🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

भल् (भलँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0224
धात्वर्थ: आभण्डने — निरूपण करना, वाद विवाद करना (to analyze, to argue)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयतेभालयेतेभालयन्ते
मध्यमभालयसेभालयेथेभालयध्वे
उत्तमभालयेभालयावहेभालयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयताम्भालयेताम्भालयन्ताम्
मध्यमभालयस्वभालयेथाम्भालयध्वम्
उत्तमभालयैभालयावहैभालयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभालयतअभालयेताम्अभालयन्त
मध्यमअभालयथाःअभालयेथाम्अभालयध्वम्
उत्तमअभालयेअभालयावहिअभालयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयेतभालयेयाताम्भालयेरन्
मध्यमभालयेथाःभालयेयाथाम्भालयेध्वम्
उत्तमभालयेयभालयेवहिभालयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयिष्यतेभालयिष्येतेभालयिष्यन्ते
मध्यमभालयिष्यसेभालयिष्येथेभालयिष्यध्वे
उत्तमभालयिष्येभालयिष्यावहेभालयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयिताभालयितारौभालयितारः
मध्यमभालयितासेभालयितासाथेभालयिताध्वे
उत्तमभालयिताहेभालयितास्वहेभालयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयाञ्चक्रे / भालयामास / भालयाम्बभूवभालयाञ्चक्राते / भालयामासतुः / भालयाम्बभूवतुःभालयाञ्चक्रिरे / भालयामासुः / भालयाम्बभूवुः
मध्यमभालयाञ्चकृषे / भालयामासिथ / भालयाम्बभूविथभालयाञ्चक्राथे / भालयामासथुः / भालयाम्बभूवथुःभालयाञ्चकृढ्वे / भालयामास / भालयाम्बभूव
उत्तमभालयाञ्चक्रे / भालयामास / भालयाम्बभूवभालयाञ्चकृवहे / भालयामासिव / भालयाम्बभूविवभालयाञ्चकृमहे / भालयामासिम / भालयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबीभलतअबीभलेताम्अबीभलन्त
मध्यमअबीभलथाःअबीभलेथाम्अबीभलध्वम्
उत्तमअबीभलेअबीभलावहिअबीभलामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभालयिषीष्टभालयिषीयास्ताम्भालयिषीरन्
मध्यमभालयिषीष्ठाःभालयिषीयास्थाम्भालयिषीढ्वम् / भालयिषीध्वम्
उत्तमभालयिषीयभालयिषीवहिभालयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभालयिष्यतअभालयिष्येताम्अभालयिष्यन्त
मध्यमअभालयिष्यथाःअभालयिष्येथाम्अभालयिष्यध्वम्
उत्तमअभालयिष्येअभालयिष्यावहिअभालयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें