२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
छर्द् (छर्दँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0078
धात्वर्थ: वमने — वमन करना (to vomit)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयति छर्दयतः छर्दयन्ति मध्यम छर्दयसि छर्दयथः छर्दयथ उत्तम छर्दयामि छर्दयावः छर्दयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयतात् / छर्दयताद् / छर्दयतु छर्दयताम् छर्दयन्तु मध्यम छर्दय / छर्दयतात् / छर्दयताद् छर्दयतम् छर्दयत उत्तम छर्दयानि छर्दयाव छर्दयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छर्दयत् / अच्छर्दयद् अच्छर्दयताम् अच्छर्दयन् मध्यम अच्छर्दयः अच्छर्दयतम् अच्छर्दयत उत्तम अच्छर्दयम् अच्छर्दयाव अच्छर्दयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयेत् / छर्दयेद् छर्दयेताम् छर्दयेयुः मध्यम छर्दयेः छर्दयेतम् छर्दयेत उत्तम छर्दयेयम् छर्दयेव छर्दयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिष्यति छर्दयिष्यतः छर्दयिष्यन्ति मध्यम छर्दयिष्यसि छर्दयिष्यथः छर्दयिष्यथ उत्तम छर्दयिष्यामि छर्दयिष्यावः छर्दयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिता छर्दयितारौ छर्दयितारः मध्यम छर्दयितासि छर्दयितास्थः छर्दयितास्थ उत्तम छर्दयितास्मि छर्दयितास्वः छर्दयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयाञ्चकार / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव छर्दयाञ्चक्रतुः / छर्दयामासतुः / छर्दयाम्बभूवतुः छर्दयाञ्चक्रुः / छर्दयामासुः / छर्दयाम्बभूवुः मध्यम छर्दयाञ्चकर्थ / छर्दयामासिथ / छर्दयाम्बभूविथ छर्दयाञ्चक्रथुः / छर्दयामासथुः / छर्दयाम्बभूवथुः छर्दयाञ्चक्र / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव उत्तम छर्दयाञ्चकर / छर्दयाञ्चकार / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव छर्दयाञ्चकृव / छर्दयामासिव / छर्दयाम्बभूविव छर्दयाञ्चकृम / छर्दयामासिम / छर्दयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचच्छर्दत् / अचच्छर्दद् अचच्छर्दताम् अचच्छर्दन् मध्यम अचच्छर्दः अचच्छर्दतम् अचच्छर्दत उत्तम अचच्छर्दम् अचच्छर्दाव अचच्छर्दाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्द्यात् / छर्द्याद् छर्द्यास्ताम् छर्द्यासुः मध्यम छर्द्याः छर्द्यास्तम् छर्द्यास्त उत्तम छर्द्यासम् छर्द्यास्व छर्द्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छर्दयिष्यत् / अच्छर्दयिष्यद् अच्छर्दयिष्यताम् अच्छर्दयिष्यन् मध्यम अच्छर्दयिष्यः अच्छर्दयिष्यतम् अच्छर्दयिष्यत उत्तम अच्छर्दयिष्यम् अच्छर्दयिष्याव अच्छर्दयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयते छर्दयेते छर्दयन्ते मध्यम छर्दयसे छर्दयेथे छर्दयध्वे उत्तम छर्दये छर्दयावहे छर्दयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयताम् छर्दयेताम् छर्दयन्ताम् मध्यम छर्दयस्व छर्दयेथाम् छर्दयध्वम् उत्तम छर्दयै छर्दयावहै छर्दयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छर्दयत अच्छर्दयेताम् अच्छर्दयन्त मध्यम अच्छर्दयथाः अच्छर्दयेथाम् अच्छर्दयध्वम् उत्तम अच्छर्दये अच्छर्दयावहि अच्छर्दयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयेत छर्दयेयाताम् छर्दयेरन् मध्यम छर्दयेथाः छर्दयेयाथाम् छर्दयेध्वम् उत्तम छर्दयेय छर्दयेवहि छर्दयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिष्यते छर्दयिष्येते छर्दयिष्यन्ते मध्यम छर्दयिष्यसे छर्दयिष्येथे छर्दयिष्यध्वे उत्तम छर्दयिष्ये छर्दयिष्यावहे छर्दयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिता छर्दयितारौ छर्दयितारः मध्यम छर्दयितासे छर्दयितासाथे छर्दयिताध्वे उत्तम छर्दयिताहे छर्दयितास्वहे छर्दयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयाञ्चक्रे / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव छर्दयाञ्चक्राते / छर्दयामासतुः / छर्दयाम्बभूवतुः छर्दयाञ्चक्रिरे / छर्दयामासुः / छर्दयाम्बभूवुः मध्यम छर्दयाञ्चकृषे / छर्दयामासिथ / छर्दयाम्बभूविथ छर्दयाञ्चक्राथे / छर्दयामासथुः / छर्दयाम्बभूवथुः छर्दयाञ्चकृढ्वे / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव उत्तम छर्दयाञ्चक्रे / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव छर्दयाञ्चकृवहे / छर्दयामासिव / छर्दयाम्बभूविव छर्दयाञ्चकृमहे / छर्दयामासिम / छर्दयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचच्छर्दत अचच्छर्देताम् अचच्छर्दन्त मध्यम अचच्छर्दथाः अचच्छर्देथाम् अचच्छर्दध्वम् उत्तम अचच्छर्दे अचच्छर्दावहि अचच्छर्दामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिषीष्ट छर्दयिषीयास्ताम् छर्दयिषीरन् मध्यम छर्दयिषीष्ठाः छर्दयिषीयास्थाम् छर्दयिषीढ्वम् / छर्दयिषीध्वम् उत्तम छर्दयिषीय छर्दयिषीवहि छर्दयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छर्दयिष्यत अच्छर्दयिष्येताम् अच्छर्दयिष्यन्त मध्यम अच्छर्दयिष्यथाः अच्छर्दयिष्येथाम् अच्छर्दयिष्यध्वम् उत्तम अच्छर्दयिष्ये अच्छर्दयिष्यावहि अच्छर्दयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्द्यते छर्द्येते छर्द्यन्ते मध्यम छर्द्यसे छर्द्येथे छर्द्यध्वे उत्तम छर्द्ये छर्द्यावहे छर्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्द्यताम् छर्द्येताम् छर्द्यन्ताम् मध्यम छर्द्यस्व छर्द्येथाम् छर्द्यध्वम् उत्तम छर्द्यै छर्द्यावहै छर्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अच्छर्द्यत अच्छर्द्येताम् अच्छर्द्यन्त मध्यम अच्छर्द्यथाः अच्छर्द्येथाम् अच्छर्द्यध्वम् उत्तम अच्छर्द्ये अच्छर्द्यावहि अच्छर्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्द्येत छर्द्येयाताम् छर्द्येरन् मध्यम छर्द्येथाः छर्द्येयाथाम् छर्द्येध्वम् उत्तम छर्द्येय छर्द्येवहि छर्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम छर्दयिष्यते / छर्दिष्यते छर्दयिष्येते / छर्दिष्येते छर्दयिष्यन्ते / छर्दिष्यन्ते मध्यम छर्दयिष्यसे / छर्दिष्यसे छर्दयिष्येथे / छर्दिष्येथे छर्दयिष्यध्वे / छर्दिष्यध्वे उत्तम छर्दयिष्ये / छर्दिष्ये छर्दयिष्यावहे / छर्दिष्यावहे छर्दयिष्यामहे / छर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त छर्दन — — छर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त छर्दक छर्दकः छर्दिका छर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त छर्दयितृ छर्दयिता छर्दयित्री छर्दयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त छर्द्य छर्द्यः छर्द्या छर्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) छर्दयितव्य छर्दयितव्यः छर्दयितव्या छर्दयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त छर्दनीय छर्दनीयः छर्दनीया छर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) छर्दित छर्दितः छर्दिता छर्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) छर्दितवत् छर्दितवान् छर्दितवती छर्दितवत् / छर्दितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) छर्दयत् छर्दयन् छर्दयन्ती छर्दयत् / छर्दयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त छर्दयिष्यत् छर्दयिष्यन् छर्दयिष्यती / छर्दयिष्यन्ती छर्दयिष्यत् / छर्दयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) छर्दयमान छर्दयमानः छर्दयमाना छर्दयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) छर्दयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रच्छर्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) छर्दयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय छर्दम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त छर्ति — छर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त छर्दयाम्बभूवस् छर्दयाम्बभूवान् छर्दयाम्बभूषी छर्दयाम्बभूवत् / छर्दयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।