🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:34 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

विल् (विलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0094
धात्वर्थ: क्षेपे — उड़ाना, फेंकना, प्रेरणा करना (to throw, to make something fly)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयतिवेलयतःवेलयन्ति
मध्यमवेलयसिवेलयथःवेलयथ
उत्तमवेलयामिवेलयावःवेलयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयतात् / वेलयताद् / वेलयतुवेलयताम्वेलयन्तु
मध्यमवेलय / वेलयतात् / वेलयताद्वेलयतम्वेलयत
उत्तमवेलयानिवेलयाववेलयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेलयत् / अवेलयद्अवेलयताम्अवेलयन्
मध्यमअवेलयःअवेलयतम्अवेलयत
उत्तमअवेलयम्अवेलयावअवेलयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयेत् / वेलयेद्वेलयेताम्वेलयेयुः
मध्यमवेलयेःवेलयेतम्वेलयेत
उत्तमवेलयेयम्वेलयेववेलयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयिष्यतिवेलयिष्यतःवेलयिष्यन्ति
मध्यमवेलयिष्यसिवेलयिष्यथःवेलयिष्यथ
उत्तमवेलयिष्यामिवेलयिष्यावःवेलयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयितावेलयितारौवेलयितारः
मध्यमवेलयितासिवेलयितास्थःवेलयितास्थ
उत्तमवेलयितास्मिवेलयितास्वःवेलयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेलयाञ्चकार / वेलयामास / वेलयाम्बभूववेलयाञ्चक्रतुः / वेलयामासतुः / वेलयाम्बभूवतुःवेलयाञ्चक्रुः / वेलयामासुः / वेलयाम्बभूवुः
मध्यमवेलयाञ्चकर्थ / वेलयामासिथ / वेलयाम्बभूविथवेलयाञ्चक्रथुः / वेलयामासथुः / वेलयाम्बभूवथुःवेलयाञ्चक्र / वेलयामास / वेलयाम्बभूव
उत्तमवेलयाञ्चकर / वेलयाञ्चकार / वेलयामास / वेलयाम्बभूववेलयाञ्चकृव / वेलयामासिव / वेलयाम्बभूविववेलयाञ्चकृम / वेलयामासिम / वेलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवीविलत् / अवीविलद्अवीविलताम्अवीविलन्
मध्यमअवीविलःअवीविलतम्अवीविलत
उत्तमअवीविलम्अवीविलावअवीविलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेल्यात् / वेल्याद्वेल्यास्ताम्वेल्यासुः
मध्यमवेल्याःवेल्यास्तम्वेल्यास्त
उत्तमवेल्यासम्वेल्यास्ववेल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेलयिष्यत् / अवेलयिष्यद्अवेलयिष्यताम्अवेलयिष्यन्
मध्यमअवेलयिष्यःअवेलयिष्यतम्अवेलयिष्यत
उत्तमअवेलयिष्यम्अवेलयिष्यावअवेलयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें