२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
कण्ड् (कडिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0067
धात्वर्थ: भेदने — भेदन करना, टुकड़े करना, काटना, विभाग करना (to break in pieces,to break,to cut,to tear to pieces)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डति / कण्डयति कण्डतः / कण्डयतः कण्डन्ति / कण्डयन्ति मध्यम कण्डयसि / कण्डसि कण्डथः / कण्डयथः कण्डथ / कण्डयथ उत्तम कण्डयामि / कण्डामि कण्डयावः / कण्डावः कण्डयामः / कण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डतात् / कण्डताद् / कण्डतु / कण्डयतात् / कण्डयताद् / कण्डयतु कण्डताम् / कण्डयताम् कण्डन्तु / कण्डयन्तु मध्यम कण्ड / कण्डतात् / कण्डताद् / कण्डय / कण्डयतात् / कण्डयताद् कण्डतम् / कण्डयतम् कण्डत / कण्डयत उत्तम कण्डयानि / कण्डानि कण्डयाव / कण्डाव कण्डयाम / कण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्डत् / अकण्डद् / अकण्डयत् / अकण्डयद् अकण्डताम् / अकण्डयताम् अकण्डन् / अकण्डयन् मध्यम अकण्डः / अकण्डयः अकण्डतम् / अकण्डयतम् अकण्डत / अकण्डयत उत्तम अकण्डम् / अकण्डयम् अकण्डयाव / अकण्डाव अकण्डयाम / अकण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयेत् / कण्डयेद् / कण्डेत् / कण्डेद् कण्डयेताम् / कण्डेताम् कण्डयेयुः / कण्डेयुः मध्यम कण्डयेः / कण्डेः कण्डयेतम् / कण्डेतम् कण्डयेत / कण्डेत उत्तम कण्डयेयम् / कण्डेयम् कण्डयेव / कण्डेव कण्डयेम / कण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिष्यति / कण्डिष्यति कण्डयिष्यतः / कण्डिष्यतः कण्डयिष्यन्ति / कण्डिष्यन्ति मध्यम कण्डयिष्यसि / कण्डिष्यसि कण्डयिष्यथः / कण्डिष्यथः कण्डयिष्यथ / कण्डिष्यथ उत्तम कण्डयिष्यामि / कण्डिष्यामि कण्डयिष्यावः / कण्डिष्यावः कण्डयिष्यामः / कण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिता / कण्डिता कण्डयितारौ / कण्डितारौ कण्डयितारः / कण्डितारः मध्यम कण्डयितासि / कण्डितासि कण्डयितास्थः / कण्डितास्थः कण्डयितास्थ / कण्डितास्थ उत्तम कण्डयितास्मि / कण्डितास्मि कण्डयितास्वः / कण्डितास्वः कण्डयितास्मः / कण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयाञ्चकार / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव / चकण्ड कण्डयाञ्चक्रतुः / कण्डयामासतुः / कण्डयाम्बभूवतुः / चकण्डतुः कण्डयाञ्चक्रुः / कण्डयामासुः / कण्डयाम्बभूवुः / चकण्डुः मध्यम कण्डयाञ्चकर्थ / कण्डयामासिथ / कण्डयाम्बभूविथ / चकण्डिथ कण्डयाञ्चक्रथुः / कण्डयामासथुः / कण्डयाम्बभूवथुः / चकण्डथुः कण्डयाञ्चक्र / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव / चकण्ड उत्तम कण्डयाञ्चकर / कण्डयाञ्चकार / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव / चकण्ड कण्डयाञ्चकृव / कण्डयामासिव / कण्डयाम्बभूविव / चकण्डिव कण्डयाञ्चकृम / कण्डयामासिम / कण्डयाम्बभूविम / चकण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्डीत् / अकण्डीद् / अचकण्डत् / अचकण्डद् अकण्डिष्टाम् / अचकण्डताम् अकण्डिषुः / अचकण्डन् मध्यम अकण्डीः / अचकण्डः अकण्डिष्टम् / अचकण्डतम् अकण्डिष्ट / अचकण्डत उत्तम अकण्डिषम् / अचकण्डम् अकण्डिष्व / अचकण्डाव अकण्डिष्म / अचकण्डाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्ड्यात् / कण्ड्याद् कण्ड्यास्ताम् कण्ड्यासुः मध्यम कण्ड्याः कण्ड्यास्तम् कण्ड्यास्त उत्तम कण्ड्यासम् कण्ड्यास्व कण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्डयिष्यत् / अकण्डयिष्यद् / अकण्डिष्यत् / अकण्डिष्यद् अकण्डयिष्यताम् / अकण्डिष्यताम् अकण्डयिष्यन् / अकण्डिष्यन् मध्यम अकण्डयिष्यः / अकण्डिष्यः अकण्डयिष्यतम् / अकण्डिष्यतम् अकण्डयिष्यत / अकण्डिष्यत उत्तम अकण्डयिष्यम् / अकण्डिष्यम् अकण्डयिष्याव / अकण्डिष्याव अकण्डयिष्याम / अकण्डिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयते कण्डयेते कण्डयन्ते मध्यम कण्डयसे कण्डयेथे कण्डयध्वे उत्तम कण्डये कण्डयावहे कण्डयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयताम् कण्डयेताम् कण्डयन्ताम् मध्यम कण्डयस्व कण्डयेथाम् कण्डयध्वम् उत्तम कण्डयै कण्डयावहै कण्डयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्डयत अकण्डयेताम् अकण्डयन्त मध्यम अकण्डयथाः अकण्डयेथाम् अकण्डयध्वम् उत्तम अकण्डये अकण्डयावहि अकण्डयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयेत कण्डयेयाताम् कण्डयेरन् मध्यम कण्डयेथाः कण्डयेयाथाम् कण्डयेध्वम् उत्तम कण्डयेय कण्डयेवहि कण्डयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिष्यते कण्डयिष्येते कण्डयिष्यन्ते मध्यम कण्डयिष्यसे कण्डयिष्येथे कण्डयिष्यध्वे उत्तम कण्डयिष्ये कण्डयिष्यावहे कण्डयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिता कण्डयितारौ कण्डयितारः मध्यम कण्डयितासे कण्डयितासाथे कण्डयिताध्वे उत्तम कण्डयिताहे कण्डयितास्वहे कण्डयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयाञ्चक्रे / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव कण्डयाञ्चक्राते / कण्डयामासतुः / कण्डयाम्बभूवतुः कण्डयाञ्चक्रिरे / कण्डयामासुः / कण्डयाम्बभूवुः मध्यम कण्डयाञ्चकृषे / कण्डयामासिथ / कण्डयाम्बभूविथ कण्डयाञ्चक्राथे / कण्डयामासथुः / कण्डयाम्बभूवथुः कण्डयाञ्चकृढ्वे / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव उत्तम कण्डयाञ्चक्रे / कण्डयामास / कण्डयाम्बभूव कण्डयाञ्चकृवहे / कण्डयामासिव / कण्डयाम्बभूविव कण्डयाञ्चकृमहे / कण्डयामासिम / कण्डयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचकण्डत अचकण्डेताम् अचकण्डन्त मध्यम अचकण्डथाः अचकण्डेथाम् अचकण्डध्वम् उत्तम अचकण्डे अचकण्डावहि अचकण्डामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिषीष्ट कण्डयिषीयास्ताम् कण्डयिषीरन् मध्यम कण्डयिषीष्ठाः कण्डयिषीयास्थाम् कण्डयिषीढ्वम् / कण्डयिषीध्वम् उत्तम कण्डयिषीय कण्डयिषीवहि कण्डयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्डयिष्यत अकण्डयिष्येताम् अकण्डयिष्यन्त मध्यम अकण्डयिष्यथाः अकण्डयिष्येथाम् अकण्डयिष्यध्वम् उत्तम अकण्डयिष्ये अकण्डयिष्यावहि अकण्डयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्ड्यते कण्ड्येते कण्ड्यन्ते मध्यम कण्ड्यसे कण्ड्येथे कण्ड्यध्वे उत्तम कण्ड्ये कण्ड्यावहे कण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्ड्यताम् कण्ड्येताम् कण्ड्यन्ताम् मध्यम कण्ड्यस्व कण्ड्येथाम् कण्ड्यध्वम् उत्तम कण्ड्यै कण्ड्यावहै कण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकण्ड्यत अकण्ड्येताम् अकण्ड्यन्त मध्यम अकण्ड्यथाः अकण्ड्येथाम् अकण्ड्यध्वम् उत्तम अकण्ड्ये अकण्ड्यावहि अकण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्ड्येत कण्ड्येयाताम् कण्ड्येरन् मध्यम कण्ड्येथाः कण्ड्येयाथाम् कण्ड्येध्वम् उत्तम कण्ड्येय कण्ड्येवहि कण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कण्डयिष्यते / कण्डिष्यते कण्डयिष्येते / कण्डिष्येते कण्डयिष्यन्ते / कण्डिष्यन्ते मध्यम कण्डयिष्यसे / कण्डिष्यसे कण्डयिष्येथे / कण्डिष्येथे कण्डयिष्यध्वे / कण्डिष्यध्वे उत्तम कण्डयिष्ये / कण्डिष्ये कण्डयिष्यावहे / कण्डिष्यावहे कण्डयिष्यामहे / कण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त कण्डन — — कण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त कण्डक कण्डकः कण्डिका कण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त कण्डितृ कण्डिता कण्डित्री कण्डितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त कण्ड्य कण्ड्यः कण्ड्या कण्ड्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त कण्ड्य कण्ड्यः कण्ड्या कण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) कण्डितव्य कण्डितव्यः कण्डितव्या कण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त कण्डनीय कण्डनीयः कण्डनीया कण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) कण्डित कण्डितः कण्डिता कण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) कण्डितवत् कण्डितवान् कण्डितवती कण्डितवत् / कण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) कण्डत् कण्डन् कण्डन्ती कण्डत् / कण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त कण्डिष्यत् कण्डिष्यन् कण्डिष्यती / कण्डिष्यन्ती कण्डिष्यत् / कण्डिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) कण्डयमान कण्डयमानः कण्डयमाना कण्डयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) कण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रकण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) कण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय कण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त कण्ड कण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त कण्टि — कण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चकण्ड्वस् चकण्ड्वान् चकण्डुषी चकण्ड्वत् / चकण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।