🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चूर्ण् (चूर्णँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0143
धात्वर्थ: सङ्कोचने — सिकुड़ना (to hestitate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयतिचूर्णयतःचूर्णयन्ति
मध्यमचूर्णयसिचूर्णयथःचूर्णयथ
उत्तमचूर्णयामिचूर्णयावःचूर्णयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयतात् / चूर्णयताद् / चूर्णयतुचूर्णयताम्चूर्णयन्तु
मध्यमचूर्णय / चूर्णयतात् / चूर्णयताद्चूर्णयतम्चूर्णयत
उत्तमचूर्णयानिचूर्णयावचूर्णयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचूर्णयत् / अचूर्णयद्अचूर्णयताम्अचूर्णयन्
मध्यमअचूर्णयःअचूर्णयतम्अचूर्णयत
उत्तमअचूर्णयम्अचूर्णयावअचूर्णयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयेत् / चूर्णयेद्चूर्णयेताम्चूर्णयेयुः
मध्यमचूर्णयेःचूर्णयेतम्चूर्णयेत
उत्तमचूर्णयेयम्चूर्णयेवचूर्णयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयिष्यतिचूर्णयिष्यतःचूर्णयिष्यन्ति
मध्यमचूर्णयिष्यसिचूर्णयिष्यथःचूर्णयिष्यथ
उत्तमचूर्णयिष्यामिचूर्णयिष्यावःचूर्णयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयिताचूर्णयितारौचूर्णयितारः
मध्यमचूर्णयितासिचूर्णयितास्थःचूर्णयितास्थ
उत्तमचूर्णयितास्मिचूर्णयितास्वःचूर्णयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्णयाञ्चकार / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूवचूर्णयाञ्चक्रतुः / चूर्णयामासतुः / चूर्णयाम्बभूवतुःचूर्णयाञ्चक्रुः / चूर्णयामासुः / चूर्णयाम्बभूवुः
मध्यमचूर्णयाञ्चकर्थ / चूर्णयामासिथ / चूर्णयाम्बभूविथचूर्णयाञ्चक्रथुः / चूर्णयामासथुः / चूर्णयाम्बभूवथुःचूर्णयाञ्चक्र / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूव
उत्तमचूर्णयाञ्चकर / चूर्णयाञ्चकार / चूर्णयामास / चूर्णयाम्बभूवचूर्णयाञ्चकृव / चूर्णयामासिव / चूर्णयाम्बभूविवचूर्णयाञ्चकृम / चूर्णयामासिम / चूर्णयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचुचूर्णत् / अचुचूर्णद्अचुचूर्णताम्अचुचूर्णन्
मध्यमअचुचूर्णःअचुचूर्णतम्अचुचूर्णत
उत्तमअचुचूर्णम्अचुचूर्णावअचुचूर्णाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचूर्ण्यात् / चूर्ण्याद्चूर्ण्यास्ताम्चूर्ण्यासुः
मध्यमचूर्ण्याःचूर्ण्यास्तम्चूर्ण्यास्त
उत्तमचूर्ण्यासम्चूर्ण्यास्वचूर्ण्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचूर्णयिष्यत् / अचूर्णयिष्यद्अचूर्णयिष्यताम्अचूर्णयिष्यन्
मध्यमअचूर्णयिष्यःअचूर्णयिष्यतम्अचूर्णयिष्यत
उत्तमअचूर्णयिष्यम्अचूर्णयिष्यावअचूर्णयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें