🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:49 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मिद् (मिदँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0012
धात्वर्थ: स्नेहने (to soften, to melt, to become greasy, to love)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयतिमेदयतःमेदयन्ति
मध्यममेदयसिमेदयथःमेदयथ
उत्तममेदयामिमेदयावःमेदयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयतात् / मेदयताद् / मेदयतुमेदयताम्मेदयन्तु
मध्यममेदय / मेदयतात् / मेदयताद्मेदयतम्मेदयत
उत्तममेदयानिमेदयावमेदयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदयत् / अमेदयद्अमेदयताम्अमेदयन्
मध्यमअमेदयःअमेदयतम्अमेदयत
उत्तमअमेदयम्अमेदयावअमेदयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयेत् / मेदयेद्मेदयेताम्मेदयेयुः
मध्यममेदयेःमेदयेतम्मेदयेत
उत्तममेदयेयम्मेदयेवमेदयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयिष्यतिमेदयिष्यतःमेदयिष्यन्ति
मध्यममेदयिष्यसिमेदयिष्यथःमेदयिष्यथ
उत्तममेदयिष्यामिमेदयिष्यावःमेदयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयितामेदयितारौमेदयितारः
मध्यममेदयितासिमेदयितास्थःमेदयितास्थ
उत्तममेदयितास्मिमेदयितास्वःमेदयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदयाञ्चकार / मेदयामास / मेदयाम्बभूवमेदयाञ्चक्रतुः / मेदयामासतुः / मेदयाम्बभूवतुःमेदयाञ्चक्रुः / मेदयामासुः / मेदयाम्बभूवुः
मध्यममेदयाञ्चकर्थ / मेदयामासिथ / मेदयाम्बभूविथमेदयाञ्चक्रथुः / मेदयामासथुः / मेदयाम्बभूवथुःमेदयाञ्चक्र / मेदयामास / मेदयाम्बभूव
उत्तममेदयाञ्चकर / मेदयाञ्चकार / मेदयामास / मेदयाम्बभूवमेदयाञ्चकृव / मेदयामासिव / मेदयाम्बभूविवमेदयाञ्चकृम / मेदयामासिम / मेदयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमीमिदत् / अमीमिदद्अमीमिदताम्अमीमिदन्
मध्यमअमीमिदःअमीमिदतम्अमीमिदत
उत्तमअमीमिदम्अमीमिदावअमीमिदाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेद्यात् / मेद्याद्मेद्यास्ताम्मेद्यासुः
मध्यममेद्याःमेद्यास्तम्मेद्यास्त
उत्तममेद्यासम्मेद्यास्वमेद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदयिष्यत् / अमेदयिष्यद्अमेदयिष्यताम्अमेदयिष्यन्
मध्यमअमेदयिष्यःअमेदयिष्यतम्अमेदयिष्यत
उत्तमअमेदयिष्यम्अमेदयिष्यावअमेदयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें