२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
खुण्ड् (खुडिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0072
धात्वर्थ: खण्डने — टुकड़े करना, चीरना (to cut,to slice, to break into pieces)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डति / खुण्डयति खुण्डतः / खुण्डयतः खुण्डन्ति / खुण्डयन्ति मध्यम खुण्डयसि / खुण्डसि खुण्डथः / खुण्डयथः खुण्डथ / खुण्डयथ उत्तम खुण्डयामि / खुण्डामि खुण्डयावः / खुण्डावः खुण्डयामः / खुण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डतात् / खुण्डताद् / खुण्डतु / खुण्डयतात् / खुण्डयताद् / खुण्डयतु खुण्डताम् / खुण्डयताम् खुण्डन्तु / खुण्डयन्तु मध्यम खुण्ड / खुण्डतात् / खुण्डताद् / खुण्डय / खुण्डयतात् / खुण्डयताद् खुण्डतम् / खुण्डयतम् खुण्डत / खुण्डयत उत्तम खुण्डयानि / खुण्डानि खुण्डयाव / खुण्डाव खुण्डयाम / खुण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्डत् / अखुण्डद् / अखुण्डयत् / अखुण्डयद् अखुण्डताम् / अखुण्डयताम् अखुण्डन् / अखुण्डयन् मध्यम अखुण्डः / अखुण्डयः अखुण्डतम् / अखुण्डयतम् अखुण्डत / अखुण्डयत उत्तम अखुण्डम् / अखुण्डयम् अखुण्डयाव / अखुण्डाव अखुण्डयाम / अखुण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयेत् / खुण्डयेद् / खुण्डेत् / खुण्डेद् खुण्डयेताम् / खुण्डेताम् खुण्डयेयुः / खुण्डेयुः मध्यम खुण्डयेः / खुण्डेः खुण्डयेतम् / खुण्डेतम् खुण्डयेत / खुण्डेत उत्तम खुण्डयेयम् / खुण्डेयम् खुण्डयेव / खुण्डेव खुण्डयेम / खुण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिष्यति / खुण्डिष्यति खुण्डयिष्यतः / खुण्डिष्यतः खुण्डयिष्यन्ति / खुण्डिष्यन्ति मध्यम खुण्डयिष्यसि / खुण्डिष्यसि खुण्डयिष्यथः / खुण्डिष्यथः खुण्डयिष्यथ / खुण्डिष्यथ उत्तम खुण्डयिष्यामि / खुण्डिष्यामि खुण्डयिष्यावः / खुण्डिष्यावः खुण्डयिष्यामः / खुण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिता / खुण्डिता खुण्डयितारौ / खुण्डितारौ खुण्डयितारः / खुण्डितारः मध्यम खुण्डयितासि / खुण्डितासि खुण्डयितास्थः / खुण्डितास्थः खुण्डयितास्थ / खुण्डितास्थ उत्तम खुण्डयितास्मि / खुण्डितास्मि खुण्डयितास्वः / खुण्डितास्वः खुण्डयितास्मः / खुण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयाञ्चकार / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव / चुखुण्ड खुण्डयाञ्चक्रतुः / खुण्डयामासतुः / खुण्डयाम्बभूवतुः / चुखुण्डतुः खुण्डयाञ्चक्रुः / खुण्डयामासुः / खुण्डयाम्बभूवुः / चुखुण्डुः मध्यम खुण्डयाञ्चकर्थ / खुण्डयामासिथ / खुण्डयाम्बभूविथ / चुखुण्डिथ खुण्डयाञ्चक्रथुः / खुण्डयामासथुः / खुण्डयाम्बभूवथुः / चुखुण्डथुः खुण्डयाञ्चक्र / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव / चुखुण्ड उत्तम खुण्डयाञ्चकर / खुण्डयाञ्चकार / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव / चुखुण्ड खुण्डयाञ्चकृव / खुण्डयामासिव / खुण्डयाम्बभूविव / चुखुण्डिव खुण्डयाञ्चकृम / खुण्डयामासिम / खुण्डयाम्बभूविम / चुखुण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्डीत् / अखुण्डीद् / अचुखुण्डत् / अचुखुण्डद् अखुण्डिष्टाम् / अचुखुण्डताम् अखुण्डिषुः / अचुखुण्डन् मध्यम अखुण्डीः / अचुखुण्डः अखुण्डिष्टम् / अचुखुण्डतम् अखुण्डिष्ट / अचुखुण्डत उत्तम अखुण्डिषम् / अचुखुण्डम् अखुण्डिष्व / अचुखुण्डाव अखुण्डिष्म / अचुखुण्डाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्ड्यात् / खुण्ड्याद् खुण्ड्यास्ताम् खुण्ड्यासुः मध्यम खुण्ड्याः खुण्ड्यास्तम् खुण्ड्यास्त उत्तम खुण्ड्यासम् खुण्ड्यास्व खुण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्डयिष्यत् / अखुण्डयिष्यद् / अखुण्डिष्यत् / अखुण्डिष्यद् अखुण्डयिष्यताम् / अखुण्डिष्यताम् अखुण्डयिष्यन् / अखुण्डिष्यन् मध्यम अखुण्डयिष्यः / अखुण्डिष्यः अखुण्डयिष्यतम् / अखुण्डिष्यतम् अखुण्डयिष्यत / अखुण्डिष्यत उत्तम अखुण्डयिष्यम् / अखुण्डिष्यम् अखुण्डयिष्याव / अखुण्डिष्याव अखुण्डयिष्याम / अखुण्डिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयते खुण्डयेते खुण्डयन्ते मध्यम खुण्डयसे खुण्डयेथे खुण्डयध्वे उत्तम खुण्डये खुण्डयावहे खुण्डयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयताम् खुण्डयेताम् खुण्डयन्ताम् मध्यम खुण्डयस्व खुण्डयेथाम् खुण्डयध्वम् उत्तम खुण्डयै खुण्डयावहै खुण्डयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्डयत अखुण्डयेताम् अखुण्डयन्त मध्यम अखुण्डयथाः अखुण्डयेथाम् अखुण्डयध्वम् उत्तम अखुण्डये अखुण्डयावहि अखुण्डयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयेत खुण्डयेयाताम् खुण्डयेरन् मध्यम खुण्डयेथाः खुण्डयेयाथाम् खुण्डयेध्वम् उत्तम खुण्डयेय खुण्डयेवहि खुण्डयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिष्यते खुण्डयिष्येते खुण्डयिष्यन्ते मध्यम खुण्डयिष्यसे खुण्डयिष्येथे खुण्डयिष्यध्वे उत्तम खुण्डयिष्ये खुण्डयिष्यावहे खुण्डयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिता खुण्डयितारौ खुण्डयितारः मध्यम खुण्डयितासे खुण्डयितासाथे खुण्डयिताध्वे उत्तम खुण्डयिताहे खुण्डयितास्वहे खुण्डयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयाञ्चक्रे / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव खुण्डयाञ्चक्राते / खुण्डयामासतुः / खुण्डयाम्बभूवतुः खुण्डयाञ्चक्रिरे / खुण्डयामासुः / खुण्डयाम्बभूवुः मध्यम खुण्डयाञ्चकृषे / खुण्डयामासिथ / खुण्डयाम्बभूविथ खुण्डयाञ्चक्राथे / खुण्डयामासथुः / खुण्डयाम्बभूवथुः खुण्डयाञ्चकृढ्वे / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव उत्तम खुण्डयाञ्चक्रे / खुण्डयामास / खुण्डयाम्बभूव खुण्डयाञ्चकृवहे / खुण्डयामासिव / खुण्डयाम्बभूविव खुण्डयाञ्चकृमहे / खुण्डयामासिम / खुण्डयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचुखुण्डत अचुखुण्डेताम् अचुखुण्डन्त मध्यम अचुखुण्डथाः अचुखुण्डेथाम् अचुखुण्डध्वम् उत्तम अचुखुण्डे अचुखुण्डावहि अचुखुण्डामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिषीष्ट खुण्डयिषीयास्ताम् खुण्डयिषीरन् मध्यम खुण्डयिषीष्ठाः खुण्डयिषीयास्थाम् खुण्डयिषीढ्वम् / खुण्डयिषीध्वम् उत्तम खुण्डयिषीय खुण्डयिषीवहि खुण्डयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्डयिष्यत अखुण्डयिष्येताम् अखुण्डयिष्यन्त मध्यम अखुण्डयिष्यथाः अखुण्डयिष्येथाम् अखुण्डयिष्यध्वम् उत्तम अखुण्डयिष्ये अखुण्डयिष्यावहि अखुण्डयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्ड्यते खुण्ड्येते खुण्ड्यन्ते मध्यम खुण्ड्यसे खुण्ड्येथे खुण्ड्यध्वे उत्तम खुण्ड्ये खुण्ड्यावहे खुण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्ड्यताम् खुण्ड्येताम् खुण्ड्यन्ताम् मध्यम खुण्ड्यस्व खुण्ड्येथाम् खुण्ड्यध्वम् उत्तम खुण्ड्यै खुण्ड्यावहै खुण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखुण्ड्यत अखुण्ड्येताम् अखुण्ड्यन्त मध्यम अखुण्ड्यथाः अखुण्ड्येथाम् अखुण्ड्यध्वम् उत्तम अखुण्ड्ये अखुण्ड्यावहि अखुण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्ड्येत खुण्ड्येयाताम् खुण्ड्येरन् मध्यम खुण्ड्येथाः खुण्ड्येयाथाम् खुण्ड्येध्वम् उत्तम खुण्ड्येय खुण्ड्येवहि खुण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खुण्डयिष्यते / खुण्डिष्यते खुण्डयिष्येते / खुण्डिष्येते खुण्डयिष्यन्ते / खुण्डिष्यन्ते मध्यम खुण्डयिष्यसे / खुण्डिष्यसे खुण्डयिष्येथे / खुण्डिष्येथे खुण्डयिष्यध्वे / खुण्डिष्यध्वे उत्तम खुण्डयिष्ये / खुण्डिष्ये खुण्डयिष्यावहे / खुण्डिष्यावहे खुण्डयिष्यामहे / खुण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त खुण्डन — — खुण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त खुण्डक खुण्डकः खुण्डिका खुण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त खुण्डितृ खुण्डिता खुण्डित्री खुण्डितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त खुण्ड्य खुण्ड्यः खुण्ड्या खुण्ड्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त खुण्ड्य खुण्ड्यः खुण्ड्या खुण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) खुण्डितव्य खुण्डितव्यः खुण्डितव्या खुण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त खुण्डनीय खुण्डनीयः खुण्डनीया खुण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) खुण्डित खुण्डितः खुण्डिता खुण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) खुण्डितवत् खुण्डितवान् खुण्डितवती खुण्डितवत् / खुण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) खुण्डत् खुण्डन् खुण्डन्ती खुण्डत् / खुण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त खुण्डिष्यत् खुण्डिष्यन् खुण्डिष्यती / खुण्डिष्यन्ती खुण्डिष्यत् / खुण्डिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) खुण्डयमान खुण्डयमानः खुण्डयमाना खुण्डयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) खुण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रखुण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) खुण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय खुण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त खुण्ड खुण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त खुण्टि — खुण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चुखुण्ड्वस् चुखुण्ड्वान् चुखुण्डुषी चुखुण्ड्वत् / चुखुण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।