🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:22:10 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तिल् (तिलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0096
धात्वर्थ: स्नेहने — तेल लगाना, स्निग्ध होना, चिकना होना (to oil, to become greasy, to anoint)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयतितेलयतःतेलयन्ति
मध्यमतेलयसितेलयथःतेलयथ
उत्तमतेलयामितेलयावःतेलयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयतात् / तेलयताद् / तेलयतुतेलयताम्तेलयन्तु
मध्यमतेलय / तेलयतात् / तेलयताद्तेलयतम्तेलयत
उत्तमतेलयानितेलयावतेलयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतेलयत् / अतेलयद्अतेलयताम्अतेलयन्
मध्यमअतेलयःअतेलयतम्अतेलयत
उत्तमअतेलयम्अतेलयावअतेलयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयेत् / तेलयेद्तेलयेताम्तेलयेयुः
मध्यमतेलयेःतेलयेतम्तेलयेत
उत्तमतेलयेयम्तेलयेवतेलयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयिष्यतितेलयिष्यतःतेलयिष्यन्ति
मध्यमतेलयिष्यसितेलयिष्यथःतेलयिष्यथ
उत्तमतेलयिष्यामितेलयिष्यावःतेलयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयितातेलयितारौतेलयितारः
मध्यमतेलयितासितेलयितास्थःतेलयितास्थ
उत्तमतेलयितास्मितेलयितास्वःतेलयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेलयाञ्चकार / तेलयामास / तेलयाम्बभूवतेलयाञ्चक्रतुः / तेलयामासतुः / तेलयाम्बभूवतुःतेलयाञ्चक्रुः / तेलयामासुः / तेलयाम्बभूवुः
मध्यमतेलयाञ्चकर्थ / तेलयामासिथ / तेलयाम्बभूविथतेलयाञ्चक्रथुः / तेलयामासथुः / तेलयाम्बभूवथुःतेलयाञ्चक्र / तेलयामास / तेलयाम्बभूव
उत्तमतेलयाञ्चकर / तेलयाञ्चकार / तेलयामास / तेलयाम्बभूवतेलयाञ्चकृव / तेलयामासिव / तेलयाम्बभूविवतेलयाञ्चकृम / तेलयामासिम / तेलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतीतिलत् / अतीतिलद्अतीतिलताम्अतीतिलन्
मध्यमअतीतिलःअतीतिलतम्अतीतिलत
उत्तमअतीतिलम्अतीतिलावअतीतिलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतेल्यात् / तेल्याद्तेल्यास्ताम्तेल्यासुः
मध्यमतेल्याःतेल्यास्तम्तेल्यास्त
उत्तमतेल्यासम्तेल्यास्वतेल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतेलयिष्यत् / अतेलयिष्यद्अतेलयिष्यताम्अतेलयिष्यन्
मध्यमअतेलयिष्यःअतेलयिष्यतम्अतेलयिष्यत
उत्तमअतेलयिष्यम्अतेलयिष्यावअतेलयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें