🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:49 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वृष् (वृषँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0228
धात्वर्थ: शक्तिबन्धने — गर्भवती होना, अमानवी पराक्रम करना, पराक्रमी होना, प्रजोत्पत्ति करने का सामर्थ्य होना (to be impregnated, to show great courage, to be capable of bearing offsprings)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयतेवर्षयेतेवर्षयन्ते
मध्यमवर्षयसेवर्षयेथेवर्षयध्वे
उत्तमवर्षयेवर्षयावहेवर्षयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयताम्वर्षयेताम्वर्षयन्ताम्
मध्यमवर्षयस्ववर्षयेथाम्वर्षयध्वम्
उत्तमवर्षयैवर्षयावहैवर्षयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्षयतअवर्षयेताम्अवर्षयन्त
मध्यमअवर्षयथाःअवर्षयेथाम्अवर्षयध्वम्
उत्तमअवर्षयेअवर्षयावहिअवर्षयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयेतवर्षयेयाताम्वर्षयेरन्
मध्यमवर्षयेथाःवर्षयेयाथाम्वर्षयेध्वम्
उत्तमवर्षयेयवर्षयेवहिवर्षयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयिष्यतेवर्षयिष्येतेवर्षयिष्यन्ते
मध्यमवर्षयिष्यसेवर्षयिष्येथेवर्षयिष्यध्वे
उत्तमवर्षयिष्येवर्षयिष्यावहेवर्षयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयितावर्षयितारौवर्षयितारः
मध्यमवर्षयितासेवर्षयितासाथेवर्षयिताध्वे
उत्तमवर्षयिताहेवर्षयितास्वहेवर्षयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयाञ्चक्रे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूववर्षयाञ्चक्राते / वर्षयामासतुः / वर्षयाम्बभूवतुःवर्षयाञ्चक्रिरे / वर्षयामासुः / वर्षयाम्बभूवुः
मध्यमवर्षयाञ्चकृषे / वर्षयामासिथ / वर्षयाम्बभूविथवर्षयाञ्चक्राथे / वर्षयामासथुः / वर्षयाम्बभूवथुःवर्षयाञ्चकृढ्वे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूव
उत्तमवर्षयाञ्चक्रे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूववर्षयाञ्चकृवहे / वर्षयामासिव / वर्षयाम्बभूविववर्षयाञ्चकृमहे / वर्षयामासिम / वर्षयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअववर्षत / अवीवृषतअववर्षेताम् / अवीवृषेताम्अववर्षन्त / अवीवृषन्त
मध्यमअववर्षथाः / अवीवृषथाःअववर्षेथाम् / अवीवृषेथाम्अववर्षध्वम् / अवीवृषध्वम्
उत्तमअववर्षे / अवीवृषेअववर्षावहि / अवीवृषावहिअववर्षामहि / अवीवृषामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षयिषीष्टवर्षयिषीयास्ताम्वर्षयिषीरन्
मध्यमवर्षयिषीष्ठाःवर्षयिषीयास्थाम्वर्षयिषीढ्वम् / वर्षयिषीध्वम्
उत्तमवर्षयिषीयवर्षयिषीवहिवर्षयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्षयिष्यतअवर्षयिष्येताम्अवर्षयिष्यन्त
मध्यमअवर्षयिष्यथाःअवर्षयिष्येथाम्अवर्षयिष्यध्वम्
उत्तमअवर्षयिष्येअवर्षयिष्यावहिअवर्षयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें