🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:22:08 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

त्रुट् (त्रुटँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0221
धात्वर्थ: छेदने — कतरना, तोड़ना, टूटना (to cut,to break)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयतेत्रोटयेतेत्रोटयन्ते
मध्यमत्रोटयसेत्रोटयेथेत्रोटयध्वे
उत्तमत्रोटयेत्रोटयावहेत्रोटयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयताम्त्रोटयेताम्त्रोटयन्ताम्
मध्यमत्रोटयस्वत्रोटयेथाम्त्रोटयध्वम्
उत्तमत्रोटयैत्रोटयावहैत्रोटयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअत्रोटयतअत्रोटयेताम्अत्रोटयन्त
मध्यमअत्रोटयथाःअत्रोटयेथाम्अत्रोटयध्वम्
उत्तमअत्रोटयेअत्रोटयावहिअत्रोटयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयेतत्रोटयेयाताम्त्रोटयेरन्
मध्यमत्रोटयेथाःत्रोटयेयाथाम्त्रोटयेध्वम्
उत्तमत्रोटयेयत्रोटयेवहित्रोटयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयिष्यतेत्रोटयिष्येतेत्रोटयिष्यन्ते
मध्यमत्रोटयिष्यसेत्रोटयिष्येथेत्रोटयिष्यध्वे
उत्तमत्रोटयिष्येत्रोटयिष्यावहेत्रोटयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयितात्रोटयितारौत्रोटयितारः
मध्यमत्रोटयितासेत्रोटयितासाथेत्रोटयिताध्वे
उत्तमत्रोटयिताहेत्रोटयितास्वहेत्रोटयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयाञ्चक्रे / त्रोटयामास / त्रोटयाम्बभूवत्रोटयाञ्चक्राते / त्रोटयामासतुः / त्रोटयाम्बभूवतुःत्रोटयाञ्चक्रिरे / त्रोटयामासुः / त्रोटयाम्बभूवुः
मध्यमत्रोटयाञ्चकृषे / त्रोटयामासिथ / त्रोटयाम्बभूविथत्रोटयाञ्चक्राथे / त्रोटयामासथुः / त्रोटयाम्बभूवथुःत्रोटयाञ्चकृढ्वे / त्रोटयामास / त्रोटयाम्बभूव
उत्तमत्रोटयाञ्चक्रे / त्रोटयामास / त्रोटयाम्बभूवत्रोटयाञ्चकृवहे / त्रोटयामासिव / त्रोटयाम्बभूविवत्रोटयाञ्चकृमहे / त्रोटयामासिम / त्रोटयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतुत्रुटतअतुत्रुटेताम्अतुत्रुटन्त
मध्यमअतुत्रुटथाःअतुत्रुटेथाम्अतुत्रुटध्वम्
उत्तमअतुत्रुटेअतुत्रुटावहिअतुत्रुटामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रोटयिषीष्टत्रोटयिषीयास्ताम्त्रोटयिषीरन्
मध्यमत्रोटयिषीष्ठाःत्रोटयिषीयास्थाम्त्रोटयिषीढ्वम् / त्रोटयिषीध्वम्
उत्तमत्रोटयिषीयत्रोटयिषीवहित्रोटयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअत्रोटयिष्यतअत्रोटयिष्येताम्अत्रोटयिष्यन्त
मध्यमअत्रोटयिष्यथाःअत्रोटयिष्येथाम्अत्रोटयिष्यध्वम्
उत्तमअत्रोटयिष्येअत्रोटयिष्यावहिअत्रोटयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें