🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शम् (शमँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0218
धात्वर्थ: आलोचने — प्रसिद्ध करना, स्पष्टता से दिखाना, जाहिर करना (to publish, to advertise, to explain, to clarify)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयतेशामयेतेशामयन्ते
मध्यमशामयसेशामयेथेशामयध्वे
उत्तमशामयेशामयावहेशामयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयताम्शामयेताम्शामयन्ताम्
मध्यमशामयस्वशामयेथाम्शामयध्वम्
उत्तमशामयैशामयावहैशामयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशामयतअशामयेताम्अशामयन्त
मध्यमअशामयथाःअशामयेथाम्अशामयध्वम्
उत्तमअशामयेअशामयावहिअशामयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयेतशामयेयाताम्शामयेरन्
मध्यमशामयेथाःशामयेयाथाम्शामयेध्वम्
उत्तमशामयेयशामयेवहिशामयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयिष्यतेशामयिष्येतेशामयिष्यन्ते
मध्यमशामयिष्यसेशामयिष्येथेशामयिष्यध्वे
उत्तमशामयिष्येशामयिष्यावहेशामयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयिताशामयितारौशामयितारः
मध्यमशामयितासेशामयितासाथेशामयिताध्वे
उत्तमशामयिताहेशामयितास्वहेशामयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयाञ्चक्रे / शामयामास / शामयाम्बभूवशामयाञ्चक्राते / शामयामासतुः / शामयाम्बभूवतुःशामयाञ्चक्रिरे / शामयामासुः / शामयाम्बभूवुः
मध्यमशामयाञ्चकृषे / शामयामासिथ / शामयाम्बभूविथशामयाञ्चक्राथे / शामयामासथुः / शामयाम्बभूवथुःशामयाञ्चकृढ्वे / शामयामास / शामयाम्बभूव
उत्तमशामयाञ्चक्रे / शामयामास / शामयाम्बभूवशामयाञ्चकृवहे / शामयामासिव / शामयाम्बभूविवशामयाञ्चकृमहे / शामयामासिम / शामयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीशमतअशीशमेताम्अशीशमन्त
मध्यमअशीशमथाःअशीशमेथाम्अशीशमध्वम्
उत्तमअशीशमेअशीशमावहिअशीशमामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशामयिषीष्टशामयिषीयास्ताम्शामयिषीरन्
मध्यमशामयिषीष्ठाःशामयिषीयास्थाम्शामयिषीढ्वम् / शामयिषीध्वम्
उत्तमशामयिषीयशामयिषीवहिशामयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशामयिष्यतअशामयिष्येताम्अशामयिष्यन्त
मध्यमअशामयिष्यथाःअशामयिष्येथाम्अशामयिष्यध्वम्
उत्तमअशामयिष्येअशामयिष्यावहिअशामयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें