२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
मच् (मचँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0195
धात्वर्थ: कल्कने कथने च — गर्व करना, दुराचारी होना, पीसना, कूटना (to boast, to be egoistic, to cheat, to tear off, to powder, to speak, to talk)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचते
मचेते
मचन्ते
मध्यम
मचसे
मचेथे
मचध्वे
उत्तम
मचे
मचावहे
मचामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचताम्
मचेताम्
मचन्ताम्
मध्यम
मचस्व
मचेथाम्
मचध्वम्
उत्तम
मचै
मचावहै
मचामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमचत
अमचेताम्
अमचन्त
मध्यम
अमचथाः
अमचेथाम्
अमचध्वम्
उत्तम
अमचे
अमचावहि
अमचामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचेत
मचेयाताम्
मचेरन्
मध्यम
मचेथाः
मचेयाथाम्
मचेध्वम्
उत्तम
मचेय
मचेवहि
मचेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचिष्यते
मचिष्येते
मचिष्यन्ते
मध्यम
मचिष्यसे
मचिष्येथे
मचिष्यध्वे
उत्तम
मचिष्ये
मचिष्यावहे
मचिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचिता
मचितारौ
मचितारः
मध्यम
मचितासे
मचितासाथे
मचिताध्वे
उत्तम
मचिताहे
मचितास्वहे
मचितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेचे
मेचाते
मेचिरे
मध्यम
मेचिषे
मेचाथे
मेचिध्वे
उत्तम
मेचे
मेचिवहे
मेचिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमचिष्ट
अमचिषाताम्
अमचिषत
मध्यम
अमचिष्ठाः
अमचिषाथाम्
अमचिध्वम्
उत्तम
अमचिषि
अमचिष्वहि
अमचिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचिषीष्ट
मचिषीयास्ताम्
मचिषीरन्
मध्यम
मचिषीष्ठाः
मचिषीयास्थाम्
मचिषीध्वम्
उत्तम
मचिषीय
मचिषीवहि
मचिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमचिष्यत
अमचिष्येताम्
अमचिष्यन्त
मध्यम
अमचिष्यथाः
अमचिष्येथाम्
अमचिष्यध्वम्
उत्तम
अमचिष्ये
अमचिष्यावहि
अमचिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मच्यते
मच्येते
मच्यन्ते
मध्यम
मच्यसे
मच्येथे
मच्यध्वे
उत्तम
मच्ये
मच्यावहे
मच्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मच्यताम्
मच्येताम्
मच्यन्ताम्
मध्यम
मच्यस्व
मच्येथाम्
मच्यध्वम्
उत्तम
मच्यै
मच्यावहै
मच्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमच्यत
अमच्येताम्
अमच्यन्त
मध्यम
अमच्यथाः
अमच्येथाम्
अमच्यध्वम्
उत्तम
अमच्ये
अमच्यावहि
अमच्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मच्येत
मच्येयाताम्
मच्येरन्
मध्यम
मच्येथाः
मच्येयाथाम्
मच्येध्वम्
उत्तम
मच्येय
मच्येवहि
मच्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मचिष्यते
मचिष्येते
मचिष्यन्ते
मध्यम
मचिष्यसे
मचिष्येथे
मचिष्यध्वे
उत्तम
मचिष्ये
मचिष्यावहे
मचिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
मचन
—
—
मचनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
माचक
माचकः
माचिका
माचकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
मचितृ
मचिता
मचित्री
मचितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
माच्य
माच्यः
माच्या
माच्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
मचितव्य
मचितव्यः
मचितव्या
मचितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
मचनीय
मचनीयः
मचनीया
मचनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
मचित
मचितः
मचिता
मचितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
मचितवत्
मचितवान्
मचितवती
मचितवत् / मचितवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
मचमान
मचमानः
मचमाना
मचमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
मचित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रमच्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
मचितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
माचम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
माक
माकः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
मक्ति
—
मक्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
मेचिवस्
मेचिवान्
मेचुषी
मेचिवत् / मेचिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।