२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
छन्द् (छदिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0062
धात्वर्थ: संवरणे — ढकना, आच्छादन करना, लपेटना (to cover)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दति / छन्दयति छन्दतः / छन्दयतः छन्दन्ति / छन्दयन्ति मध्यम छन्दयसि / छन्दसि छन्दथः / छन्दयथः छन्दथ / छन्दयथ उत्तम छन्दयामि / छन्दामि छन्दयावः / छन्दावः छन्दयामः / छन्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दतात् / छन्दताद् / छन्दतु / छन्दयतात् / छन्दयताद् / छन्दयतु छन्दताम् / छन्दयताम् छन्दन्तु / छन्दयन्तु मध्यम छन्द / छन्दतात् / छन्दताद् / छन्दय / छन्दयतात् / छन्दयताद् छन्दतम् / छन्दयतम् छन्दत / छन्दयत उत्तम छन्दयानि / छन्दानि छन्दयाव / छन्दाव छन्दयाम / छन्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छन्दत् / अच्छन्दद् / अच्छन्दयत् / अच्छन्दयद् अच्छन्दताम् / अच्छन्दयताम् अच्छन्दन् / अच्छन्दयन् मध्यम अच्छन्दः / अच्छन्दयः अच्छन्दतम् / अच्छन्दयतम् अच्छन्दत / अच्छन्दयत उत्तम अच्छन्दम् / अच्छन्दयम् अच्छन्दयाव / अच्छन्दाव अच्छन्दयाम / अच्छन्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयेत् / छन्दयेद् / छन्देत् / छन्देद् छन्दयेताम् / छन्देताम् छन्दयेयुः / छन्देयुः मध्यम छन्दयेः / छन्देः छन्दयेतम् / छन्देतम् छन्दयेत / छन्देत उत्तम छन्दयेयम् / छन्देयम् छन्दयेव / छन्देव छन्दयेम / छन्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिष्यति / छन्दिष्यति छन्दयिष्यतः / छन्दिष्यतः छन्दयिष्यन्ति / छन्दिष्यन्ति मध्यम छन्दयिष्यसि / छन्दिष्यसि छन्दयिष्यथः / छन्दिष्यथः छन्दयिष्यथ / छन्दिष्यथ उत्तम छन्दयिष्यामि / छन्दिष्यामि छन्दयिष्यावः / छन्दिष्यावः छन्दयिष्यामः / छन्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिता / छन्दिता छन्दयितारौ / छन्दितारौ छन्दयितारः / छन्दितारः मध्यम छन्दयितासि / छन्दितासि छन्दयितास्थः / छन्दितास्थः छन्दयितास्थ / छन्दितास्थ उत्तम छन्दयितास्मि / छन्दितास्मि छन्दयितास्वः / छन्दितास्वः छन्दयितास्मः / छन्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चच्छन्द / छन्दयाञ्चकार / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव चच्छन्दतुः / छन्दयाञ्चक्रतुः / छन्दयामासतुः / छन्दयाम्बभूवतुः चच्छन्दुः / छन्दयाञ्चक्रुः / छन्दयामासुः / छन्दयाम्बभूवुः मध्यम चच्छन्दिथ / छन्दयाञ्चकर्थ / छन्दयामासिथ / छन्दयाम्बभूविथ चच्छन्दथुः / छन्दयाञ्चक्रथुः / छन्दयामासथुः / छन्दयाम्बभूवथुः चच्छन्द / छन्दयाञ्चक्र / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव उत्तम चच्छन्द / छन्दयाञ्चकर / छन्दयाञ्चकार / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव चच्छन्दिव / छन्दयाञ्चकृव / छन्दयामासिव / छन्दयाम्बभूविव चच्छन्दिम / छन्दयाञ्चकृम / छन्दयामासिम / छन्दयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचच्छन्दत् / अचच्छन्दद् / अच्छन्दीत् / अच्छन्दीद् अचच्छन्दताम् / अच्छन्दिष्टाम् अचच्छन्दन् / अच्छन्दिषुः मध्यम अचच्छन्दः / अच्छन्दीः अचच्छन्दतम् / अच्छन्दिष्टम् अचच्छन्दत / अच्छन्दिष्ट उत्तम अचच्छन्दम् / अच्छन्दिषम् अचच्छन्दाव / अच्छन्दिष्व अचच्छन्दाम / अच्छन्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्द्यात् / छन्द्याद् छन्द्यास्ताम् छन्द्यासुः मध्यम छन्द्याः छन्द्यास्तम् छन्द्यास्त उत्तम छन्द्यासम् छन्द्यास्व छन्द्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छन्दयिष्यत् / अच्छन्दयिष्यद् / अच्छन्दिष्यत् / अच्छन्दिष्यद् अच्छन्दयिष्यताम् / अच्छन्दिष्यताम् अच्छन्दयिष्यन् / अच्छन्दिष्यन् मध्यम अच्छन्दयिष्यः / अच्छन्दिष्यः अच्छन्दयिष्यतम् / अच्छन्दिष्यतम् अच्छन्दयिष्यत / अच्छन्दिष्यत उत्तम अच्छन्दयिष्यम् / अच्छन्दिष्यम् अच्छन्दयिष्याव / अच्छन्दिष्याव अच्छन्दयिष्याम / अच्छन्दिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयते छन्दयेते छन्दयन्ते मध्यम छन्दयसे छन्दयेथे छन्दयध्वे उत्तम छन्दये छन्दयावहे छन्दयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयताम् छन्दयेताम् छन्दयन्ताम् मध्यम छन्दयस्व छन्दयेथाम् छन्दयध्वम् उत्तम छन्दयै छन्दयावहै छन्दयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छन्दयत अच्छन्दयेताम् अच्छन्दयन्त मध्यम अच्छन्दयथाः अच्छन्दयेथाम् अच्छन्दयध्वम् उत्तम अच्छन्दये अच्छन्दयावहि अच्छन्दयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयेत छन्दयेयाताम् छन्दयेरन् मध्यम छन्दयेथाः छन्दयेयाथाम् छन्दयेध्वम् उत्तम छन्दयेय छन्दयेवहि