२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
वृष् (वृषँ)
चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0228
धात्वर्थ: शक्तिबन्धने — गर्भवती होना, अमानवी पराक्रम करना, पराक्रमी होना, प्रजोत्पत्ति करने का सामर्थ्य होना (to be impregnated, to show great courage, to be capable of bearing offsprings)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयते
वर्षयेते
वर्षयन्ते
मध्यम
वर्षयसे
वर्षयेथे
वर्षयध्वे
उत्तम
वर्षये
वर्षयावहे
वर्षयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयताम्
वर्षयेताम्
वर्षयन्ताम्
मध्यम
वर्षयस्व
वर्षयेथाम्
वर्षयध्वम्
उत्तम
वर्षयै
वर्षयावहै
वर्षयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवर्षयत
अवर्षयेताम्
अवर्षयन्त
मध्यम
अवर्षयथाः
अवर्षयेथाम्
अवर्षयध्वम्
उत्तम
अवर्षये
अवर्षयावहि
अवर्षयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयेत
वर्षयेयाताम्
वर्षयेरन्
मध्यम
वर्षयेथाः
वर्षयेयाथाम्
वर्षयेध्वम्
उत्तम
वर्षयेय
वर्षयेवहि
वर्षयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयिष्यते
वर्षयिष्येते
वर्षयिष्यन्ते
मध्यम
वर्षयिष्यसे
वर्षयिष्येथे
वर्षयिष्यध्वे
उत्तम
वर्षयिष्ये
वर्षयिष्यावहे
वर्षयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयिता
वर्षयितारौ
वर्षयितारः
मध्यम
वर्षयितासे
वर्षयितासाथे
वर्षयिताध्वे
उत्तम
वर्षयिताहे
वर्षयितास्वहे
वर्षयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयाञ्चक्रे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूव
वर्षयाञ्चक्राते / वर्षयामासतुः / वर्षयाम्बभूवतुः
वर्षयाञ्चक्रिरे / वर्षयामासुः / वर्षयाम्बभूवुः
मध्यम
वर्षयाञ्चकृषे / वर्षयामासिथ / वर्षयाम्बभूविथ
वर्षयाञ्चक्राथे / वर्षयामासथुः / वर्षयाम्बभूवथुः
वर्षयाञ्चकृढ्वे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूव
उत्तम
वर्षयाञ्चक्रे / वर्षयामास / वर्षयाम्बभूव
वर्षयाञ्चकृवहे / वर्षयामासिव / वर्षयाम्बभूविव
वर्षयाञ्चकृमहे / वर्षयामासिम / वर्षयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अववर्षत / अवीवृषत
अववर्षेताम् / अवीवृषेताम्
अववर्षन्त / अवीवृषन्त
मध्यम
अववर्षथाः / अवीवृषथाः
अववर्षेथाम् / अवीवृषेथाम्
अववर्षध्वम् / अवीवृषध्वम्
उत्तम
अववर्षे / अवीवृषे
अववर्षावहि / अवीवृषावहि
अववर्षामहि / अवीवृषामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयिषीष्ट
वर्षयिषीयास्ताम्
वर्षयिषीरन्
मध्यम
वर्षयिषीष्ठाः
वर्षयिषीयास्थाम्
वर्षयिषीढ्वम् / वर्षयिषीध्वम्
उत्तम
वर्षयिषीय
वर्षयिषीवहि
वर्षयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवर्षयिष्यत
अवर्षयिष्येताम्
अवर्षयिष्यन्त
मध्यम
अवर्षयिष्यथाः
अवर्षयिष्येथाम्
अवर्षयिष्यध्वम्
उत्तम
अवर्षयिष्ये
अवर्षयिष्यावहि
अवर्षयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्ष्यते
वर्ष्येते
वर्ष्यन्ते
मध्यम
वर्ष्यसे
वर्ष्येथे
वर्ष्यध्वे
उत्तम
वर्ष्ये
वर्ष्यावहे
वर्ष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्ष्यताम्
वर्ष्येताम्
वर्ष्यन्ताम्
मध्यम
वर्ष्यस्व
वर्ष्येथाम्
वर्ष्यध्वम्
उत्तम
वर्ष्यै
वर्ष्यावहै
वर्ष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवर्ष्यत
अवर्ष्येताम्
अवर्ष्यन्त
मध्यम
अवर्ष्यथाः
अवर्ष्येथाम्
अवर्ष्यध्वम्
उत्तम
अवर्ष्ये
अवर्ष्यावहि
अवर्ष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्ष्येत
वर्ष्येयाताम्
वर्ष्येरन्
मध्यम
वर्ष्येथाः
वर्ष्येयाथाम्
वर्ष्येध्वम्
उत्तम
वर्ष्येय
वर्ष्येवहि
वर्ष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वर्षयिष्यते / वर्षिष्यते
वर्षयिष्येते / वर्षिष्येते
वर्षयिष्यन्ते / वर्षिष्यन्ते
मध्यम
वर्षयिष्यसे / वर्षिष्यसे
वर्षयिष्येथे / वर्षिष्येथे
वर्षयिष्यध्वे / वर्षिष्यध्वे
उत्तम
वर्षयिष्ये / वर्षिष्ये
वर्षयिष्यावहे / वर्षिष्यावहे
वर्षयिष्यामहे / वर्षिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
वर्षण
—
—
वर्षणम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
वर्षक
वर्षकः
वर्षिका
वर्षकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
वर्षयितृ
वर्षयिता
वर्षयित्री
वर्षयितृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
वर्ष्य
वर्ष्यः
वर्ष्या
वर्ष्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
वर्षयितव्य
वर्षयितव्यः
वर्षयितव्या
वर्षयितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
वर्षणीय
वर्षणीयः
वर्षणीया
वर्षणीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
वर्षित
वर्षितः
वर्षिता
वर्षितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
वर्षितवत्
वर्षितवान्
वर्षितवती
वर्षितवत् / वर्षितवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
वर्षयमाण
वर्षयमाणः
वर्षयमाणा
वर्षयमाणम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
वर्षयित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रवर्ष्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
वर्षयितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
वर्षम्
—
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
वर्ष्टि
—
वर्ष्टिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
वर्षयाम्बभूवस्
वर्षयाम्बभूवान्
वर्षयाम्बभूषी
वर्षयाम्बभूवत् / वर्षयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।