🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:53 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पाल् (पालँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0098
धात्वर्थ: रक्षणे — पालन करना, संरक्षण करना (to protect,to govern)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयतिपालयतःपालयन्ति
मध्यमपालयसिपालयथःपालयथ
उत्तमपालयामिपालयावःपालयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयतात् / पालयताद् / पालयतुपालयताम्पालयन्तु
मध्यमपालय / पालयतात् / पालयताद्पालयतम्पालयत
उत्तमपालयानिपालयावपालयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपालयत् / अपालयद्अपालयताम्अपालयन्
मध्यमअपालयःअपालयतम्अपालयत
उत्तमअपालयम्अपालयावअपालयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयेत् / पालयेद्पालयेताम्पालयेयुः
मध्यमपालयेःपालयेतम्पालयेत
उत्तमपालयेयम्पालयेवपालयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयिष्यतिपालयिष्यतःपालयिष्यन्ति
मध्यमपालयिष्यसिपालयिष्यथःपालयिष्यथ
उत्तमपालयिष्यामिपालयिष्यावःपालयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयितापालयितारौपालयितारः
मध्यमपालयितासिपालयितास्थःपालयितास्थ
उत्तमपालयितास्मिपालयितास्वःपालयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपालयाञ्चकार / पालयामास / पालयाम्बभूवपालयाञ्चक्रतुः / पालयामासतुः / पालयाम्बभूवतुःपालयाञ्चक्रुः / पालयामासुः / पालयाम्बभूवुः
मध्यमपालयाञ्चकर्थ / पालयामासिथ / पालयाम्बभूविथपालयाञ्चक्रथुः / पालयामासथुः / पालयाम्बभूवथुःपालयाञ्चक्र / पालयामास / पालयाम्बभूव
उत्तमपालयाञ्चकर / पालयाञ्चकार / पालयामास / पालयाम्बभूवपालयाञ्चकृव / पालयामासिव / पालयाम्बभूविवपालयाञ्चकृम / पालयामासिम / पालयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपीपलत् / अपीपलद्अपीपलताम्अपीपलन्
मध्यमअपीपलःअपीपलतम्अपीपलत
उत्तमअपीपलम्अपीपलावअपीपलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाल्यात् / पाल्याद्पाल्यास्ताम्पाल्यासुः
मध्यमपाल्याःपाल्यास्तम्पाल्यास्त
उत्तमपाल्यासम्पाल्यास्वपाल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपालयिष्यत् / अपालयिष्यद्अपालयिष्यताम्अपालयिष्यन्
मध्यमअपालयिष्यःअपालयिष्यतम्अपालयिष्यत
उत्तमअपालयिष्यम्अपालयिष्यावअपालयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें