🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:35:21 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मिन्द् (मिदिँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0011
धात्वर्थ: स्नेहने — स्निग्ध होना, पिघलना, पोतना, प्रीती करना, नरम होना (to soften, to melt, to become greasy, to love)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दति / मिन्दयतिमिन्दतः / मिन्दयतःमिन्दन्ति / मिन्दयन्ति
मध्यममिन्दयसि / मिन्दसिमिन्दथः / मिन्दयथःमिन्दथ / मिन्दयथ
उत्तममिन्दयामि / मिन्दामिमिन्दयावः / मिन्दावःमिन्दयामः / मिन्दामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दतात् / मिन्दताद् / मिन्दतु / मिन्दयतात् / मिन्दयताद् / मिन्दयतुमिन्दताम् / मिन्दयताम्मिन्दन्तु / मिन्दयन्तु
मध्यममिन्द / मिन्दतात् / मिन्दताद् / मिन्दय / मिन्दयतात् / मिन्दयताद्मिन्दतम् / मिन्दयतम्मिन्दत / मिन्दयत
उत्तममिन्दयानि / मिन्दानिमिन्दयाव / मिन्दावमिन्दयाम / मिन्दाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमिन्दत् / अमिन्दद् / अमिन्दयत् / अमिन्दयद्अमिन्दताम् / अमिन्दयताम्अमिन्दन् / अमिन्दयन्
मध्यमअमिन्दः / अमिन्दयःअमिन्दतम् / अमिन्दयतम्अमिन्दत / अमिन्दयत
उत्तमअमिन्दम् / अमिन्दयम्अमिन्दयाव / अमिन्दावअमिन्दयाम / अमिन्दाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दयेत् / मिन्दयेद् / मिन्देत् / मिन्देद्मिन्दयेताम् / मिन्देताम्मिन्दयेयुः / मिन्देयुः
मध्यममिन्दयेः / मिन्देःमिन्दयेतम् / मिन्देतम्मिन्दयेत / मिन्देत
उत्तममिन्दयेयम् / मिन्देयम्मिन्दयेव / मिन्देवमिन्दयेम / मिन्देम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दयिष्यति / मिन्दिष्यतिमिन्दयिष्यतः / मिन्दिष्यतःमिन्दयिष्यन्ति / मिन्दिष्यन्ति
मध्यममिन्दयिष्यसि / मिन्दिष्यसिमिन्दयिष्यथः / मिन्दिष्यथःमिन्दयिष्यथ / मिन्दिष्यथ
उत्तममिन्दयिष्यामि / मिन्दिष्यामिमिन्दयिष्यावः / मिन्दिष्यावःमिन्दयिष्यामः / मिन्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दयिता / मिन्दितामिन्दयितारौ / मिन्दितारौमिन्दयितारः / मिन्दितारः
मध्यममिन्दयितासि / मिन्दितासिमिन्दयितास्थः / मिन्दितास्थःमिन्दयितास्थ / मिन्दितास्थ
उत्तममिन्दयितास्मि / मिन्दितास्मिमिन्दयितास्वः / मिन्दितास्वःमिन्दयितास्मः / मिन्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्दयाञ्चकार / मिन्दयामास / मिन्दयाम्बभूव / मिमिन्दमिन्दयाञ्चक्रतुः / मिन्दयामासतुः / मिन्दयाम्बभूवतुः / मिमिन्दतुःमिन्दयाञ्चक्रुः / मिन्दयामासुः / मिन्दयाम्बभूवुः / मिमिन्दुः
मध्यममिन्दयाञ्चकर्थ / मिन्दयामासिथ / मिन्दयाम्बभूविथ / मिमिन्दिथमिन्दयाञ्चक्रथुः / मिन्दयामासथुः / मिन्दयाम्बभूवथुः / मिमिन्दथुःमिन्दयाञ्चक्र / मिन्दयामास / मिन्दयाम्बभूव / मिमिन्द
उत्तममिन्दयाञ्चकर / मिन्दयाञ्चकार / मिन्दयामास / मिन्दयाम्बभूव / मिमिन्दमिन्दयाञ्चकृव / मिन्दयामासिव / मिन्दयाम्बभूविव / मिमिन्दिवमिन्दयाञ्चकृम / मिन्दयामासिम / मिन्दयाम्बभूविम / मिमिन्दिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमिन्दीत् / अमिन्दीद् / अमिमिन्दत् / अमिमिन्दद्अमिन्दिष्टाम् / अमिमिन्दताम्अमिन्दिषुः / अमिमिन्दन्
मध्यमअमिन्दीः / अमिमिन्दःअमिन्दिष्टम् / अमिमिन्दतम्अमिन्दिष्ट / अमिमिन्दत
उत्तमअमिन्दिषम् / अमिमिन्दम्अमिन्दिष्व / अमिमिन्दावअमिन्दिष्म / अमिमिन्दाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिन्द्यात् / मिन्द्याद्मिन्द्यास्ताम्मिन्द्यासुः
मध्यममिन्द्याःमिन्द्यास्तम्मिन्द्यास्त
उत्तममिन्द्यासम्मिन्द्यास्वमिन्द्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमिन्दयिष्यत् / अमिन्दयिष्यद् / अमिन्दिष्यत् / अमिन्दिष्यद्अमिन्दयिष्यताम् / अमिन्दिष्यताम्अमिन्दयिष्यन् / अमिन्दिष्यन्
मध्यमअमिन्दयिष्यः / अमिन्दिष्यःअमिन्दयिष्यतम् / अमिन्दिष्यतम्अमिन्दयिष्यत / अमिन्दिष्यत
उत्तमअमिन्दयिष्यम् / अमिन्दिष्यम्अमिन्दयिष्याव / अमिन्दिष्यावअमिन्दयिष्याम / अमिन्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें