🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:56 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ज्ञप् (ज्ञपँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0118
धात्वर्थ: ज्ञाने ज्ञापने च — जानना, समझना, सिखाना, समझाना, आनन्दित करना, प्रसन्न करना, मारना, ठोकना, तीक्ष्ण करना (to know, to understand, to teach, to educate, to explain, to clarify, to make happy, to h…)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयतिज्ञपयतःज्ञपयन्ति
मध्यमज्ञपयसिज्ञपयथःज्ञपयथ
उत्तमज्ञपयामिज्ञपयावःज्ञपयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयतात् / ज्ञपयताद् / ज्ञपयतुज्ञपयताम्ज्ञपयन्तु
मध्यमज्ञपय / ज्ञपयतात् / ज्ञपयताद्ज्ञपयतम्ज्ञपयत
उत्तमज्ञपयानिज्ञपयावज्ञपयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्ञपयत् / अज्ञपयद्अज्ञपयताम्अज्ञपयन्
मध्यमअज्ञपयःअज्ञपयतम्अज्ञपयत
उत्तमअज्ञपयम्अज्ञपयावअज्ञपयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयेत् / ज्ञपयेद्ज्ञपयेताम्ज्ञपयेयुः
मध्यमज्ञपयेःज्ञपयेतम्ज्ञपयेत
उत्तमज्ञपयेयम्ज्ञपयेवज्ञपयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयिष्यतिज्ञपयिष्यतःज्ञपयिष्यन्ति
मध्यमज्ञपयिष्यसिज्ञपयिष्यथःज्ञपयिष्यथ
उत्तमज्ञपयिष्यामिज्ञपयिष्यावःज्ञपयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयिताज्ञपयितारौज्ञपयितारः
मध्यमज्ञपयितासिज्ञपयितास्थःज्ञपयितास्थ
उत्तमज्ञपयितास्मिज्ञपयितास्वःज्ञपयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञपयाञ्चकार / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूवज्ञपयाञ्चक्रतुः / ज्ञपयामासतुः / ज्ञपयाम्बभूवतुःज्ञपयाञ्चक्रुः / ज्ञपयामासुः / ज्ञपयाम्बभूवुः
मध्यमज्ञपयाञ्चकर्थ / ज्ञपयामासिथ / ज्ञपयाम्बभूविथज्ञपयाञ्चक्रथुः / ज्ञपयामासथुः / ज्ञपयाम्बभूवथुःज्ञपयाञ्चक्र / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूव
उत्तमज्ञपयाञ्चकर / ज्ञपयाञ्चकार / ज्ञपयामास / ज्ञपयाम्बभूवज्ञपयाञ्चकृव / ज्ञपयामासिव / ज्ञपयाम्बभूविवज्ञपयाञ्चकृम / ज्ञपयामासिम / ज्ञपयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजिज्ञपत् / अजिज्ञपद्अजिज्ञपताम्अजिज्ञपन्
मध्यमअजिज्ञपःअजिज्ञपतम्अजिज्ञपत
उत्तमअजिज्ञपम्अजिज्ञपावअजिज्ञपाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्ञप्यात् / ज्ञप्याद्ज्ञप्यास्ताम्ज्ञप्यासुः
मध्यमज्ञप्याःज्ञप्यास्तम्ज्ञप्यास्त
उत्तमज्ञप्यासम्ज्ञप्यास्वज्ञप्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्ञपयिष्यत् / अज्ञपयिष्यद्अज्ञपयिष्यताम्अज्ञपयिष्यन्
मध्यमअज्ञपयिष्यःअज्ञपयिष्यतम्अज्ञपयिष्यत
उत्तमअज्ञपयिष्यम्अज्ञपयिष्यावअज्ञपयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें