२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पर्थ् (पर्थँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0186
धात्वर्थ: प्रक्षेपे — फेंकना, उड़ाना, प्रेरणा करना, भेजना (to throw,to send,to direct, to inspire)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयति पर्थयतः पर्थयन्ति मध्यम पर्थयसि पर्थयथः पर्थयथ उत्तम पर्थयामि पर्थयावः पर्थयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयतात् / पर्थयताद् / पर्थयतु पर्थयताम् पर्थयन्तु मध्यम पर्थय / पर्थयतात् / पर्थयताद् पर्थयतम् पर्थयत उत्तम पर्थयानि पर्थयाव पर्थयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्थयत् / अपर्थयद् अपर्थयताम् अपर्थयन् मध्यम अपर्थयः अपर्थयतम् अपर्थयत उत्तम अपर्थयम् अपर्थयाव अपर्थयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयेत् / पर्थयेद् पर्थयेताम् पर्थयेयुः मध्यम पर्थयेः पर्थयेतम् पर्थयेत उत्तम पर्थयेयम् पर्थयेव पर्थयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिष्यति पर्थयिष्यतः पर्थयिष्यन्ति मध्यम पर्थयिष्यसि पर्थयिष्यथः पर्थयिष्यथ उत्तम पर्थयिष्यामि पर्थयिष्यावः पर्थयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिता पर्थयितारौ पर्थयितारः मध्यम पर्थयितासि पर्थयितास्थः पर्थयितास्थ उत्तम पर्थयितास्मि पर्थयितास्वः पर्थयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयाञ्चकार / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव पर्थयाञ्चक्रतुः / पर्थयामासतुः / पर्थयाम्बभूवतुः पर्थयाञ्चक्रुः / पर्थयामासुः / पर्थयाम्बभूवुः मध्यम पर्थयाञ्चकर्थ / पर्थयामासिथ / पर्थयाम्बभूविथ पर्थयाञ्चक्रथुः / पर्थयामासथुः / पर्थयाम्बभूवथुः पर्थयाञ्चक्र / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव उत्तम पर्थयाञ्चकर / पर्थयाञ्चकार / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव पर्थयाञ्चकृव / पर्थयामासिव / पर्थयाम्बभूविव पर्थयाञ्चकृम / पर्थयामासिम / पर्थयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपपर्थत् / अपपर्थद् अपपर्थताम् अपपर्थन् मध्यम अपपर्थः अपपर्थतम् अपपर्थत उत्तम अपपर्थम् अपपर्थाव अपपर्थाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थ्यात् / पर्थ्याद् पर्थ्यास्ताम् पर्थ्यासुः मध्यम पर्थ्याः पर्थ्यास्तम् पर्थ्यास्त उत्तम पर्थ्यासम् पर्थ्यास्व पर्थ्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्थयिष्यत् / अपर्थयिष्यद् अपर्थयिष्यताम् अपर्थयिष्यन् मध्यम अपर्थयिष्यः अपर्थयिष्यतम् अपर्थयिष्यत उत्तम अपर्थयिष्यम् अपर्थयिष्याव अपर्थयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयते पर्थयेते पर्थयन्ते मध्यम पर्थयसे पर्थयेथे पर्थयध्वे उत्तम पर्थये पर्थयावहे पर्थयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयताम् पर्थयेताम् पर्थयन्ताम् मध्यम पर्थयस्व पर्थयेथाम् पर्थयध्वम् उत्तम पर्थयै पर्थयावहै पर्थयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्थयत अपर्थयेताम् अपर्थयन्त मध्यम अपर्थयथाः अपर्थयेथाम् अपर्थयध्वम् उत्तम अपर्थये अपर्थयावहि अपर्थयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयेत पर्थयेयाताम् पर्थयेरन् मध्यम पर्थयेथाः पर्थयेयाथाम् पर्थयेध्वम् उत्तम पर्थयेय पर्थयेवहि पर्थयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिष्यते पर्थयिष्येते पर्थयिष्यन्ते मध्यम पर्थयिष्यसे पर्थयिष्येथे पर्थयिष्यध्वे उत्तम पर्थयिष्ये पर्थयिष्यावहे पर्थयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिता पर्थयितारौ पर्थयितारः मध्यम पर्थयितासे पर्थयितासाथे पर्थयिताध्वे उत्तम पर्थयिताहे पर्थयितास्वहे पर्थयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयाञ्चक्रे / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव पर्थयाञ्चक्राते / पर्थयामासतुः / पर्थयाम्बभूवतुः पर्थयाञ्चक्रिरे / पर्थयामासुः / पर्थयाम्बभूवुः मध्यम पर्थयाञ्चकृषे / पर्थयामासिथ / पर्थयाम्बभूविथ पर्थयाञ्चक्राथे / पर्थयामासथुः / पर्थयाम्बभूवथुः पर्थयाञ्चकृढ्वे / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव उत्तम पर्थयाञ्चक्रे / पर्थयामास / पर्थयाम्बभूव पर्थयाञ्चकृवहे / पर्थयामासिव / पर्थयाम्बभूविव पर्थयाञ्चकृमहे / पर्थयामासिम / पर्थयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपपर्थत अपपर्थेताम् अपपर्थन्त मध्यम अपपर्थथाः अपपर्थेथाम् अपपर्थध्वम् उत्तम अपपर्थे अपपर्थावहि अपपर्थामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिषीष्ट पर्थयिषीयास्ताम् पर्थयिषीरन् मध्यम पर्थयिषीष्ठाः पर्थयिषीयास्थाम् पर्थयिषीढ्वम् / पर्थयिषीध्वम् उत्तम पर्थयिषीय पर्थयिषीवहि पर्थयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्थयिष्यत अपर्थयिष्येताम् अपर्थयिष्यन्त मध्यम अपर्थयिष्यथाः अपर्थयिष्येथाम् अपर्थयिष्यध्वम् उत्तम अपर्थयिष्ये अपर्थयिष्यावहि अपर्थयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थ्यते पर्थ्येते पर्थ्यन्ते मध्यम पर्थ्यसे पर्थ्येथे पर्थ्यध्वे उत्तम पर्थ्ये पर्थ्यावहे पर्थ्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थ्यताम् पर्थ्येताम् पर्थ्यन्ताम् मध्यम पर्थ्यस्व पर्थ्येथाम् पर्थ्यध्वम् उत्तम पर्थ्यै पर्थ्यावहै पर्थ्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्थ्यत अपर्थ्येताम् अपर्थ्यन्त मध्यम अपर्थ्यथाः अपर्थ्येथाम् अपर्थ्यध्वम् उत्तम अपर्थ्ये अपर्थ्यावहि अपर्थ्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थ्येत पर्थ्येयाताम् पर्थ्येरन् मध्यम पर्थ्येथाः पर्थ्येयाथाम् पर्थ्येध्वम् उत्तम पर्थ्येय पर्थ्येवहि पर्थ्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्थयिष्यते / पर्थिष्यते पर्थयिष्येते / पर्थिष्येते पर्थयिष्यन्ते / पर्थिष्यन्ते मध्यम पर्थयिष्यसे / पर्थिष्यसे पर्थयिष्येथे / पर्थिष्येथे पर्थयिष्यध्वे / पर्थिष्यध्वे उत्तम पर्थयिष्ये / पर्थिष्ये पर्थयिष्यावहे / पर्थिष्यावहे पर्थयिष्यामहे / पर्थिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पर्थन — — पर्थनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पर्थक पर्थकः पर्थिका पर्थकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पर्थयितृ पर्थयिता पर्थयित्री पर्थयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त पर्थ्य पर्थ्यः पर्थ्या पर्थ्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पर्थयितव्य पर्थयितव्यः पर्थयितव्या पर्थयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पर्थनीय पर्थनीयः पर्थनीया पर्थनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पर्थित पर्थितः पर्थिता पर्थितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पर्थितवत् पर्थितवान् पर्थितवती पर्थितवत् / पर्थितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) पर्थयत् पर्थयन् पर्थयन्ती पर्थयत् / पर्थयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त पर्थयिष्यत् पर्थयिष्यन् पर्थयिष्यती / पर्थयिष्यन्ती पर्थयिष्यत् / पर्थयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) पर्थयमान पर्थयमानः पर्थयमाना पर्थयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पर्थयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपर्थ्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पर्थयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पर्थम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पर्ति — पर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पर्थयाम्बभूवस् पर्थयाम्बभूवान् पर्थयाम्बभूषी पर्थयाम्बभूवत् / पर्थयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।