🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सम्ब् (षन्बँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0030
धात्वर्थ: सम्बन्धने — संयोग करना, मिलाप करना, जोड़ना (to join, to articulate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयतिसम्बयतःसम्बयन्ति
मध्यमसम्बयसिसम्बयथःसम्बयथ
उत्तमसम्बयामिसम्बयावःसम्बयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयतात् / सम्बयताद् / सम्बयतुसम्बयताम्सम्बयन्तु
मध्यमसम्बय / सम्बयतात् / सम्बयताद्सम्बयतम्सम्बयत
उत्तमसम्बयानिसम्बयावसम्बयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसम्बयत् / असम्बयद्असम्बयताम्असम्बयन्
मध्यमअसम्बयःअसम्बयतम्असम्बयत
उत्तमअसम्बयम्असम्बयावअसम्बयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयेत् / सम्बयेद्सम्बयेताम्सम्बयेयुः
मध्यमसम्बयेःसम्बयेतम्सम्बयेत
उत्तमसम्बयेयम्सम्बयेवसम्बयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयिष्यतिसम्बयिष्यतःसम्बयिष्यन्ति
मध्यमसम्बयिष्यसिसम्बयिष्यथःसम्बयिष्यथ
उत्तमसम्बयिष्यामिसम्बयिष्यावःसम्बयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयितासम्बयितारौसम्बयितारः
मध्यमसम्बयितासिसम्बयितास्थःसम्बयितास्थ
उत्तमसम्बयितास्मिसम्बयितास्वःसम्बयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्बयाञ्चकार / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूवसम्बयाञ्चक्रतुः / सम्बयामासतुः / सम्बयाम्बभूवतुःसम्बयाञ्चक्रुः / सम्बयामासुः / सम्बयाम्बभूवुः
मध्यमसम्बयाञ्चकर्थ / सम्बयामासिथ / सम्बयाम्बभूविथसम्बयाञ्चक्रथुः / सम्बयामासथुः / सम्बयाम्बभूवथुःसम्बयाञ्चक्र / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूव
उत्तमसम्बयाञ्चकर / सम्बयाञ्चकार / सम्बयामास / सम्बयाम्बभूवसम्बयाञ्चकृव / सम्बयामासिव / सम्बयाम्बभूविवसम्बयाञ्चकृम / सम्बयामासिम / सम्बयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअससम्बत् / अससम्बद्अससम्बताम्अससम्बन्
मध्यमअससम्बःअससम्बतम्अससम्बत
उत्तमअससम्बम्अससम्बावअससम्बाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्ब्यात् / सम्ब्याद्सम्ब्यास्ताम्सम्ब्यासुः
मध्यमसम्ब्याःसम्ब्यास्तम्सम्ब्यास्त
उत्तमसम्ब्यासम्सम्ब्यास्वसम्ब्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसम्बयिष्यत् / असम्बयिष्यद्असम्बयिष्यताम्असम्बयिष्यन्
मध्यमअसम्बयिष्यःअसम्बयिष्यतम्असम्बयिष्यत
उत्तमअसम्बयिष्यम्असम्बयिष्यावअसम्बयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें