२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ध्रस् (उँध्रसँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0060
धात्वर्थ: उञ्छे — बीनना, एक एक करके चुनना, ऊपर फेंकना, उडा देना (to gather, to pick, to glean)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्नाति ध्रस्नीतः ध्रस्नन्ति मध्यम ध्रस्नासि ध्रस्नीथः ध्रस्नीथ उत्तम ध्रस्नामि ध्रस्नीवः ध्रस्नीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्नातु / ध्रस्नीतात् / ध्रस्नीताद् ध्रस्नीताम् ध्रस्नन्तु मध्यम ध्रसान / ध्रस्नीतात् / ध्रस्नीताद् ध्रस्नीतम् ध्रस्नीत उत्तम ध्रस्नानि ध्रस्नाव ध्रस्नाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रस्नात् / अध्रस्नाद् अध्रस्नीताम् अध्रस्नन् मध्यम अध्रस्नाः अध्रस्नीतम् अध्रस्नीत उत्तम अध्रस्नाम् अध्रस्नीव अध्रस्नीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्नीयात् / ध्रस्नीयाद् ध्रस्नीयाताम् ध्रस्नीयुः मध्यम ध्रस्नीयाः ध्रस्नीयातम् ध्रस्नीयात उत्तम ध्रस्नीयाम् ध्रस्नीयाव ध्रस्नीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिष्यति ध्रसिष्यतः ध्रसिष्यन्ति मध्यम ध्रसिष्यसि ध्रसिष्यथः ध्रसिष्यथ उत्तम ध्रसिष्यामि ध्रसिष्यावः ध्रसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिता ध्रसितारौ ध्रसितारः मध्यम ध्रसितासि ध्रसितास्थः ध्रसितास्थ उत्तम ध्रसितास्मि ध्रसितास्वः ध्रसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दध्रास दध्रसतुः दध्रसुः मध्यम दध्रसिथ दध्रसथुः दध्रस उत्तम दध्रस / दध्रास दध्रसिव दध्रसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रसीत् / अध्रसीद् / अध्रासीत् / अध्रासीद् अध्रसिष्टाम् / अध्रासिष्टाम् अध्रसिषुः / अध्रासिषुः मध्यम अध्रसीः / अध्रासीः अध्रसिष्टम् / अध्रासिष्टम् अध्रसिष्ट / अध्रासिष्ट उत्तम अध्रसिषम् / अध्रासिषम् अध्रसिष्व / अध्रासिष्व अध्रसिष्म / अध्रासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यात् / ध्रस्याद् ध्रस्यास्ताम् ध्रस्यासुः मध्यम ध्रस्याः ध्रस्यास्तम् ध्रस्यास्त उत्तम ध्रस्यासम् ध्रस्यास्व ध्रस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रसिष्यत् / अध्रसिष्यद् अध्रसिष्यताम् अध्रसिष्यन् मध्यम अध्रसिष्यः अध्रसिष्यतम् अध्रसिष्यत उत्तम अध्रसिष्यम् अध्रसिष्याव अध्रसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यते ध्रस्येते ध्रस्यन्ते मध्यम ध्रस्यसे ध्रस्येथे ध्रस्यध्वे उत्तम ध्रस्ये ध्रस्यावहे ध्रस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यताम् ध्रस्येताम् ध्रस्यन्ताम् मध्यम ध्रस्यस्व ध्रस्येथाम् ध्रस्यध्वम् उत्तम ध्रस्यै ध्रस्यावहै ध्रस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रस्यत अध्रस्येताम् अध्रस्यन्त मध्यम अध्रस्यथाः अध्रस्येथाम् अध्रस्यध्वम् उत्तम अध्रस्ये अध्रस्यावहि अध्रस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्येत ध्रस्येयाताम् ध्रस्येरन् मध्यम ध्रस्येथाः ध्रस्येयाथाम् ध्रस्येध्वम् उत्तम ध्रस्येय ध्रस्येवहि ध्रस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिष्यते ध्रसिष्येते ध्रसिष्यन्ते मध्यम ध्रसिष्यसे ध्रसिष्येथे ध्रसिष्यध्वे उत्तम ध्रसिष्ये ध्रसिष्यावहे ध्रसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ध्रसन — — ध्रसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रासक ध्रासकः ध्रासिका ध्रासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रसितृ ध्रसिता ध्रसित्री ध्रसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ध्रास्य ध्रास्यः ध्रास्या ध्रास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ध्रसितव्य ध्रसितव्यः ध्रसितव्या ध्रसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ध्रसनीय ध्रसनीयः ध्रसनीया ध्रसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ध्रस्त ध्रस्तः ध्रस्ता ध्रस्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ध्रस्तवत् ध्रस्तवान् ध्रस्तवती ध्रस्तवत् / ध्रस्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ध्रस्नत् ध्रस्नन् ध्रस्नती ध्रस्नत् / ध्रस्नद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ध्रसिष्यत् ध्रसिष्यन् ध्रसिष्यती / ध्रसिष्यन्ती ध्रसिष्यत् / ध्रसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ध्रस्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रध्रस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ध्रसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ध्रासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ध्रास ध्रासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ध्रस्ति — ध्रस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दध्रस्वस् दध्रस्वान् दध्रसुषी दध्रस्वत् / दध्रस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।