🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:38 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पूर्व् (पूर्वँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0181
धात्वर्थ: निकेतने (to dwell, to reside, to stay, to invite)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयतिपूर्वयतःपूर्वयन्ति
मध्यमपूर्वयसिपूर्वयथःपूर्वयथ
उत्तमपूर्वयामिपूर्वयावःपूर्वयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयतात् / पूर्वयताद् / पूर्वयतुपूर्वयताम्पूर्वयन्तु
मध्यमपूर्वय / पूर्वयतात् / पूर्वयताद्पूर्वयतम्पूर्वयत
उत्तमपूर्वयाणिपूर्वयावपूर्वयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपूर्वयत् / अपूर्वयद्अपूर्वयताम्अपूर्वयन्
मध्यमअपूर्वयःअपूर्वयतम्अपूर्वयत
उत्तमअपूर्वयम्अपूर्वयावअपूर्वयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयेत् / पूर्वयेद्पूर्वयेताम्पूर्वयेयुः
मध्यमपूर्वयेःपूर्वयेतम्पूर्वयेत
उत्तमपूर्वयेयम्पूर्वयेवपूर्वयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयिष्यतिपूर्वयिष्यतःपूर्वयिष्यन्ति
मध्यमपूर्वयिष्यसिपूर्वयिष्यथःपूर्वयिष्यथ
उत्तमपूर्वयिष्यामिपूर्वयिष्यावःपूर्वयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयितापूर्वयितारौपूर्वयितारः
मध्यमपूर्वयितासिपूर्वयितास्थःपूर्वयितास्थ
उत्तमपूर्वयितास्मिपूर्वयितास्वःपूर्वयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्वयाञ्चकार / पूर्वयामास / पूर्वयाम्बभूवपूर्वयाञ्चक्रतुः / पूर्वयामासतुः / पूर्वयाम्बभूवतुःपूर्वयाञ्चक्रुः / पूर्वयामासुः / पूर्वयाम्बभूवुः
मध्यमपूर्वयाञ्चकर्थ / पूर्वयामासिथ / पूर्वयाम्बभूविथपूर्वयाञ्चक्रथुः / पूर्वयामासथुः / पूर्वयाम्बभूवथुःपूर्वयाञ्चक्र / पूर्वयामास / पूर्वयाम्बभूव
उत्तमपूर्वयाञ्चकर / पूर्वयाञ्चकार / पूर्वयामास / पूर्वयाम्बभूवपूर्वयाञ्चकृव / पूर्वयामासिव / पूर्वयाम्बभूविवपूर्वयाञ्चकृम / पूर्वयामासिम / पूर्वयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुपूर्वत् / अपुपूर्वद्अपुपूर्वताम्अपुपूर्वन्
मध्यमअपुपूर्वःअपुपूर्वतम्अपुपूर्वत
उत्तमअपुपूर्वम्अपुपूर्वावअपुपूर्वाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपूर्व्यात् / पूर्व्याद्पूर्व्यास्ताम्पूर्व्यासुः
मध्यमपूर्व्याःपूर्व्यास्तम्पूर्व्यास्त
उत्तमपूर्व्यासम्पूर्व्यास्वपूर्व्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपूर्वयिष्यत् / अपूर्वयिष्यद्अपूर्वयिष्यताम्अपूर्वयिष्यन्
मध्यमअपूर्वयिष्यःअपूर्वयिष्यतम्अपूर्वयिष्यत
उत्तमअपूर्वयिष्यम्अपूर्वयिष्यावअपूर्वयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें