🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:12 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

इल् (इलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0167
धात्वर्थ: प्रेरणे — प्रेरणा करना, प्रोत्साहित करना (to inspire, to motivate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयतिएलयतःएलयन्ति
मध्यमएलयसिएलयथःएलयथ
उत्तमएलयामिएलयावःएलयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयतात् / एलयताद् / एलयतुएलयताम्एलयन्तु
मध्यमएलय / एलयतात् / एलयताद्एलयतम्एलयत
उत्तमएलयानिएलयावएलयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलयत् / ऐलयद्ऐलयताम्ऐलयन्
मध्यमऐलयःऐलयतम्ऐलयत
उत्तमऐलयम्ऐलयावऐलयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयेत् / एलयेद्एलयेताम्एलयेयुः
मध्यमएलयेःएलयेतम्एलयेत
उत्तमएलयेयम्एलयेवएलयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयिष्यतिएलयिष्यतःएलयिष्यन्ति
मध्यमएलयिष्यसिएलयिष्यथःएलयिष्यथ
उत्तमएलयिष्यामिएलयिष्यावःएलयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयिताएलयितारौएलयितारः
मध्यमएलयितासिएलयितास्थःएलयितास्थ
उत्तमएलयितास्मिएलयितास्वःएलयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलयाञ्चकार / एलयामास / एलयाम्बभूवएलयाञ्चक्रतुः / एलयामासतुः / एलयाम्बभूवतुःएलयाञ्चक्रुः / एलयामासुः / एलयाम्बभूवुः
मध्यमएलयाञ्चकर्थ / एलयामासिथ / एलयाम्बभूविथएलयाञ्चक्रथुः / एलयामासथुः / एलयाम्बभूवथुःएलयाञ्चक्र / एलयामास / एलयाम्बभूव
उत्तमएलयाञ्चकर / एलयाञ्चकार / एलयामास / एलयाम्बभूवएलयाञ्चकृव / एलयामासिव / एलयाम्बभूविवएलयाञ्चकृम / एलयामासिम / एलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलिलत् / ऐलिलद्ऐलिलताम्ऐलिलन्
मध्यमऐलिलःऐलिलतम्ऐलिलत
उत्तमऐलिलम्ऐलिलावऐलिलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएल्यात् / एल्याद्एल्यास्ताम्एल्यासुः
मध्यमएल्याःएल्यास्तम्एल्यास्त
उत्तमएल्यासम्एल्यास्वएल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलयिष्यत् / ऐलयिष्यद्ऐलयिष्यताम्ऐलयिष्यन्
मध्यमऐलयिष्यःऐलयिष्यतम्ऐलयिष्यत
उत्तमऐलयिष्यम्ऐलयिष्यावऐलयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें