🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चूर्ण् (चुर्णँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0026
धात्वर्थ: प्रेरणे — आज्ञा करना, प्रेरणा करना, रंग देना, रंगना, खींचना, संकोच करना (to order, to motivate, to inspire, to paint, to color, to pull)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयतिचूर्णयतःचूर्णयन्ति
मध्यमचूर्णयसिचूर्णयथःचूर्णयथ
उत्तमचूर्णयामिचूर्णयावःचूर्णयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयतात् / चूर्णयताद् / चूर्णयतुचूर्णयताम्चूर्णयन्तु
मध्यमचूर्णय / चूर्णयतात् / चूर्णयताद्चूर्णयतम्चूर्णयत
उत्तमचूर्णयानिचूर्णयावचूर्णयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचूर्णयत् / अचूर्णयद्अचूर्णयताम्अचूर्णयन्
मध्यमअचूर्णयःअचूर्णयतम्अचूर्णयत
उत्तमअचूर्णयम्अचूर्णयावअचूर्णयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयेत् / चूर्णयेद्चूर्णयेताम्चूर्णयेयुः
मध्यमचूर्णयेःचूर्णयेतम्चूर्णयेत
उत्तमचूर्णयेयम्चूर्णयेवचूर्णयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयिष्यतिचूर्णयिष्यतःचूर्णयिष्यन्ति
मध्यमचूर्णयिष्यसिचूर्णयिष्यथःचूर्णयिष्यथ
उत्तमचूर्णयिष्यामिचूर्णयिष्यावःचूर्णयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयिताचूर्णयितारौचूर्णयितारः
मध्यमचूर्णयितासिचूर्णयितास्थःचूर्णयितास्थ
उत्तमचूर्णयितास्मिचूर्णयितास्वःचूर्णयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयाञ्चकार / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूवचूर्णयाञ्चक्रतुः / चूर्णयामासतुः / चूर्णयाम्बभूवतुःचूर्णयाञ्चक्रुः / चूर्णयामासुः / चूर्णयाम्बभूवुः
मध्यमचूर्णयाञ्चकर्थ / चूर्णयामासिथ / चूर्णयाम्बभूविथचूर्णयाञ्चक्रथुः / चूर्णयामासथुः / चूर्णयाम्बभूवथुःचूर्णयाञ्चक्र / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूव
उत्तमचूर्णयाञ्चकर / चूर्णयाञ्चकार / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूवचूर्णयाञ्चकृव / चूर्णयामासिव / चूर्णयाम्बभूविवचूर्णयाञ्चकृम / चूर्णयामासिम / चूर्णयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचुचूर्णत् / अचुचूर्णद्अचुचूर्णताम्अचुचूर्णन्
मध्यमअचुचूर्णःअचुचूर्णतम्अचुचूर्णत
उत्तमअचुचूर्णम्अचुचूर्णावअचुचूर्णाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्ण्यात् / चूर्ण्याद्चूर्ण्यास्ताम्चूर्ण्यासुः
मध्यमचूर्ण्याःचूर्ण्यास्तम्चूर्ण्यास्त
उत्तमचूर्ण्यासम्चूर्ण्यास्वचूर्ण्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचूर्णयिष्यत् / अचूर्णयिष्यद्अचूर्णयिष्यताम्अचूर्णयिष्यन्
मध्यमअचूर्णयिष्यःअचूर्णयिष्यतम्अचूर्णयिष्यत
उत्तमअचूर्णयिष्यम्अचूर्णयिष्यावअचूर्णयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें