अबध्यथाः अबध्येथाम् अबध्यध्वम् उत्तम अबध्ये अबध्यावहि अबध्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बध्येत बध्येयाताम् बध्येरन् मध्यम बध्येथाः बध्येयाथाम् बध्येध्वम् उत्तम बध्येय बध्येवहि बध्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम भन्त्स्यते भन्त्स्येते भन्त्स्यन्ते मध्यम भन्त्स्यसे भन्त्स्येथे भन्त्स्यध्वे उत्तम भन्त्स्ये भन्त्स्यावहे भन्त्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त बन्धन — — बन्धनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त बन्धक बन्धकः बन्धिका बन्धकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त बन्धृ बन्धा बन्ध्री बन्धृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त बन्ध्य बन्ध्यः बन्ध्या बन्ध्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) बन्धव्य बन्धव्यः बन्धव्या बन्धव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त बन्धनीय बन्धनीयः बन्धनीया बन्धनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) बद्ध बद्धः बद्धा बद्धम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) बद्धवत् बद्धवान् बद्धवती बद्धवत् / बद्धवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) बध्नत् बध्नन् बध्नती बध्नत् / बध्नद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त भन्त्स्यत् भन्त्स्यन् भन्त्स्यती / भन्त्स्यन्ती भन्त्स्यत् / भन्त्स्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) बद्ध्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रबध्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) बन्धुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय बन्धम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त बन्ध बन्धः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त बद्धि — बद्धिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बेधिवस् बेधिवान् बेधुषी बेधिवत् / बेधिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।