२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
बल् (बलँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0123
धात्वर्थ: प्राणने — बलयुक्त होना या करना, स्पष्ट करना (to have power, to gain power, to explain)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयति बलयतः बलयन्ति मध्यम बलयसि बलयथः बलयथ उत्तम बलयामि बलयावः बलयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयतात् / बलयताद् / बलयतु बलयताम् बलयन्तु मध्यम बलय / बलयतात् / बलयताद् बलयतम् बलयत उत्तम बलयानि बलयाव बलयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबलयत् / अबलयद् अबलयताम् अबलयन् मध्यम अबलयः अबलयतम् अबलयत उत्तम अबलयम् अबलयाव अबलयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयेत् / बलयेद् बलयेताम् बलयेयुः मध्यम बलयेः बलयेतम् बलयेत उत्तम बलयेयम् बलयेव बलयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिष्यति बलयिष्यतः बलयिष्यन्ति मध्यम बलयिष्यसि बलयिष्यथः बलयिष्यथ उत्तम बलयिष्यामि बलयिष्यावः बलयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिता बलयितारौ बलयितारः मध्यम बलयितासि बलयितास्थः बलयितास्थ उत्तम बलयितास्मि बलयितास्वः बलयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयाञ्चकार / बलयामास / बलयाम्बभूव बलयाञ्चक्रतुः / बलयामासतुः / बलयाम्बभूवतुः बलयाञ्चक्रुः / बलयामासुः / बलयाम्बभूवुः मध्यम बलयाञ्चकर्थ / बलयामासिथ / बलयाम्बभूविथ बलयाञ्चक्रथुः / बलयामासथुः / बलयाम्बभूवथुः बलयाञ्चक्र / बलयामास / बलयाम्बभूव उत्तम बलयाञ्चकर / बलयाञ्चकार / बलयामास / बलयाम्बभूव बलयाञ्चकृव / बलयामासिव / बलयाम्बभूविव बलयाञ्चकृम / बलयामासिम / बलयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबीबलत् / अबीबलद् अबीबलताम् अबीबलन् मध्यम अबीबलः अबीबलतम् अबीबलत उत्तम अबीबलम् अबीबलाव अबीबलाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बल्यात् / बल्याद् बल्यास्ताम् बल्यासुः मध्यम बल्याः बल्यास्तम् बल्यास्त उत्तम बल्यासम् बल्यास्व बल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबलयिष्यत् / अबलयिष्यद् अबलयिष्यताम् अबलयिष्यन् मध्यम अबलयिष्यः अबलयिष्यतम् अबलयिष्यत उत्तम अबलयिष्यम् अबलयिष्याव अबलयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयते बलयेते बलयन्ते मध्यम बलयसे बलयेथे बलयध्वे उत्तम बलये बलयावहे बलयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयताम् बलयेताम् बलयन्ताम् मध्यम बलयस्व बलयेथाम् बलयध्वम् उत्तम बलयै बलयावहै बलयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबलयत अबलयेताम् अबलयन्त मध्यम अबलयथाः अबलयेथाम् अबलयध्वम् उत्तम अबलये अबलयावहि अबलयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयेत बलयेयाताम् बलयेरन् मध्यम बलयेथाः बलयेयाथाम् बलयेध्वम् उत्तम बलयेय बलयेवहि बलयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिष्यते बलयिष्येते बलयिष्यन्ते मध्यम बलयिष्यसे बलयिष्येथे बलयिष्यध्वे उत्तम बलयिष्ये बलयिष्यावहे बलयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिता बलयितारौ बलयितारः मध्यम बलयितासे बलयितासाथे बलयिताध्वे उत्तम बलयिताहे बलयितास्वहे बलयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयाञ्चक्रे / बलयामास / बलयाम्बभूव बलयाञ्चक्राते / बलयामासतुः / बलयाम्बभूवतुः बलयाञ्चक्रिरे / बलयामासुः / बलयाम्बभूवुः मध्यम बलयाञ्चकृषे / बलयामासिथ / बलयाम्बभूविथ बलयाञ्चक्राथे / बलयामासथुः / बलयाम्बभूवथुः बलयाञ्चकृढ्वे / बलयामास / बलयाम्बभूव उत्तम बलयाञ्चक्रे / बलयामास / बलयाम्बभूव बलयाञ्चकृवहे / बलयामासिव / बलयाम्बभूविव बलयाञ्चकृमहे / बलयामासिम / बलयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबीबलत अबीबलेताम् अबीबलन्त मध्यम अबीबलथाः अबीबलेथाम् अबीबलध्वम् उत्तम अबीबले अबीबलावहि अबीबलामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिषीष्ट बलयिषीयास्ताम् बलयिषीरन् मध्यम बलयिषीष्ठाः बलयिषीयास्थाम् बलयिषीढ्वम् / बलयिषीध्वम् उत्तम बलयिषीय बलयिषीवहि बलयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबलयिष्यत अबलयिष्येताम् अबलयिष्यन्त मध्यम अबलयिष्यथाः अबलयिष्येथाम् अबलयिष्यध्वम् उत्तम अबलयिष्ये अबलयिष्यावहि अबलयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बल्यते बल्येते बल्यन्ते मध्यम बल्यसे बल्येथे बल्यध्वे उत्तम बल्ये बल्यावहे बल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बल्यताम् बल्येताम् बल्यन्ताम् मध्यम बल्यस्व बल्येथाम् बल्यध्वम् उत्तम बल्यै बल्यावहै बल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबल्यत अबल्येताम् अबल्यन्त मध्यम अबल्यथाः अबल्येथाम् अबल्यध्वम् उत्तम अबल्ये अबल्यावहि अबल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बल्येत बल्येयाताम् बल्येरन् मध्यम बल्येथाः बल्येयाथाम् बल्येध्वम् उत्तम बल्येय बल्येवहि बल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बलयिष्यते / बलिष्यते बलयिष्येते / बलिष्येते बलयिष्यन्ते / बलिष्यन्ते मध्यम बलयिष्यसे / बलिष्यसे बलयिष्येथे / बलिष्येथे बलयिष्यध्वे / बलिष्यध्वे उत्तम बलयिष्ये / बलिष्ये बलयिष्यावहे / बलिष्यावहे बलयिष्यामहे / बलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त बलन — — बलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त बलक बलकः बलिका बलकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त बलयितृ बलयिता बलयित्री बलयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त बल्य बल्यः बल्या बल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) बलयितव्य बलयितव्यः बलयितव्या बलयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त बलनीय बलनीयः बलनीया बलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) बलित बलितः बलिता बलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) बलितवत् बलितवान् बलितवती बलितवत् / बलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) बलयत् बलयन् बलयन्ती बलयत् / बलयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त बलयिष्यत् बलयिष्यन् बलयिष्यती / बलयिष्यन्ती बलयिष्यत् / बलयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) बलयमान बलयमानः बलयमाना बलयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) बलयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रबलय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) बलयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय बालम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त बल्ति — बल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बलयाम्बभूवस् बलयाम्बभूवान् बलयाम्बभूषी बलयाम्बभूवत् / बलयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।