२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वर्ध् (वर्धँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0156छेदनपूरणयोः — काटना, चीरना, भरना, पूर्ण करना (to cut,to fill, to complete)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयति वर्धयतः वर्धयन्ति मध्यम वर्धयसि वर्धयथः वर्धयथ उत्तम वर्धयामि वर्धयावः वर्धयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयतात् / वर्धयताद् / वर्धयतु वर्धयताम् वर्धयन्तु मध्यम वर्धय / वर्धयतात् / वर्धयताद् वर्धयतम् वर्धयत उत्तम वर्धयानि वर्धयाव वर्धयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अवर्धयत् / अवर्धयद् अवर्धयताम् अवर्धयन् मध्यम अवर्धयः अवर्धयतम् अवर्धयत उत्तम अवर्धयम् अवर्धयाव अवर्धयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयेत् / वर्धयेद् वर्धयेताम् वर्धयेयुः मध्यम वर्धयेः वर्धयेतम् वर्धयेत उत्तम वर्धयेयम् वर्धयेव वर्धयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिष्यति वर्धयिष्यतः वर्धयिष्यन्ति मध्यम वर्धयिष्यसि वर्धयिष्यथः वर्धयिष्यथ उत्तम वर्धयिष्यामि वर्धयिष्यावः वर्धयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिता वर्धयितारौ वर्धयितारः मध्यम वर्धयितासि वर्धयितास्थः वर्धयितास्थ उत्तम वर्धयितास्मि वर्धयितास्वः वर्धयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयाञ्चकार / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव वर्धयाञ्चक्रतुः / वर्धयामासतुः / वर्धयाम्बभूवतुः वर्धयाञ्चक्रुः / वर्धयामासुः / वर्धयाम्बभूवुः मध्यम वर्धयाञ्चकर्थ / वर्धयामासिथ / वर्धयाम्बभूविथ वर्धयाञ्चक्रथुः / वर्धयामासथुः / वर्धयाम्बभूवथुः वर्धयाञ्चक्र / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव उत्तम वर्धयाञ्चकर / वर्धयाञ्चकार / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव वर्धयाञ्चकृव / वर्धयामासिव / वर्धयाम्बभूविव वर्धयाञ्चकृम / वर्धयामासिम / वर्धयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अववर्धत् / अववर्धद् अववर्धताम् अववर्धन् मध्यम अववर्धः अववर्धतम् अववर्धत उत्तम अववर्धम् अववर्धाव अववर्धाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्ध्यात् / वर्ध्याद् वर्ध्यास्ताम् वर्ध्यासुः मध्यम वर्ध्याः वर्ध्यास्तम् वर्ध्यास्त उत्तम वर्ध्यासम् वर्ध्यास्व वर्ध्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अवर्धयिष्यत् / अवर्धयिष्यद् अवर्धयिष्यताम् अवर्धयिष्यन् मध्यम अवर्धयिष्यः अवर्धयिष्यतम् अवर्धयिष्यत उत्तम अवर्धयिष्यम् अवर्धयिष्याव अवर्धयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयते वर्धयेते वर्धयन्ते मध्यम वर्धयसे वर्धयेथे वर्धयध्वे उत्तम वर्धये वर्धयावहे वर्धयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयताम् वर्धयेताम् वर्धयन्ताम् मध्यम वर्धयस्व वर्धयेथाम् वर्धयध्वम् उत्तम वर्धयै वर्धयावहै वर्धयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अवर्धयत अवर्धयेताम् अवर्धयन्त मध्यम अवर्धयथाः अवर्धयेथाम् अवर्धयध्वम् उत्तम अवर्धये अवर्धयावहि अवर्धयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयेत वर्धयेयाताम् वर्धयेरन् मध्यम वर्धयेथाः वर्धयेयाथाम् वर्धयेध्वम् उत्तम वर्धयेय वर्धयेवहि वर्धयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिष्यते वर्धयिष्येते वर्धयिष्यन्ते मध्यम वर्धयिष्यसे वर्धयिष्येथे वर्धयिष्यध्वे उत्तम वर्धयिष्ये वर्धयिष्यावहे वर्धयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिता वर्धयितारौ वर्धयितारः मध्यम वर्धयितासे वर्धयितासाथे वर्धयिताध्वे उत्तम वर्धयिताहे वर्धयितास्वहे वर्धयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयाञ्चक्रे / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव वर्धयाञ्चक्राते / वर्धयामासतुः / वर्धयाम्बभूवतुः वर्धयाञ्चक्रिरे / वर्धयामासुः / वर्धयाम्बभूवुः मध्यम वर्धयाञ्चकृषे / वर्धयामासिथ / वर्धयाम्बभूविथ वर्धयाञ्चक्राथे / वर्धयामासथुः / वर्धयाम्बभूवथुः वर्धयाञ्चकृढ्वे / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव उत्तम वर्धयाञ्चक्रे / वर्धयामास / वर्धयाम्बभूव वर्धयाञ्चकृवहे / वर्धयामासिव / वर्धयाम्बभूविव वर्धयाञ्चकृमहे / वर्धयामासिम / वर्धयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अववर्धत अववर्धेताम् अववर्धन्त मध्यम अववर्धथाः अववर्धेथाम् अववर्धध्वम् उत्तम अववर्धे अववर्धावहि अववर्धामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिषीष्ट वर्धयिषीयास्ताम् वर्धयिषीरन् मध्यम वर्धयिषीष्ठाः वर्धयिषीयास्थाम् वर्धयिषीढ्वम् / वर्धयिषीध्वम् उत्तम वर्धयिषीय वर्धयिषीवहि वर्धयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अवर्धयिष्यत अवर्धयिष्येताम् अवर्धयिष्यन्त मध्यम अवर्धयिष्यथाः अवर्धयिष्येथाम् अवर्धयिष्यध्वम् उत्तम अवर्धयिष्ये अवर्धयिष्यावहि अवर्धयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्ध्यते वर्ध्येते वर्ध्यन्ते मध्यम वर्ध्यसे वर्ध्येथे वर्ध्यध्वे उत्तम वर्ध्ये वर्ध्यावहे वर्ध्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्ध्यताम् वर्ध्येताम् वर्ध्यन्ताम् मध्यम वर्ध्यस्व वर्ध्येथाम् वर्ध्यध्वम् उत्तम वर्ध्यै वर्ध्यावहै वर्ध्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अवर्ध्यत अवर्ध्येताम् अवर्ध्यन्त मध्यम अवर्ध्यथाः अवर्ध्येथाम् अवर्ध्यध्वम् उत्तम अवर्ध्ये अवर्ध्यावहि अवर्ध्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्ध्येत वर्ध्येयाताम् वर्ध्येरन् मध्यम वर्ध्येथाः वर्ध्येयाथाम् वर्ध्येध्वम् उत्तम वर्ध्येय वर्ध्येवहि वर्ध्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम वर्धयिष्यते / वर्धिष्यते वर्धयिष्येते / वर्धिष्येते वर्धयिष्यन्ते / वर्धिष्यन्ते मध्यम वर्धयिष्यसे / वर्धिष्यसे वर्धयिष्येथे / वर्धिष्येथे वर्धयिष्यध्वे / वर्धिष्यध्वे उत्तम वर्धयिष्ये / वर्धिष्ये वर्धयिष्यावहे / वर्धिष्यावहे वर्धयिष्यामहे / वर्धिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वर्धन — — वर्धनम् ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वर्धक वर्धकः वर्धिका वर्धकम् तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वर्धयितृ वर्धयिता वर्धयित्री वर्धयितृ यत् विध्यर्थक कृदन्त वर्ध्य वर्ध्यः वर्ध्या वर्ध्यम् तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वर्धयितव्य वर्धयितव्यः वर्धयितव्या वर्धयितव्यम् अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वर्धनीय वर्धनीयः वर्धनीया वर्धनीयम् क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वर्धित वर्धितः वर्धिता वर्धितम् क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वर्धितवत् वर्धितवान् वर्धितवती वर्धितवत् / वर्धितवद् शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वर्धयत् वर्धयन् वर्धयन्ती वर्धयत् / वर्धयद् स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वर्धयिष्यत् वर्धयिष्यन् वर्धयिष्यती / वर्धयिष्यन्ती वर्धयिष्यत् / वर्धयिष्यद् शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वर्धयमान वर्धयमानः वर्धयमाना वर्धयमानम् क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वर्धयित्वा — — — ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवर्ध्य — — — तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वर्धयितुम् — — — णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वर्धम् — — — क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वर्धि — वर्धिः — क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त वर्धयाम्बभूवस् वर्धयाम्बभूवान् वर्धयाम्बभूषी वर्धयाम्बभूवत् / वर्धयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।