२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
कुष् (कुषँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0054
धात्वर्थ: निष्कर्षे — बाहर निकालना, रगड़ के निकालना, कसौटी पर घिसके सोने आदि की परीक्षा करना (to take out, to extract, to examine a metal, to investigate purity of a metal)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्णाति
कुष्णीतः
कुष्णन्ति
मध्यम
कुष्णासि
कुष्णीथः
कुष्णीथ
उत्तम
कुष्णामि
कुष्णीवः
कुष्णीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्णातु / कुष्णीतात् / कुष्णीताद्
कुष्णीताम्
कुष्णन्तु
मध्यम
कुषाण / कुष्णीतात् / कुष्णीताद्
कुष्णीतम्
कुष्णीत
उत्तम
कुष्णानि
कुष्णाव
कुष्णाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अकुष्णात् / अकुष्णाद्
अकुष्णीताम्
अकुष्णन्
मध्यम
अकुष्णाः
अकुष्णीतम्
अकुष्णीत
उत्तम
अकुष्णाम्
अकुष्णीव
अकुष्णीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्णीयात् / कुष्णीयाद्
कुष्णीयाताम्
कुष्णीयुः
मध्यम
कुष्णीयाः
कुष्णीयातम्
कुष्णीयात
उत्तम
कुष्णीयाम्
कुष्णीयाव
कुष्णीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कोषिष्यति
कोषिष्यतः
कोषिष्यन्ति
मध्यम
कोषिष्यसि
कोषिष्यथः
कोषिष्यथ
उत्तम
कोषिष्यामि
कोषिष्यावः
कोषिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कोषिता
कोषितारौ
कोषितारः
मध्यम
कोषितासि
कोषितास्थः
कोषितास्थ
उत्तम
कोषितास्मि
कोषितास्वः
कोषितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
चुकोष
चुकुषतुः
चुकुषुः
मध्यम
चुकोषिथ
चुकुषथुः
चुकुष
उत्तम
चुकोष
चुकुषिव
चुकुषिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अकोषीत् / अकोषीद्
अकोषिष्टाम्
अकोषिषुः
मध्यम
अकोषीः
अकोषिष्टम्
अकोषिष्ट
उत्तम
अकोषिषम्
अकोषिष्व
अकोषिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्यात् / कुष्याद्
कुष्यास्ताम्
कुष्यासुः
मध्यम
कुष्याः
कुष्यास्तम्
कुष्यास्त
उत्तम
कुष्यासम्
कुष्यास्व
कुष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अकोषिष्यत् / अकोषिष्यद्
अकोषिष्यताम्
अकोषिष्यन्
मध्यम
अकोषिष्यः
अकोषिष्यतम्
अकोषिष्यत
उत्तम
अकोषिष्यम्
अकोषिष्याव
अकोषिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्यते
कुष्येते
कुष्यन्ते
मध्यम
कुष्यसे
कुष्येथे
कुष्यध्वे
उत्तम
कुष्ये
कुष्यावहे
कुष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्यताम्
कुष्येताम्
कुष्यन्ताम्
मध्यम
कुष्यस्व
कुष्येथाम्
कुष्यध्वम्
उत्तम
कुष्यै
कुष्यावहै
कुष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अकुष्यत
अकुष्येताम्
अकुष्यन्त
मध्यम
अकुष्यथाः
अकुष्येथाम्
अकुष्यध्वम्
उत्तम
अकुष्ये
अकुष्यावहि
अकुष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कुष्येत
कुष्येयाताम्
कुष्येरन्
मध्यम
कुष्येथाः
कुष्येयाथाम्
कुष्येध्वम्
उत्तम
कुष्येय
कुष्येवहि
कुष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
कोषिष्यते
कोषिष्येते
कोषिष्यन्ते
मध्यम
कोषिष्यसे
कोषिष्येथे
कोषिष्यध्वे
उत्तम
कोषिष्ये
कोषिष्यावहे
कोषिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
कोषण
—
—
कोषणम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
कोषक
कोषकः
कोषिका
कोषकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
कोषितृ
कोषिता
कोषित्री
कोषितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
कोष्य
कोष्यः
कोष्या
कोष्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
कोषितव्य
कोषितव्यः
कोषितव्या
कोषितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
कोषणीय
कोषणीयः
कोषणीया
कोषणीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
कुषित
कुषितः
कुषिता
कुषितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
कुषितवत्
कुषितवान्
कुषितवती
कुषितवत् / कुषितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
कुष्णत्
कुष्णन्
कुष्णती
कुष्णत् / कुष्णद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
कोषिष्यत्
कोषिष्यन्
कोषिष्यती / कोषिष्यन्ती
कोषिष्यत् / कोषिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
कुषित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रकुष्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
कोषितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
कोषम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
कोष
कोषः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
कुष्टि
—
कुष्टिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
चुकुष्वस्
चुकुष्वान्
चुकुषुषी
चुकुष्वत् / चुकुष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।