छन्दयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिष्यते छन्दयिष्येते छन्दयिष्यन्ते मध्यम छन्दयिष्यसे छन्दयिष्येथे छन्दयिष्यध्वे उत्तम छन्दयिष्ये छन्दयिष्यावहे छन्दयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिता छन्दयितारौ छन्दयितारः मध्यम छन्दयितासे छन्दयितासाथे छन्दयिताध्वे उत्तम छन्दयिताहे छन्दयितास्वहे छन्दयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयाञ्चक्रे / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव छन्दयाञ्चक्राते / छन्दयामासतुः / छन्दयाम्बभूवतुः छन्दयाञ्चक्रिरे / छन्दयामासुः / छन्दयाम्बभूवुः मध्यम छन्दयाञ्चकृषे / छन्दयामासिथ / छन्दयाम्बभूविथ छन्दयाञ्चक्राथे / छन्दयामासथुः / छन्दयाम्बभूवथुः छन्दयाञ्चकृढ्वे / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव उत्तम छन्दयाञ्चक्रे / छन्दयामास / छन्दयाम्बभूव छन्दयाञ्चकृवहे / छन्दयामासिव / छन्दयाम्बभूविव छन्दयाञ्चकृमहे / छन्दयामासिम / छन्दयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचच्छन्दत अचच्छन्देताम् अचच्छन्दन्त मध्यम अचच्छन्दथाः अचच्छन्देथाम् अचच्छन्दध्वम् उत्तम अचच्छन्दे अचच्छन्दावहि अचच्छन्दामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिषीष्ट छन्दयिषीयास्ताम् छन्दयिषीरन् मध्यम छन्दयिषीष्ठाः छन्दयिषीयास्थाम् छन्दयिषीढ्वम् / छन्दयिषीध्वम् उत्तम छन्दयिषीय छन्दयिषीवहि छन्दयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छन्दयिष्यत अच्छन्दयिष्येताम् अच्छन्दयिष्यन्त मध्यम अच्छन्दयिष्यथाः अच्छन्दयिष्येथाम् अच्छन्दयिष्यध्वम् उत्तम अच्छन्दयिष्ये अच्छन्दयिष्यावहि अच्छन्दयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्द्यते छन्द्येते छन्द्यन्ते मध्यम छन्द्यसे छन्द्येथे छन्द्यध्वे उत्तम छन्द्ये छन्द्यावहे छन्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्द्यताम् छन्द्येताम् छन्द्यन्ताम् मध्यम छन्द्यस्व छन्द्येथाम् छन्द्यध्वम् उत्तम छन्द्यै छन्द्यावहै छन्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छन्द्यत अच्छन्द्येताम् अच्छन्द्यन्त मध्यम अच्छन्द्यथाः अच्छन्द्येथाम् अच्छन्द्यध्वम् उत्तम अच्छन्द्ये अच्छन्द्यावहि अच्छन्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्द्येत छन्द्येयाताम् छन्द्येरन् मध्यम छन्द्येथाः छन्द्येयाथाम् छन्द्येध्वम् उत्तम छन्द्येय छन्द्येवहि छन्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छन्दयिष्यते / छन्दिष्यते छन्दयिष्येते / छन्दिष्येते छन्दयिष्यन्ते / छन्दिष्यन्ते मध्यम छन्दयिष्यसे / छन्दिष्यसे छन्दयिष्येथे / छन्दिष्येथे छन्दयिष्यध्वे / छन्दिष्यध्वे उत्तम छन्दयिष्ये / छन्दिष्ये छन्दयिष्यावहे / छन्दिष्यावहे छन्दयिष्यामहे / छन्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त छन्दन — — छन्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त छन्दक छन्दकः छन्दिका छन्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त छन्दितृ छन्दिता छन्दित्री छन्दितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त छन्द्य छन्द्यः छन्द्या छन्द्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त छन्द्य छन्द्यः छन्द्या छन्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) छन्दितव्य छन्दितव्यः छन्दितव्या छन्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त छन्दनीय छन्दनीयः छन्दनीया छन्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) छन्दित छन्दितः छन्दिता छन्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) छन्दितवत् छन्दितवान् छन्दितवती छन्दितवत् / छन्दितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) छन्दत् छन्दन् छन्दन्ती छन्दत् / छन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त छन्दिष्यत् छन्दिष्यन् छन्दिष्यती / छन्दिष्यन्ती छन्दिष्यत् / छन्दिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) छन्दयमान छन्दयमानः छन्दयमाना छन्दयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) छन्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रच्छन्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) छन्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय छन्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त छन्द छन्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त छन्ति — छन्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चच्छन्द्वस् चच्छन्द्वान् चच्छन्दुषी चच्छन्द्वत् / चच्छन्द्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।