२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
शम् (शमँ)
चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0218
धात्वर्थ: आलोचने — प्रसिद्ध करना, स्पष्टता से दिखाना, जाहिर करना (to publish, to advertise, to explain, to clarify)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयते
शामयेते
शामयन्ते
मध्यम
शामयसे
शामयेथे
शामयध्वे
उत्तम
शामये
शामयावहे
शामयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयताम्
शामयेताम्
शामयन्ताम्
मध्यम
शामयस्व
शामयेथाम्
शामयध्वम्
उत्तम
शामयै
शामयावहै
शामयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशामयत
अशामयेताम्
अशामयन्त
मध्यम
अशामयथाः
अशामयेथाम्
अशामयध्वम्
उत्तम
अशामये
अशामयावहि
अशामयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयेत
शामयेयाताम्
शामयेरन्
मध्यम
शामयेथाः
शामयेयाथाम्
शामयेध्वम्
उत्तम
शामयेय
शामयेवहि
शामयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयिष्यते
शामयिष्येते
शामयिष्यन्ते
मध्यम
शामयिष्यसे
शामयिष्येथे
शामयिष्यध्वे
उत्तम
शामयिष्ये
शामयिष्यावहे
शामयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयिता
शामयितारौ
शामयितारः
मध्यम
शामयितासे
शामयितासाथे
शामयिताध्वे
उत्तम
शामयिताहे
शामयितास्वहे
शामयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयाञ्चक्रे / शामयामास / शामयाम्बभूव
शामयाञ्चक्राते / शामयामासतुः / शामयाम्बभूवतुः
शामयाञ्चक्रिरे / शामयामासुः / शामयाम्बभूवुः
मध्यम
शामयाञ्चकृषे / शामयामासिथ / शामयाम्बभूविथ
शामयाञ्चक्राथे / शामयामासथुः / शामयाम्बभूवथुः
शामयाञ्चकृढ्वे / शामयामास / शामयाम्बभूव
उत्तम
शामयाञ्चक्रे / शामयामास / शामयाम्बभूव
शामयाञ्चकृवहे / शामयामासिव / शामयाम्बभूविव
शामयाञ्चकृमहे / शामयामासिम / शामयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशीशमत
अशीशमेताम्
अशीशमन्त
मध्यम
अशीशमथाः
अशीशमेथाम्
अशीशमध्वम्
उत्तम
अशीशमे
अशीशमावहि
अशीशमामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयिषीष्ट
शामयिषीयास्ताम्
शामयिषीरन्
मध्यम
शामयिषीष्ठाः
शामयिषीयास्थाम्
शामयिषीढ्वम् / शामयिषीध्वम्
उत्तम
शामयिषीय
शामयिषीवहि
शामयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशामयिष्यत
अशामयिष्येताम्
अशामयिष्यन्त
मध्यम
अशामयिष्यथाः
अशामयिष्येथाम्
अशामयिष्यध्वम्
उत्तम
अशामयिष्ये
अशामयिष्यावहि
अशामयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शाम्यते
शाम्येते
शाम्यन्ते
मध्यम
शाम्यसे
शाम्येथे
शाम्यध्वे
उत्तम
शाम्ये
शाम्यावहे
शाम्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शाम्यताम्
शाम्येताम्
शाम्यन्ताम्
मध्यम
शाम्यस्व
शाम्येथाम्
शाम्यध्वम्
उत्तम
शाम्यै
शाम्यावहै
शाम्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशाम्यत
अशाम्येताम्
अशाम्यन्त
मध्यम
अशाम्यथाः
अशाम्येथाम्
अशाम्यध्वम्
उत्तम
अशाम्ये
अशाम्यावहि
अशाम्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शाम्येत
शाम्येयाताम्
शाम्येरन्
मध्यम
शाम्येथाः
शाम्येयाथाम्
शाम्येध्वम्
उत्तम
शाम्येय
शाम्येवहि
शाम्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शामयिष्यते / शामिष्यते
शामयिष्येते / शामिष्येते
शामयिष्यन्ते / शामिष्यन्ते
मध्यम
शामयिष्यसे / शामिष्यसे
शामयिष्येथे / शामिष्येथे
शामयिष्यध्वे / शामिष्यध्वे
उत्तम
शामयिष्ये / शामिष्ये
शामयिष्यावहे / शामिष्यावहे
शामयिष्यामहे / शामिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
शामन
—
—
शामनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
शामक
शामकः
शामिका
शामकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
शामयितृ
शामयिता
शामयित्री
शामयितृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
शाम्य
शाम्यः
शाम्या
शाम्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
शामयितव्य
शामयितव्यः
शामयितव्या
शामयितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
शामनीय
शामनीयः
शामनीया
शामनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
शामित
शामितः
शामिता
शामितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
शामितवत्
शामितवान्
शामितवती
शामितवत् / शामितवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
शामयमान
शामयमानः
शामयमाना
शामयमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
शामयित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रशाम्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
शामयितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
शामम्
—
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
शान्ति
—
शान्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
शामयाम्बभूवस्
शामयाम्बभूवान्
शामयाम्बभूषी
शामयाम्बभूवत् / शामयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।