२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मन्थ् (मन्थँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0047
धात्वर्थ: विलोडने — विलोना, मथना (to churn,to shake,to agitate)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्नाति मथ्नीतः मथ्नन्ति मध्यम मथ्नासि मथ्नीथः मथ्नीथ उत्तम मथ्नामि मथ्नीवः मथ्नीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्नातु / मथ्नीतात् / मथ्नीताद् मथ्नीताम् मथ्नन्तु मध्यम मथान / मथ्नीतात् / मथ्नीताद् मथ्नीतम् मथ्नीत उत्तम मथ्नानि मथ्नाव मथ्नाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमथ्नात् / अमथ्नाद् अमथ्नीताम् अमथ्नन् मध्यम अमथ्नाः अमथ्नीतम् अमथ्नीत उत्तम अमथ्नाम् अमथ्नीव अमथ्नीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्नीयात् / मथ्नीयाद् मथ्नीयाताम् मथ्नीयुः मध्यम मथ्नीयाः मथ्नीयातम् मथ्नीयात उत्तम मथ्नीयाम् मथ्नीयाव मथ्नीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मन्थिष्यति मन्थिष्यतः मन्थिष्यन्ति मध्यम मन्थिष्यसि मन्थिष्यथः मन्थिष्यथ उत्तम मन्थिष्यामि मन्थिष्यावः मन्थिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मन्थिता मन्थितारौ मन्थितारः मध्यम मन्थितासि मन्थितास्थः मन्थितास्थ उत्तम मन्थितास्मि मन्थितास्वः मन्थितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ममन्थ ममन्थतुः ममन्थुः मध्यम ममन्थिथ ममन्थथुः ममन्थ उत्तम ममन्थ ममन्थिव ममन्थिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमन्थीत् / अमन्थीद् अमन्थिष्टाम् अमन्थिषुः मध्यम अमन्थीः अमन्थिष्टम् अमन्थिष्ट उत्तम अमन्थिषम् अमन्थिष्व अमन्थिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्यात् / मथ्याद् मथ्यास्ताम् मथ्यासुः मध्यम मथ्याः मथ्यास्तम् मथ्यास्त उत्तम मथ्यासम् मथ्यास्व मथ्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमन्थिष्यत् / अमन्थिष्यद् अमन्थिष्यताम् अमन्थिष्यन् मध्यम अमन्थिष्यः अमन्थिष्यतम् अमन्थिष्यत उत्तम अमन्थिष्यम् अमन्थिष्याव अमन्थिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्यते मथ्येते मथ्यन्ते मध्यम मथ्यसे मथ्येथे मथ्यध्वे उत्तम मथ्ये मथ्यावहे मथ्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्यताम् मथ्येताम् मथ्यन्ताम् मध्यम मथ्यस्व मथ्येथाम् मथ्यध्वम् उत्तम मथ्यै मथ्यावहै मथ्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमथ्यत अमथ्येताम् अमथ्यन्त मध्यम अमथ्यथाः अमथ्येथाम् अमथ्यध्वम् उत्तम अमथ्ये अमथ्यावहि अमथ्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मथ्येत मथ्येयाताम् मथ्येरन् मध्यम मथ्येथाः मथ्येयाथाम् मथ्येध्वम् उत्तम मथ्येय मथ्येवहि मथ्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मन्थिष्यते मन्थिष्येते मन्थिष्यन्ते मध्यम मन्थिष्यसे मन्थिष्येथे मन्थिष्यध्वे उत्तम मन्थिष्ये मन्थिष्यावहे मन्थिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मन्थन — — मन्थनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मन्थक मन्थकः मन्थिका मन्थकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मन्थितृ मन्थिता मन्थित्री मन्थितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त मन्थ्य मन्थ्यः मन्थ्या मन्थ्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मन्थितव्य मन्थितव्यः मन्थितव्या मन्थितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मन्थनीय मन्थनीयः मन्थनीया मन्थनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मथित मथितः मथिता मथितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मथितवत् मथितवान् मथितवती मथितवत् / मथितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) मथ्नत् मथ्नन् मथ्नती मथ्नत् / मथ्नद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मन्थिष्यत् मन्थिष्यन् मन्थिष्यती / मन्थिष्यन्ती मन्थिष्यत् / मन्थिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मथित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमथ्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मन्थितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मन्थम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त मन्थ मन्थः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मत्ति — मत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त मेथिवस् मेथिवान् मेथुषी मेथिवत् / मेथिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।