🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छर्द् (छर्दँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0078
धात्वर्थ: वमने — वमन करना (to vomit)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयतिछर्दयतःछर्दयन्ति
मध्यमछर्दयसिछर्दयथःछर्दयथ
उत्तमछर्दयामिछर्दयावःछर्दयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयतात् / छर्दयताद् / छर्दयतुछर्दयताम्छर्दयन्तु
मध्यमछर्दय / छर्दयतात् / छर्दयताद्छर्दयतम्छर्दयत
उत्तमछर्दयानिछर्दयावछर्दयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छर्दयत् / अच्छर्दयद्अच्छर्दयताम्अच्छर्दयन्
मध्यमअच्छर्दयःअच्छर्दयतम्अच्छर्दयत
उत्तमअच्छर्दयम्अच्छर्दयावअच्छर्दयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयेत् / छर्दयेद्छर्दयेताम्छर्दयेयुः
मध्यमछर्दयेःछर्दयेतम्छर्दयेत
उत्तमछर्दयेयम्छर्दयेवछर्दयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयिष्यतिछर्दयिष्यतःछर्दयिष्यन्ति
मध्यमछर्दयिष्यसिछर्दयिष्यथःछर्दयिष्यथ
उत्तमछर्दयिष्यामिछर्दयिष्यावःछर्दयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयिताछर्दयितारौछर्दयितारः
मध्यमछर्दयितासिछर्दयितास्थःछर्दयितास्थ
उत्तमछर्दयितास्मिछर्दयितास्वःछर्दयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दयाञ्चकार / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूवछर्दयाञ्चक्रतुः / छर्दयामासतुः / छर्दयाम्बभूवतुःछर्दयाञ्चक्रुः / छर्दयामासुः / छर्दयाम्बभूवुः
मध्यमछर्दयाञ्चकर्थ / छर्दयामासिथ / छर्दयाम्बभूविथछर्दयाञ्चक्रथुः / छर्दयामासथुः / छर्दयाम्बभूवथुःछर्दयाञ्चक्र / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूव
उत्तमछर्दयाञ्चकर / छर्दयाञ्चकार / छर्दयामास / छर्दयाम्बभूवछर्दयाञ्चकृव / छर्दयामासिव / छर्दयाम्बभूविवछर्दयाञ्चकृम / छर्दयामासिम / छर्दयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचच्छर्दत् / अचच्छर्दद्अचच्छर्दताम्अचच्छर्दन्
मध्यमअचच्छर्दःअचच्छर्दतम्अचच्छर्दत
उत्तमअचच्छर्दम्अचच्छर्दावअचच्छर्दाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्द्यात् / छर्द्याद्छर्द्यास्ताम्छर्द्यासुः
मध्यमछर्द्याःछर्द्यास्तम्छर्द्यास्त
उत्तमछर्द्यासम्छर्द्यास्वछर्द्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छर्दयिष्यत् / अच्छर्दयिष्यद्अच्छर्दयिष्यताम्अच्छर्दयिष्यन्
मध्यमअच्छर्दयिष्यःअच्छर्दयिष्यतम्अच्छर्दयिष्यत
उत्तमअच्छर्दयिष्यम्अच्छर्दयिष्यावअच्छर्दयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें