🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खड् (खडँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0065
धात्वर्थ: भेदने — टुकड़े करना, खण्डित करना (to break)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयतिखाडयतःखाडयन्ति
मध्यमखाडयसिखाडयथःखाडयथ
उत्तमखाडयामिखाडयावःखाडयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयतात् / खाडयताद् / खाडयतुखाडयताम्खाडयन्तु
मध्यमखाडय / खाडयतात् / खाडयताद्खाडयतम्खाडयत
उत्तमखाडयानिखाडयावखाडयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखाडयत् / अखाडयद्अखाडयताम्अखाडयन्
मध्यमअखाडयःअखाडयतम्अखाडयत
उत्तमअखाडयम्अखाडयावअखाडयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयेत् / खाडयेद्खाडयेताम्खाडयेयुः
मध्यमखाडयेःखाडयेतम्खाडयेत
उत्तमखाडयेयम्खाडयेवखाडयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयिष्यतिखाडयिष्यतःखाडयिष्यन्ति
मध्यमखाडयिष्यसिखाडयिष्यथःखाडयिष्यथ
उत्तमखाडयिष्यामिखाडयिष्यावःखाडयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयिताखाडयितारौखाडयितारः
मध्यमखाडयितासिखाडयितास्थःखाडयितास्थ
उत्तमखाडयितास्मिखाडयितास्वःखाडयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाडयाञ्चकार / खाडयामास / खाडयाम्बभूवखाडयाञ्चक्रतुः / खाडयामासतुः / खाडयाम्बभूवतुःखाडयाञ्चक्रुः / खाडयामासुः / खाडयाम्बभूवुः
मध्यमखाडयाञ्चकर्थ / खाडयामासिथ / खाडयाम्बभूविथखाडयाञ्चक्रथुः / खाडयामासथुः / खाडयाम्बभूवथुःखाडयाञ्चक्र / खाडयामास / खाडयाम्बभूव
उत्तमखाडयाञ्चकर / खाडयाञ्चकार / खाडयामास / खाडयाम्बभूवखाडयाञ्चकृव / खाडयामासिव / खाडयाम्बभूविवखाडयाञ्चकृम / खाडयामासिम / खाडयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचीखडत् / अचीखडद्अचीखडताम्अचीखडन्
मध्यमअचीखडःअचीखडतम्अचीखडत
उत्तमअचीखडम्अचीखडावअचीखडाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाड्यात् / खाड्याद्खाड्यास्ताम्खाड्यासुः
मध्यमखाड्याःखाड्यास्तम्खाड्यास्त
उत्तमखाड्यासम्खाड्यास्वखाड्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखाडयिष्यत् / अखाडयिष्यद्अखाडयिष्यताम्अखाडयिष्यन्
मध्यमअखाडयिष्यःअखाडयिष्यतम्अखाडयिष्यत
उत्तमअखाडयिष्यम्अखाडयिष्यावअखाडयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें