२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
क्षञ्ज् (क्षजिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0113
धात्वर्थ: कृच्छ्रजीवने (to live miserably, to live hard life)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जति / क्षञ्जयति क्षञ्जतः / क्षञ्जयतः क्षञ्जन्ति / क्षञ्जयन्ति मध्यम क्षञ्जयसि / क्षञ्जसि क्षञ्जथः / क्षञ्जयथः क्षञ्जथ / क्षञ्जयथ उत्तम क्षञ्जयामि / क्षञ्जामि क्षञ्जयावः / क्षञ्जावः क्षञ्जयामः / क्षञ्जामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जतात् / क्षञ्जताद् / क्षञ्जतु / क्षञ्जयतात् / क्षञ्जयताद् / क्षञ्जयतु क्षञ्जताम् / क्षञ्जयताम् क्षञ्जन्तु / क्षञ्जयन्तु मध्यम क्षञ्ज / क्षञ्जतात् / क्षञ्जताद् / क्षञ्जय / क्षञ्जयतात् / क्षञ्जयताद् क्षञ्जतम् / क्षञ्जयतम् क्षञ्जत / क्षञ्जयत उत्तम क्षञ्जयानि / क्षञ्जानि क्षञ्जयाव / क्षञ्जाव क्षञ्जयाम / क्षञ्जाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्जत् / अक्षञ्जद् / अक्षञ्जयत् / अक्षञ्जयद् अक्षञ्जताम् / अक्षञ्जयताम् अक्षञ्जन् / अक्षञ्जयन् मध्यम अक्षञ्जः / अक्षञ्जयः अक्षञ्जतम् / अक्षञ्जयतम् अक्षञ्जत / अक्षञ्जयत उत्तम अक्षञ्जम् / अक्षञ्जयम् अक्षञ्जयाव / अक्षञ्जाव अक्षञ्जयाम / अक्षञ्जाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयेत् / क्षञ्जयेद् / क्षञ्जेत् / क्षञ्जेद् क्षञ्जयेताम् / क्षञ्जेताम् क्षञ्जयेयुः / क्षञ्जेयुः मध्यम क्षञ्जयेः / क्षञ्जेः क्षञ्जयेतम् / क्षञ्जेतम् क्षञ्जयेत / क्षञ्जेत उत्तम क्षञ्जयेयम् / क्षञ्जेयम् क्षञ्जयेव / क्षञ्जेव क्षञ्जयेम / क्षञ्जेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिष्यति / क्षञ्जिष्यति क्षञ्जयिष्यतः / क्षञ्जिष्यतः क्षञ्जयिष्यन्ति / क्षञ्जिष्यन्ति मध्यम क्षञ्जयिष्यसि / क्षञ्जिष्यसि क्षञ्जयिष्यथः / क्षञ्जिष्यथः क्षञ्जयिष्यथ / क्षञ्जिष्यथ उत्तम क्षञ्जयिष्यामि / क्षञ्जिष्यामि क्षञ्जयिष्यावः / क्षञ्जिष्यावः क्षञ्जयिष्यामः / क्षञ्जिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिता / क्षञ्जिता क्षञ्जयितारौ / क्षञ्जितारौ क्षञ्जयितारः / क्षञ्जितारः मध्यम क्षञ्जयितासि / क्षञ्जितासि क्षञ्जयितास्थः / क्षञ्जितास्थः क्षञ्जयितास्थ / क्षञ्जितास्थ उत्तम क्षञ्जयितास्मि / क्षञ्जितास्मि क्षञ्जयितास्वः / क्षञ्जितास्वः क्षञ्जयितास्मः / क्षञ्जितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयाञ्चकार / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव / चक्षञ्ज क्षञ्जयाञ्चक्रतुः / क्षञ्जयामासतुः / क्षञ्जयाम्बभूवतुः / चक्षञ्जतुः क्षञ्जयाञ्चक्रुः / क्षञ्जयामासुः / क्षञ्जयाम्बभूवुः / चक्षञ्जुः मध्यम क्षञ्जयाञ्चकर्थ / क्षञ्जयामासिथ / क्षञ्जयाम्बभूविथ / चक्षञ्जिथ क्षञ्जयाञ्चक्रथुः / क्षञ्जयामासथुः / क्षञ्जयाम्बभूवथुः / चक्षञ्जथुः क्षञ्जयाञ्चक्र / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव / चक्षञ्ज उत्तम क्षञ्जयाञ्चकर / क्षञ्जयाञ्चकार / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव / चक्षञ्ज क्षञ्जयाञ्चकृव / क्षञ्जयामासिव / क्षञ्जयाम्बभूविव / चक्षञ्जिव क्षञ्जयाञ्चकृम / क्षञ्जयामासिम / क्षञ्जयाम्बभूविम / चक्षञ्जिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्जीत् / अक्षञ्जीद् / अचक्षञ्जत् / अचक्षञ्जद् अक्षञ्जिष्टाम् / अचक्षञ्जताम् अक्षञ्जिषुः / अचक्षञ्जन् मध्यम अक्षञ्जीः / अचक्षञ्जः अक्षञ्जिष्टम् / अचक्षञ्जतम् अक्षञ्जिष्ट / अचक्षञ्जत उत्तम अक्षञ्जिषम् / अचक्षञ्जम् अक्षञ्जिष्व / अचक्षञ्जाव अक्षञ्जिष्म / अचक्षञ्जाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्ज्यात् / क्षञ्ज्याद् क्षञ्ज्यास्ताम् क्षञ्ज्यासुः मध्यम क्षञ्ज्याः क्षञ्ज्यास्तम् क्षञ्ज्यास्त उत्तम क्षञ्ज्यासम् क्षञ्ज्यास्व क्षञ्ज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्जयिष्यत् / अक्षञ्जयिष्यद् / अक्षञ्जिष्यत् / अक्षञ्जिष्यद् अक्षञ्जयिष्यताम् / अक्षञ्जिष्यताम् अक्षञ्जयिष्यन् / अक्षञ्जिष्यन् मध्यम अक्षञ्जयिष्यः / अक्षञ्जिष्यः अक्षञ्जयिष्यतम् / अक्षञ्जिष्यतम् अक्षञ्जयिष्यत / अक्षञ्जिष्यत उत्तम अक्षञ्जयिष्यम् / अक्षञ्जिष्यम् अक्षञ्जयिष्याव / अक्षञ्जिष्याव अक्षञ्जयिष्याम / अक्षञ्जिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयते क्षञ्जयेते क्षञ्जयन्ते मध्यम क्षञ्जयसे क्षञ्जयेथे क्षञ्जयध्वे उत्तम क्षञ्जये क्षञ्जयावहे क्षञ्जयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयताम् क्षञ्जयेताम् क्षञ्जयन्ताम् मध्यम क्षञ्जयस्व क्षञ्जयेथाम् क्षञ्जयध्वम् उत्तम क्षञ्जयै क्षञ्जयावहै क्षञ्जयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्जयत अक्षञ्जयेताम् अक्षञ्जयन्त मध्यम अक्षञ्जयथाः अक्षञ्जयेथाम् अक्षञ्जयध्वम् उत्तम अक्षञ्जये अक्षञ्जयावहि अक्षञ्जयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयेत क्षञ्जयेयाताम् क्षञ्जयेरन् मध्यम क्षञ्जयेथाः क्षञ्जयेयाथाम् क्षञ्जयेध्वम् उत्तम क्षञ्जयेय क्षञ्जयेवहि क्षञ्जयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिष्यते क्षञ्जयिष्येते क्षञ्जयिष्यन्ते मध्यम क्षञ्जयिष्यसे क्षञ्जयिष्येथे क्षञ्जयिष्यध्वे उत्तम क्षञ्जयिष्ये क्षञ्जयिष्यावहे क्षञ्जयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिता क्षञ्जयितारौ क्षञ्जयितारः मध्यम क्षञ्जयितासे क्षञ्जयितासाथे क्षञ्जयिताध्वे उत्तम क्षञ्जयिताहे क्षञ्जयितास्वहे क्षञ्जयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयाञ्चक्रे / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव क्षञ्जयाञ्चक्राते / क्षञ्जयामासतुः / क्षञ्जयाम्बभूवतुः क्षञ्जयाञ्चक्रिरे / क्षञ्जयामासुः / क्षञ्जयाम्बभूवुः मध्यम क्षञ्जयाञ्चकृषे / क्षञ्जयामासिथ / क्षञ्जयाम्बभूविथ क्षञ्जयाञ्चक्राथे / क्षञ्जयामासथुः / क्षञ्जयाम्बभूवथुः क्षञ्जयाञ्चकृढ्वे / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव उत्तम क्षञ्जयाञ्चक्रे / क्षञ्जयामास / क्षञ्जयाम्बभूव क्षञ्जयाञ्चकृवहे / क्षञ्जयामासिव / क्षञ्जयाम्बभूविव क्षञ्जयाञ्चकृमहे / क्षञ्जयामासिम / क्षञ्जयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचक्षञ्जत अचक्षञ्जेताम् अचक्षञ्जन्त मध्यम अचक्षञ्जथाः अचक्षञ्जेथाम् अचक्षञ्जध्वम् उत्तम अचक्षञ्जे अचक्षञ्जावहि अचक्षञ्जामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिषीष्ट क्षञ्जयिषीयास्ताम् क्षञ्जयिषीरन् मध्यम क्षञ्जयिषीष्ठाः क्षञ्जयिषीयास्थाम् क्षञ्जयिषीढ्वम् / क्षञ्जयिषीध्वम् उत्तम क्षञ्जयिषीय क्षञ्जयिषीवहि क्षञ्जयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्जयिष्यत अक्षञ्जयिष्येताम् अक्षञ्जयिष्यन्त मध्यम अक्षञ्जयिष्यथाः अक्षञ्जयिष्येथाम् अक्षञ्जयिष्यध्वम् उत्तम अक्षञ्जयिष्ये अक्षञ्जयिष्यावहि अक्षञ्जयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्ज्यते क्षञ्ज्येते क्षञ्ज्यन्ते मध्यम क्षञ्ज्यसे क्षञ्ज्येथे क्षञ्ज्यध्वे उत्तम क्षञ्ज्ये क्षञ्ज्यावहे क्षञ्ज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्ज्यताम् क्षञ्ज्येताम् क्षञ्ज्यन्ताम् मध्यम क्षञ्ज्यस्व क्षञ्ज्येथाम् क्षञ्ज्यध्वम् उत्तम क्षञ्ज्यै क्षञ्ज्यावहै क्षञ्ज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्षञ्ज्यत अक्षञ्ज्येताम् अक्षञ्ज्यन्त मध्यम अक्षञ्ज्यथाः अक्षञ्ज्येथाम् अक्षञ्ज्यध्वम् उत्तम अक्षञ्ज्ये अक्षञ्ज्यावहि अक्षञ्ज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्ज्येत क्षञ्ज्येयाताम् क्षञ्ज्येरन् मध्यम क्षञ्ज्येथाः क्षञ्ज्येयाथाम् क्षञ्ज्येध्वम् उत्तम क्षञ्ज्येय क्षञ्ज्येवहि क्षञ्ज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्षञ्जयिष्यते / क्षञ्जिष्यते क्षञ्जयिष्येते / क्षञ्जिष्येते क्षञ्जयिष्यन्ते / क्षञ्जिष्यन्ते मध्यम क्षञ्जयिष्यसे / क्षञ्जिष्यसे क्षञ्जयिष्येथे / क्षञ्जिष्येथे क्षञ्जयिष्यध्वे / क्षञ्जिष्यध्वे उत्तम क्षञ्जयिष्ये / क्षञ्जिष्ये क्षञ्जयिष्यावहे / क्षञ्जिष्यावहे क्षञ्जयिष्यामहे / क्षञ्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त क्षञ्जन — — क्षञ्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त क्षञ्जक क्षञ्जकः क्षञ्जिका क्षञ्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त क्षञ्जितृ क्षञ्जिता क्षञ्जित्री क्षञ्जितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त क्षञ्ज्य क्षञ्ज्यः क्षञ्ज्या क्षञ्ज्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त क्षञ्ज्य क्षञ्ज्यः क्षञ्ज्या क्षञ्ज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) क्षञ्जितव्य क्षञ्जितव्यः क्षञ्जितव्या क्षञ्जितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त क्षञ्जनीय क्षञ्जनीयः क्षञ्जनीया क्षञ्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) क्षञ्जित क्षञ्जितः क्षञ्जिता क्षञ्जितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) क्षञ्जितवत् क्षञ्जितवान् क्षञ्जितवती क्षञ्जितवत् / क्षञ्जितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) क्षञ्जत् क्षञ्जन् क्षञ्जन्ती क्षञ्जत् / क्षञ्जद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त क्षञ्जिष्यत् क्षञ्जिष्यन् क्षञ्जिष्यती / क्षञ्जिष्यन्ती क्षञ्जिष्यत् / क्षञ्जिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) क्षञ्जयमान क्षञ्जयमानः क्षञ्जयमाना क्षञ्जयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) क्षञ्जित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रक्षज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) क्षञ्जितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय क्षञ्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त क्षञ्ज क्षञ्जः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त क्षङ्क्ति — क्षङ्क्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चक्षञ्ज्वस् चक्षञ्ज्वान् चक्षञ्जुषी चक्षञ्ज्वत् / चक्षञ्ज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।