२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पिण्ड् (पिडिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0185
धात्वर्थ: सङ्घाते — ढेर करना, राशि करना (to heap,to unite, to pile up)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डति / पिण्डयति पिण्डतः / पिण्डयतः पिण्डन्ति / पिण्डयन्ति मध्यम पिण्डयसि / पिण्डसि पिण्डथः / पिण्डयथः पिण्डथ / पिण्डयथ उत्तम पिण्डयामि / पिण्डामि पिण्डयावः / पिण्डावः पिण्डयामः / पिण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डतात् / पिण्डताद् / पिण्डतु / पिण्डयतात् / पिण्डयताद् / पिण्डयतु पिण्डताम् / पिण्डयताम् पिण्डन्तु / पिण्डयन्तु मध्यम पिण्ड / पिण्डतात् / पिण्डताद् / पिण्डय / पिण्डयतात् / पिण्डयताद् पिण्डतम् / पिण्डयतम् पिण्डत / पिण्डयत उत्तम पिण्डयानि / पिण्डानि पिण्डयाव / पिण्डाव पिण्डयाम / पिण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्डत् / अपिण्डद् / अपिण्डयत् / अपिण्डयद् अपिण्डताम् / अपिण्डयताम् अपिण्डन् / अपिण्डयन् मध्यम अपिण्डः / अपिण्डयः अपिण्डतम् / अपिण्डयतम् अपिण्डत / अपिण्डयत उत्तम अपिण्डम् / अपिण्डयम् अपिण्डयाव / अपिण्डाव अपिण्डयाम / अपिण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयेत् / पिण्डयेद् / पिण्डेत् / पिण्डेद् पिण्डयेताम् / पिण्डेताम् पिण्डयेयुः / पिण्डेयुः मध्यम पिण्डयेः / पिण्डेः पिण्डयेतम् / पिण्डेतम् पिण्डयेत / पिण्डेत उत्तम पिण्डयेयम् / पिण्डेयम् पिण्डयेव / पिण्डेव पिण्डयेम / पिण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिष्यति / पिण्डिष्यति पिण्डयिष्यतः / पिण्डिष्यतः पिण्डयिष्यन्ति / पिण्डिष्यन्ति मध्यम पिण्डयिष्यसि / पिण्डिष्यसि पिण्डयिष्यथः / पिण्डिष्यथः पिण्डयिष्यथ / पिण्डिष्यथ उत्तम पिण्डयिष्यामि / पिण्डिष्यामि पिण्डयिष्यावः / पिण्डिष्यावः पिण्डयिष्यामः / पिण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिता / पिण्डिता पिण्डयितारौ / पिण्डितारौ पिण्डयितारः / पिण्डितारः मध्यम पिण्डयितासि / पिण्डितासि पिण्डयितास्थः / पिण्डितास्थः पिण्डयितास्थ / पिण्डितास्थ उत्तम पिण्डयितास्मि / पिण्डितास्मि पिण्डयितास्वः / पिण्डितास्वः पिण्डयितास्मः / पिण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयाञ्चकार / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव / पिपिण्ड पिण्डयाञ्चक्रतुः / पिण्डयामासतुः / पिण्डयाम्बभूवतुः / पिपिण्डतुः पिण्डयाञ्चक्रुः / पिण्डयामासुः / पिण्डयाम्बभूवुः / पिपिण्डुः मध्यम पिण्डयाञ्चकर्थ / पिण्डयामासिथ / पिण्डयाम्बभूविथ / पिपिण्डिथ पिण्डयाञ्चक्रथुः / पिण्डयामासथुः / पिण्डयाम्बभूवथुः / पिपिण्डथुः पिण्डयाञ्चक्र / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव / पिपिण्ड उत्तम पिण्डयाञ्चकर / पिण्डयाञ्चकार / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव / पिपिण्ड पिण्डयाञ्चकृव / पिण्डयामासिव / पिण्डयाम्बभूविव / पिपिण्डिव पिण्डयाञ्चकृम / पिण्डयामासिम / पिण्डयाम्बभूविम / पिपिण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्डीत् / अपिण्डीद् / अपिपिण्डत् / अपिपिण्डद् अपिण्डिष्टाम् / अपिपिण्डताम् अपिण्डिषुः / अपिपिण्डन् मध्यम अपिण्डीः / अपिपिण्डः अपिण्डिष्टम् / अपिपिण्डतम् अपिण्डिष्ट / अपिपिण्डत उत्तम अपिण्डिषम् / अपिपिण्डम् अपिण्डिष्व / अपिपिण्डाव अपिण्डिष्म / अपिपिण्डाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्ड्यात् / पिण्ड्याद् पिण्ड्यास्ताम् पिण्ड्यासुः मध्यम पिण्ड्याः पिण्ड्यास्तम् पिण्ड्यास्त उत्तम पिण्ड्यासम् पिण्ड्यास्व पिण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्डयिष्यत् / अपिण्डयिष्यद् / अपिण्डिष्यत् / अपिण्डिष्यद् अपिण्डयिष्यताम् / अपिण्डिष्यताम् अपिण्डयिष्यन् / अपिण्डिष्यन् मध्यम अपिण्डयिष्यः / अपिण्डिष्यः अपिण्डयिष्यतम् / अपिण्डिष्यतम् अपिण्डयिष्यत / अपिण्डिष्यत उत्तम अपिण्डयिष्यम् / अपिण्डिष्यम् अपिण्डयिष्याव / अपिण्डिष्याव अपिण्डयिष्याम / अपिण्डिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयते पिण्डयेते पिण्डयन्ते मध्यम पिण्डयसे पिण्डयेथे पिण्डयध्वे उत्तम पिण्डये पिण्डयावहे पिण्डयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयताम् पिण्डयेताम् पिण्डयन्ताम् मध्यम पिण्डयस्व पिण्डयेथाम् पिण्डयध्वम् उत्तम पिण्डयै पिण्डयावहै पिण्डयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्डयत अपिण्डयेताम् अपिण्डयन्त मध्यम अपिण्डयथाः अपिण्डयेथाम् अपिण्डयध्वम् उत्तम अपिण्डये अपिण्डयावहि अपिण्डयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयेत पिण्डयेयाताम् पिण्डयेरन् मध्यम पिण्डयेथाः पिण्डयेयाथाम् पिण्डयेध्वम् उत्तम पिण्डयेय पिण्डयेवहि पिण्डयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिष्यते पिण्डयिष्येते पिण्डयिष्यन्ते मध्यम पिण्डयिष्यसे पिण्डयिष्येथे पिण्डयिष्यध्वे उत्तम पिण्डयिष्ये पिण्डयिष्यावहे पिण्डयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिता पिण्डयितारौ पिण्डयितारः मध्यम पिण्डयितासे पिण्डयितासाथे पिण्डयिताध्वे उत्तम पिण्डयिताहे पिण्डयितास्वहे पिण्डयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयाञ्चक्रे / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव पिण्डयाञ्चक्राते / पिण्डयामासतुः / पिण्डयाम्बभूवतुः पिण्डयाञ्चक्रिरे / पिण्डयामासुः / पिण्डयाम्बभूवुः मध्यम पिण्डयाञ्चकृषे / पिण्डयामासिथ / पिण्डयाम्बभूविथ पिण्डयाञ्चक्राथे / पिण्डयामासथुः / पिण्डयाम्बभूवथुः पिण्डयाञ्चकृढ्वे / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव उत्तम पिण्डयाञ्चक्रे / पिण्डयामास / पिण्डयाम्बभूव पिण्डयाञ्चकृवहे / पिण्डयामासिव / पिण्डयाम्बभूविव पिण्डयाञ्चकृमहे / पिण्डयामासिम / पिण्डयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिपिण्डत अपिपिण्डेताम् अपिपिण्डन्त मध्यम अपिपिण्डथाः अपिपिण्डेथाम् अपिपिण्डध्वम् उत्तम अपिपिण्डे अपिपिण्डावहि अपिपिण्डामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिषीष्ट पिण्डयिषीयास्ताम् पिण्डयिषीरन् मध्यम पिण्डयिषीष्ठाः पिण्डयिषीयास्थाम् पिण्डयिषीढ्वम् / पिण्डयिषीध्वम् उत्तम पिण्डयिषीय पिण्डयिषीवहि पिण्डयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्डयिष्यत अपिण्डयिष्येताम् अपिण्डयिष्यन्त मध्यम अपिण्डयिष्यथाः अपिण्डयिष्येथाम् अपिण्डयिष्यध्वम् उत्तम अपिण्डयिष्ये अपिण्डयिष्यावहि अपिण्डयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्ड्यते पिण्ड्येते पिण्ड्यन्ते मध्यम पिण्ड्यसे पिण्ड्येथे पिण्ड्यध्वे उत्तम पिण्ड्ये पिण्ड्यावहे पिण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्ड्यताम् पिण्ड्येताम् पिण्ड्यन्ताम् मध्यम पिण्ड्यस्व पिण्ड्येथाम् पिण्ड्यध्वम् उत्तम पिण्ड्यै पिण्ड्यावहै पिण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपिण्ड्यत अपिण्ड्येताम् अपिण्ड्यन्त मध्यम अपिण्ड्यथाः अपिण्ड्येथाम् अपिण्ड्यध्वम् उत्तम अपिण्ड्ये अपिण्ड्यावहि अपिण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्ड्येत पिण्ड्येयाताम् पिण्ड्येरन् मध्यम पिण्ड्येथाः पिण्ड्येयाथाम् पिण्ड्येध्वम् उत्तम पिण्ड्येय पिण्ड्येवहि पिण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिण्डयिष्यते / पिण्डिष्यते पिण्डयिष्येते / पिण्डिष्येते पिण्डयिष्यन्ते / पिण्डिष्यन्ते मध्यम पिण्डयिष्यसे / पिण्डिष्यसे पिण्डयिष्येथे / पिण्डिष्येथे पिण्डयिष्यध्वे / पिण्डिष्यध्वे उत्तम पिण्डयिष्ये / पिण्डिष्ये पिण्डयिष्यावहे / पिण्डिष्यावहे पिण्डयिष्यामहे / पिण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पिण्डन — — पिण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पिण्डक पिण्डकः पिण्डिका पिण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पिण्डितृ पिण्डिता पिण्डित्री पिण्डितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त पिण्ड्य पिण्ड्यः पिण्ड्या पिण्ड्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त पिण्ड्य पिण्ड्यः पिण्ड्या पिण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पिण्डितव्य पिण्डितव्यः पिण्डितव्या पिण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पिण्डनीय पिण्डनीयः पिण्डनीया पिण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पिण्डित पिण्डितः पिण्डिता पिण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पिण्डितवत् पिण्डितवान् पिण्डितवती पिण्डितवत् / पिण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) पिण्डत् पिण्डन् पिण्डन्ती पिण्डत् / पिण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त पिण्डिष्यत् पिण्डिष्यन् पिण्डिष्यती / पिण्डिष्यन्ती पिण्डिष्यत् / पिण्डिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) पिण्डयमान पिण्डयमानः पिण्डयमाना पिण्डयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पिण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपिण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पिण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पिण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त पिण्ड पिण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पिण्टि — पिण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पिपिण्ड्वस् पिपिण्ड्वान् पिपिण्डुषी पिपिण्ड्वत् / पिपिण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।