🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:22:15 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मच् (मचँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0195
धात्वर्थ: कल्कने कथने च — गर्व करना, दुराचारी होना, पीसना, कूटना (to boast, to be egoistic, to cheat, to tear off, to powder, to speak, to talk)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचतेमचेतेमचन्ते
मध्यममचसेमचेथेमचध्वे
उत्तममचेमचावहेमचामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचताम्मचेताम्मचन्ताम्
मध्यममचस्वमचेथाम्मचध्वम्
उत्तममचैमचावहैमचामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमचतअमचेताम्अमचन्त
मध्यमअमचथाःअमचेथाम्अमचध्वम्
उत्तमअमचेअमचावहिअमचामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचेतमचेयाताम्मचेरन्
मध्यममचेथाःमचेयाथाम्मचेध्वम्
उत्तममचेयमचेवहिमचेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचिष्यतेमचिष्येतेमचिष्यन्ते
मध्यममचिष्यसेमचिष्येथेमचिष्यध्वे
उत्तममचिष्येमचिष्यावहेमचिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचितामचितारौमचितारः
मध्यममचितासेमचितासाथेमचिताध्वे
उत्तममचिताहेमचितास्वहेमचितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेचेमेचातेमेचिरे
मध्यममेचिषेमेचाथेमेचिध्वे
उत्तममेचेमेचिवहेमेचिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमचिष्टअमचिषाताम्अमचिषत
मध्यमअमचिष्ठाःअमचिषाथाम्अमचिध्वम्
उत्तमअमचिषिअमचिष्वहिअमचिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममचिषीष्टमचिषीयास्ताम्मचिषीरन्
मध्यममचिषीष्ठाःमचिषीयास्थाम्मचिषीध्वम्
उत्तममचिषीयमचिषीवहिमचिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमचिष्यतअमचिष्येताम्अमचिष्यन्त
मध्यमअमचिष्यथाःअमचिष्येथाम्अमचिष्यध्वम्
उत्तमअमचिष्येअमचिष्यावहिअमचिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें