🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:25 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ब्रीस् (ब्रीसँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0165
धात्वर्थ: हिंसायाम् — मार डालना, दुःख देना (to kill, to destroy, to hurt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयतिब्रीसयतःब्रीसयन्ति
मध्यमब्रीसयसिब्रीसयथःब्रीसयथ
उत्तमब्रीसयामिब्रीसयावःब्रीसयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयतात् / ब्रीसयताद् / ब्रीसयतुब्रीसयताम्ब्रीसयन्तु
मध्यमब्रीसय / ब्रीसयतात् / ब्रीसयताद्ब्रीसयतम्ब्रीसयत
उत्तमब्रीसयानिब्रीसयावब्रीसयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअब्रीसयत् / अब्रीसयद्अब्रीसयताम्अब्रीसयन्
मध्यमअब्रीसयःअब्रीसयतम्अब्रीसयत
उत्तमअब्रीसयम्अब्रीसयावअब्रीसयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयेत् / ब्रीसयेद्ब्रीसयेताम्ब्रीसयेयुः
मध्यमब्रीसयेःब्रीसयेतम्ब्रीसयेत
उत्तमब्रीसयेयम्ब्रीसयेवब्रीसयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयिष्यतिब्रीसयिष्यतःब्रीसयिष्यन्ति
मध्यमब्रीसयिष्यसिब्रीसयिष्यथःब्रीसयिष्यथ
उत्तमब्रीसयिष्यामिब्रीसयिष्यावःब्रीसयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयिताब्रीसयितारौब्रीसयितारः
मध्यमब्रीसयितासिब्रीसयितास्थःब्रीसयितास्थ
उत्तमब्रीसयितास्मिब्रीसयितास्वःब्रीसयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीसयाञ्चकार / ब्रीसयामास / ब्रीसयाम्बभूवब्रीसयाञ्चक्रतुः / ब्रीसयामासतुः / ब्रीसयाम्बभूवतुःब्रीसयाञ्चक्रुः / ब्रीसयामासुः / ब्रीसयाम्बभूवुः
मध्यमब्रीसयाञ्चकर्थ / ब्रीसयामासिथ / ब्रीसयाम्बभूविथब्रीसयाञ्चक्रथुः / ब्रीसयामासथुः / ब्रीसयाम्बभूवथुःब्रीसयाञ्चक्र / ब्रीसयामास / ब्रीसयाम्बभूव
उत्तमब्रीसयाञ्चकर / ब्रीसयाञ्चकार / ब्रीसयामास / ब्रीसयाम्बभूवब्रीसयाञ्चकृव / ब्रीसयामासिव / ब्रीसयाम्बभूविवब्रीसयाञ्चकृम / ब्रीसयामासिम / ब्रीसयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबिब्रिसत् / अबिब्रिसद्अबिब्रिसताम्अबिब्रिसन्
मध्यमअबिब्रिसःअबिब्रिसतम्अबिब्रिसत
उत्तमअबिब्रिसम्अबिब्रिसावअबिब्रिसाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रीस्यात् / ब्रीस्याद्ब्रीस्यास्ताम्ब्रीस्यासुः
मध्यमब्रीस्याःब्रीस्यास्तम्ब्रीस्यास्त
उत्तमब्रीस्यासम्ब्रीस्यास्वब्रीस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअब्रीसयिष्यत् / अब्रीसयिष्यद्अब्रीसयिष्यताम्अब्रीसयिष्यन्
मध्यमअब्रीसयिष्यःअब्रीसयिष्यतम्अब्रीसयिष्यत
उत्तमअब्रीसयिष्यम्अब्रीसयिष्यावअब्रीसयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें