🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बन्ध् (बन्धँ)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0044
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना (to tie, to bind)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबध्नातिबध्नीतःबध्नन्ति
मध्यमबध्नासिबध्नीथःबध्नीथ
उत्तमबध्नामिबध्नीवःबध्नीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबध्नातु / बध्नीतात् / बध्नीताद्बध्नीताम्बध्नन्तु
मध्यमबधान / बध्नीतात् / बध्नीताद्बध्नीतम्बध्नीत
उत्तमबध्नानिबध्नावबध्नाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबध्नात् / अबध्नाद्अबध्नीताम्अबध्नन्
मध्यमअबध्नाःअबध्नीतम्अबध्नीत
उत्तमअबध्नाम्अबध्नीवअबध्नीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबध्नीयात् / बध्नीयाद्बध्नीयाताम्बध्नीयुः
मध्यमबध्नीयाःबध्नीयातम्बध्नीयात
उत्तमबध्नीयाम्बध्नीयावबध्नीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभन्त्स्यतिभन्त्स्यतःभन्त्स्यन्ति
मध्यमभन्त्स्यसिभन्त्स्यथःभन्त्स्यथ
उत्तमभन्त्स्यामिभन्त्स्यावःभन्त्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्द्धा / बन्धाबन्द्धारौ / बन्धारौबन्द्धारः / बन्धारः
मध्यमबन्द्धासि / बन्धासिबन्द्धास्थः / बन्धास्थःबन्द्धास्थ / बन्धास्थ
उत्तमबन्द्धास्मि / बन्धास्मिबन्द्धास्वः / बन्धास्वःबन्द्धास्मः / बन्धास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबबन्धबबन्धतुःबबन्धुः
मध्यमबबन्द्ध / बबन्ध / बबन्धिथबबन्धथुःबबन्ध
उत्तमबबन्धबबन्धिवबबन्धिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभान्त्सीत् / अभान्त्सीद्अबान्द्धाम् / अबान्धाम्अभान्त्सुः
मध्यमअभान्त्सीःअबान्द्धम् / अबान्धम्अबान्द्ध / अबान्ध
उत्तमअभान्त्सम्अभान्त्स्वअभान्त्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबध्यात् / बध्याद्बध्यास्ताम्बध्यासुः
मध्यमबध्याःबध्यास्तम्बध्यास्त
उत्तमबध्यासम्बध्यास्वबध्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभन्त्स्यत् / अभन्त्स्यद्अभन्त्स्यताम्अभन्त्स्यन्
मध्यमअभन्त्स्यःअभन्त्स्यतम्अभन्त्स्यत
उत्तमअभन्त्स्यम्अभन्त्स्यावअभन्त्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें