२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ज्ञप् (ज्ञपँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0118
धात्वर्थ: ज्ञाने ज्ञापने च — जानना, समझना, सिखाना, समझाना, आनन्दित करना, प्रसन्न करना, मारना, ठोकना, तीक्ष्ण करना (to know, to understand, to teach, to educate, to explain, to clarify, to make happy, to h…)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयति ज्ञपयतः ज्ञपयन्ति मध्यम ज्ञपयसि ज्ञपयथः ज्ञपयथ उत्तम ज्ञपयामि ज्ञपयावः ज्ञपयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयतात् / ज्ञपयताद् / ज्ञपयतु ज्ञपयताम् ज्ञपयन्तु मध्यम ज्ञपय / ज्ञपयतात् / ज्ञपयताद् ज्ञपयतम् ज्ञपयत उत्तम ज्ञपयानि ज्ञपयाव ज्ञपयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञपयत् / अज्ञपयद् अज्ञपयताम् अज्ञपयन् मध्यम अज्ञपयः अज्ञपयतम् अज्ञपयत उत्तम अज्ञपयम् अज्ञपयाव अज्ञपयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयेत् / ज्ञपयेद् ज्ञपयेताम् ज्ञपयेयुः मध्यम ज्ञपयेः ज्ञपयेतम् ज्ञपयेत उत्तम ज्ञपयेयम् ज्ञपयेव ज्ञपयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिष्यति ज्ञपयिष्यतः ज्ञपयिष्यन्ति मध्यम ज्ञपयिष्यसि ज्ञपयिष्यथः ज्ञपयिष्यथ उत्तम ज्ञपयिष्यामि ज्ञपयिष्यावः ज्ञपयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिता ज्ञपयितारौ ज्ञपयितारः मध्यम ज्ञपयितासि ज्ञपयितास्थः ज्ञपयितास्थ उत्तम ज्ञपयितास्मि ज्ञपयितास्वः ज्ञपयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयाञ्चकार / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव ज्ञपयाञ्चक्रतुः / ज्ञपयामासतुः / ज्ञपयाम्बभूवतुः ज्ञपयाञ्चक्रुः / ज्ञपयामासुः / ज्ञपयाम्बभूवुः मध्यम ज्ञपयाञ्चकर्थ / ज्ञपयामासिथ / ज्ञपयाम्बभूविथ ज्ञपयाञ्चक्रथुः / ज्ञपयामासथुः / ज्ञपयाम्बभूवथुः ज्ञपयाञ्चक्र / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव उत्तम ज्ञपयाञ्चकर / ज्ञपयाञ्चकार / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव ज्ञपयाञ्चकृव / ज्ञपयामासिव / ज्ञपयाम्बभूविव ज्ञपयाञ्चकृम / ज्ञपयामासिम / ज्ञपयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजिज्ञपत् / अजिज्ञपद् अजिज्ञपताम् अजिज्ञपन् मध्यम अजिज्ञपः अजिज्ञपतम् अजिज्ञपत उत्तम अजिज्ञपम् अजिज्ञपाव अजिज्ञपाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञप्यात् / ज्ञप्याद् ज्ञप्यास्ताम् ज्ञप्यासुः मध्यम ज्ञप्याः ज्ञप्यास्तम् ज्ञप्यास्त उत्तम ज्ञप्यासम् ज्ञप्यास्व ज्ञप्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञपयिष्यत् / अज्ञपयिष्यद् अज्ञपयिष्यताम् अज्ञपयिष्यन् मध्यम अज्ञपयिष्यः अज्ञपयिष्यतम् अज्ञपयिष्यत उत्तम अज्ञपयिष्यम् अज्ञपयिष्याव अज्ञपयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयते ज्ञपयेते ज्ञपयन्ते मध्यम ज्ञपयसे ज्ञपयेथे ज्ञपयध्वे उत्तम ज्ञपये ज्ञपयावहे ज्ञपयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयताम् ज्ञपयेताम् ज्ञपयन्ताम् मध्यम ज्ञपयस्व ज्ञपयेथाम् ज्ञपयध्वम् उत्तम ज्ञपयै ज्ञपयावहै ज्ञपयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञपयत अज्ञपयेताम् अज्ञपयन्त मध्यम अज्ञपयथाः अज्ञपयेथाम् अज्ञपयध्वम् उत्तम अज्ञपये अज्ञपयावहि अज्ञपयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयेत ज्ञपयेयाताम् ज्ञपयेरन् मध्यम ज्ञपयेथाः ज्ञपयेयाथाम् ज्ञपयेध्वम् उत्तम ज्ञपयेय ज्ञपयेवहि ज्ञपयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिष्यते ज्ञपयिष्येते ज्ञपयिष्यन्ते मध्यम ज्ञपयिष्यसे ज्ञपयिष्येथे ज्ञपयिष्यध्वे उत्तम ज्ञपयिष्ये ज्ञपयिष्यावहे ज्ञपयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिता ज्ञपयितारौ ज्ञपयितारः मध्यम ज्ञपयितासे ज्ञपयितासाथे ज्ञपयिताध्वे उत्तम ज्ञपयिताहे ज्ञपयितास्वहे ज्ञपयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयाञ्चक्रे / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव ज्ञपयाञ्चक्राते / ज्ञपयामासतुः / ज्ञपयाम्बभूवतुः ज्ञपयाञ्चक्रिरे / ज्ञपयामासुः / ज्ञपयाम्बभूवुः मध्यम ज्ञपयाञ्चकृषे / ज्ञपयामासिथ / ज्ञपयाम्बभूविथ ज्ञपयाञ्चक्राथे / ज्ञपयामासथुः / ज्ञपयाम्बभूवथुः ज्ञपयाञ्चकृढ्वे / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव उत्तम ज्ञपयाञ्चक्रे / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव ज्ञपयाञ्चकृवहे / ज्ञपयामासिव / ज्ञपयाम्बभूविव ज्ञपयाञ्चकृमहे / ज्ञपयामासिम / ज्ञपयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजिज्ञपत अजिज्ञपेताम् अजिज्ञपन्त मध्यम अजिज्ञपथाः अजिज्ञपेथाम् अजिज्ञपध्वम् उत्तम अजिज्ञपे अजिज्ञपावहि अजिज्ञपामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिषीष्ट ज्ञपयिषीयास्ताम् ज्ञपयिषीरन् मध्यम ज्ञपयिषीष्ठाः ज्ञपयिषीयास्थाम् ज्ञपयिषीढ्वम् / ज्ञपयिषीध्वम् उत्तम ज्ञपयिषीय ज्ञपयिषीवहि ज्ञपयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञपयिष्यत अज्ञपयिष्येताम् अज्ञपयिष्यन्त मध्यम अज्ञपयिष्यथाः अज्ञपयिष्येथाम् अज्ञपयिष्यध्वम् उत्तम अज्ञपयिष्ये अज्ञपयिष्यावहि अज्ञपयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञप्यते ज्ञप्येते ज्ञप्यन्ते मध्यम ज्ञप्यसे ज्ञप्येथे ज्ञप्यध्वे उत्तम ज्ञप्ये ज्ञप्यावहे ज्ञप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञप्यताम् ज्ञप्येताम् ज्ञप्यन्ताम् मध्यम ज्ञप्यस्व ज्ञप्येथाम् ज्ञप्यध्वम् उत्तम ज्ञप्यै ज्ञप्यावहै ज्ञप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञप्यत अज्ञप्येताम् अज्ञप्यन्त मध्यम अज्ञप्यथाः अज्ञप्येथाम् अज्ञप्यध्वम् उत्तम अज्ञप्ये अज्ञप्यावहि अज्ञप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञप्येत ज्ञप्येयाताम् ज्ञप्येरन् मध्यम ज्ञप्येथाः ज्ञप्येयाथाम् ज्ञप्येध्वम् उत्तम ज्ञप्येय ज्ञप्येवहि ज्ञप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञपयिष्यते / ज्ञपिष्यते ज्ञपयिष्येते / ज्ञपिष्येते ज्ञपयिष्यन्ते / ज्ञपिष्यन्ते मध्यम ज्ञपयिष्यसे / ज्ञपिष्यसे ज्ञपयिष्येथे / ज्ञपिष्येथे ज्ञपयिष्यध्वे / ज्ञपिष्यध्वे उत्तम ज्ञपयिष्ये / ज्ञपिष्ये ज्ञपयिष्यावहे / ज्ञपिष्यावहे ज्ञपयिष्यामहे / ज्ञपिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ज्ञपन — — ज्ञपनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ज्ञपक ज्ञपकः ज्ञपिका ज्ञपकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ज्ञपयितृ ज्ञपयिता ज्ञपयित्री ज्ञपयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ज्ञप्य ज्ञप्यः ज्ञप्या ज्ञप्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ज्ञपयितव्य ज्ञपयितव्यः ज्ञपयितव्या ज्ञपयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ज्ञपनीय ज्ञपनीयः ज्ञपनीया ज्ञपनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ज्ञपित ज्ञपितः ज्ञपिता ज्ञपितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ज्ञपितवत् ज्ञपितवान् ज्ञपितवती ज्ञपितवत् / ज्ञपितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ज्ञपयत् ज्ञपयन् ज्ञपयन्ती ज्ञपयत् / ज्ञपयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ज्ञपयिष्यत् ज्ञपयिष्यन् ज्ञपयिष्यती / ज्ञपयिष्यन्ती ज्ञपयिष्यत् / ज्ञपयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ज्ञपयमान ज्ञपयमानः ज्ञपयमाना ज्ञपयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ज्ञपयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रज्ञपय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ज्ञपयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ज्ञापम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ज्ञप्ति — ज्ञप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ज्ञपयाम्बभूवस् ज्ञपयाम्बभूवान् ज्ञपयाम्बभूषी ज्ञपयाम्बभूवत् / ज्ञपयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।