🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:20 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मन्थ् (मन्थँ)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0047
धात्वर्थ: विलोडने — विलोना, मथना (to churn,to shake,to agitate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथ्नातिमथ्नीतःमथ्नन्ति
मध्यममथ्नासिमथ्नीथःमथ्नीथ
उत्तममथ्नामिमथ्नीवःमथ्नीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथ्नातु / मथ्नीतात् / मथ्नीताद्मथ्नीताम्मथ्नन्तु
मध्यममथान / मथ्नीतात् / मथ्नीताद्मथ्नीतम्मथ्नीत
उत्तममथ्नानिमथ्नावमथ्नाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमथ्नात् / अमथ्नाद्अमथ्नीताम्अमथ्नन्
मध्यमअमथ्नाःअमथ्नीतम्अमथ्नीत
उत्तमअमथ्नाम्अमथ्नीवअमथ्नीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथ्नीयात् / मथ्नीयाद्मथ्नीयाताम्मथ्नीयुः
मध्यममथ्नीयाःमथ्नीयातम्मथ्नीयात
उत्तममथ्नीयाम्मथ्नीयावमथ्नीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थिष्यतिमन्थिष्यतःमन्थिष्यन्ति
मध्यममन्थिष्यसिमन्थिष्यथःमन्थिष्यथ
उत्तममन्थिष्यामिमन्थिष्यावःमन्थिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममन्थितामन्थितारौमन्थितारः
मध्यममन्थितासिमन्थितास्थःमन्थितास्थ
उत्तममन्थितास्मिमन्थितास्वःमन्थितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममन्थममन्थतुःममन्थुः
मध्यमममन्थिथममन्थथुःममन्थ
उत्तमममन्थममन्थिवममन्थिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्थीत् / अमन्थीद्अमन्थिष्टाम्अमन्थिषुः
मध्यमअमन्थीःअमन्थिष्टम्अमन्थिष्ट
उत्तमअमन्थिषम्अमन्थिष्वअमन्थिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथ्यात् / मथ्याद्मथ्यास्ताम्मथ्यासुः
मध्यममथ्याःमथ्यास्तम्मथ्यास्त
उत्तममथ्यासम्मथ्यास्वमथ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमन्थिष्यत् / अमन्थिष्यद्अमन्थिष्यताम्अमन्थिष्यन्
मध्यमअमन्थिष्यःअमन्थिष्यतम्अमन्थिष्यत
उत्तमअमन्थिष्यम्अमन्थिष्यावअमन्थिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें