२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सम्ब् (षन्बँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0030
धात्वर्थ: सम्बन्धने — संयोग करना, मिलाप करना, जोड़ना (to join, to articulate)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयति सम्बयतः सम्बयन्ति मध्यम सम्बयसि सम्बयथः सम्बयथ उत्तम सम्बयामि सम्बयावः सम्बयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयतात् / सम्बयताद् / सम्बयतु सम्बयताम् सम्बयन्तु मध्यम सम्बय / सम्बयतात् / सम्बयताद् सम्बयतम् सम्बयत उत्तम सम्बयानि सम्बयाव सम्बयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असम्बयत् / असम्बयद् असम्बयताम् असम्बयन् मध्यम असम्बयः असम्बयतम् असम्बयत उत्तम असम्बयम् असम्बयाव असम्बयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयेत् / सम्बयेद् सम्बयेताम् सम्बयेयुः मध्यम सम्बयेः सम्बयेतम् सम्बयेत उत्तम सम्बयेयम् सम्बयेव सम्बयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिष्यति सम्बयिष्यतः सम्बयिष्यन्ति मध्यम सम्बयिष्यसि सम्बयिष्यथः सम्बयिष्यथ उत्तम सम्बयिष्यामि सम्बयिष्यावः सम्बयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिता सम्बयितारौ सम्बयितारः मध्यम सम्बयितासि सम्बयितास्थः सम्बयितास्थ उत्तम सम्बयितास्मि सम्बयितास्वः सम्बयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयाञ्चकार / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव सम्बयाञ्चक्रतुः / सम्बयामासतुः / सम्बयाम्बभूवतुः सम्बयाञ्चक्रुः / सम्बयामासुः / सम्बयाम्बभूवुः मध्यम सम्बयाञ्चकर्थ / सम्बयामासिथ / सम्बयाम्बभूविथ सम्बयाञ्चक्रथुः / सम्बयामासथुः / सम्बयाम्बभूवथुः सम्बयाञ्चक्र / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव उत्तम सम्बयाञ्चकर / सम्बयाञ्चकार / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव सम्बयाञ्चकृव / सम्बयामासिव / सम्बयाम्बभूविव सम्बयाञ्चकृम / सम्बयामासिम / सम्बयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अससम्बत् / अससम्बद् अससम्बताम् अससम्बन् मध्यम अससम्बः अससम्बतम् अससम्बत उत्तम अससम्बम् अससम्बाव अससम्बाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्ब्यात् / सम्ब्याद् सम्ब्यास्ताम् सम्ब्यासुः मध्यम सम्ब्याः सम्ब्यास्तम् सम्ब्यास्त उत्तम सम्ब्यासम् सम्ब्यास्व सम्ब्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असम्बयिष्यत् / असम्बयिष्यद् असम्बयिष्यताम् असम्बयिष्यन् मध्यम असम्बयिष्यः असम्बयिष्यतम् असम्बयिष्यत उत्तम असम्बयिष्यम् असम्बयिष्याव असम्बयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयते सम्बयेते सम्बयन्ते मध्यम सम्बयसे सम्बयेथे सम्बयध्वे उत्तम सम्बये सम्बयावहे सम्बयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयताम् सम्बयेताम् सम्बयन्ताम् मध्यम सम्बयस्व सम्बयेथाम् सम्बयध्वम् उत्तम सम्बयै सम्बयावहै सम्बयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असम्बयत असम्बयेताम् असम्बयन्त मध्यम असम्बयथाः असम्बयेथाम् असम्बयध्वम् उत्तम असम्बये असम्बयावहि असम्बयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयेत सम्बयेयाताम् सम्बयेरन् मध्यम सम्बयेथाः सम्बयेयाथाम् सम्बयेध्वम् उत्तम सम्बयेय सम्बयेवहि सम्बयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिष्यते सम्बयिष्येते सम्बयिष्यन्ते मध्यम सम्बयिष्यसे सम्बयिष्येथे सम्बयिष्यध्वे उत्तम सम्बयिष्ये सम्बयिष्यावहे सम्बयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिता सम्बयितारौ सम्बयितारः मध्यम सम्बयितासे सम्बयितासाथे सम्बयिताध्वे उत्तम सम्बयिताहे सम्बयितास्वहे सम्बयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयाञ्चक्रे / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव सम्बयाञ्चक्राते / सम्बयामासतुः / सम्बयाम्बभूवतुः सम्बयाञ्चक्रिरे / सम्बयामासुः / सम्बयाम्बभूवुः मध्यम सम्बयाञ्चकृषे / सम्बयामासिथ / सम्बयाम्बभूविथ सम्बयाञ्चक्राथे / सम्बयामासथुः / सम्बयाम्बभूवथुः सम्बयाञ्चकृढ्वे / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव उत्तम सम्बयाञ्चक्रे / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव सम्बयाञ्चकृवहे / सम्बयामासिव / सम्बयाम्बभूविव सम्बयाञ्चकृमहे / सम्बयामासिम / सम्बयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अससम्बत अससम्बेताम् अससम्बन्त मध्यम अससम्बथाः अससम्बेथाम् अससम्बध्वम् उत्तम अससम्बे अससम्बावहि अससम्बामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिषीष्ट सम्बयिषीयास्ताम् सम्बयिषीरन् मध्यम सम्बयिषीष्ठाः सम्बयिषीयास्थाम् सम्बयिषीढ्वम् / सम्बयिषीध्वम् उत्तम सम्बयिषीय सम्बयिषीवहि सम्बयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असम्बयिष्यत असम्बयिष्येताम् असम्बयिष्यन्त मध्यम असम्बयिष्यथाः असम्बयिष्येथाम् असम्बयिष्यध्वम् उत्तम असम्बयिष्ये असम्बयिष्यावहि असम्बयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्ब्यते सम्ब्येते सम्ब्यन्ते मध्यम सम्ब्यसे सम्ब्येथे सम्ब्यध्वे उत्तम सम्ब्ये सम्ब्यावहे सम्ब्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्ब्यताम् सम्ब्येताम् सम्ब्यन्ताम् मध्यम सम्ब्यस्व सम्ब्येथाम् सम्ब्यध्वम् उत्तम सम्ब्यै सम्ब्यावहै सम्ब्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असम्ब्यत असम्ब्येताम् असम्ब्यन्त मध्यम असम्ब्यथाः असम्ब्येथाम् असम्ब्यध्वम् उत्तम असम्ब्ये असम्ब्यावहि असम्ब्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्ब्येत सम्ब्येयाताम् सम्ब्येरन् मध्यम सम्ब्येथाः सम्ब्येयाथाम् सम्ब्येध्वम् उत्तम सम्ब्येय सम्ब्येवहि सम्ब्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सम्बयिष्यते / सम्बिष्यते सम्बयिष्येते / सम्बिष्येते सम्बयिष्यन्ते / सम्बिष्यन्ते मध्यम सम्बयिष्यसे / सम्बिष्यसे सम्बयिष्येथे / सम्बिष्येथे सम्बयिष्यध्वे / सम्बिष्यध्वे उत्तम सम्बयिष्ये / सम्बिष्ये सम्बयिष्यावहे / सम्बिष्यावहे सम्बयिष्यामहे / सम्बिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सम्बन — — सम्बनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सम्बक सम्बकः सम्बिका सम्बकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सम्बयितृ सम्बयिता सम्बयित्री सम्बयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त सम्ब्य सम्ब्यः सम्ब्या सम्ब्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सम्बयितव्य सम्बयितव्यः सम्बयितव्या सम्बयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सम्बनीय सम्बनीयः सम्बनीया सम्बनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सम्बित सम्बितः सम्बिता सम्बितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सम्बितवत् सम्बितवान् सम्बितवती सम्बितवत् / सम्बितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सम्बयत् सम्बयन् सम्बयन्ती सम्बयत् / सम्बयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सम्बयिष्यत् सम्बयिष्यन् सम्बयिष्यती / सम्बयिष्यन्ती सम्बयिष्यत् / सम्बयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) सम्बयमान सम्बयमानः सम्बयमाना सम्बयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सम्बयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसम्ब्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सम्बयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सम्बम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सम्प्ति — सम्प्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सम्बयाम्बभूवस् सम्बयाम्बभूवान् सम्बयाम्बभूषी सम्बयाम्बभूवत् / सम्बयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।