🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

विद् (विदँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0232
धात्वर्थ: चेतनाख्याननिवासेषु — शरीर की सुध रखना, समझना, जानना (to improve body, to know, to understand)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयतेवेदयेतेवेदयन्ते
मध्यमवेदयसेवेदयेथेवेदयध्वे
उत्तमवेदयेवेदयावहेवेदयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयताम्वेदयेताम्वेदयन्ताम्
मध्यमवेदयस्ववेदयेथाम्वेदयध्वम्
उत्तमवेदयैवेदयावहैवेदयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेदयतअवेदयेताम्अवेदयन्त
मध्यमअवेदयथाःअवेदयेथाम्अवेदयध्वम्
उत्तमअवेदयेअवेदयावहिअवेदयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयेतवेदयेयाताम्वेदयेरन्
मध्यमवेदयेथाःवेदयेयाथाम्वेदयेध्वम्
उत्तमवेदयेयवेदयेवहिवेदयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयिष्यतेवेदयिष्येतेवेदयिष्यन्ते
मध्यमवेदयिष्यसेवेदयिष्येथेवेदयिष्यध्वे
उत्तमवेदयिष्येवेदयिष्यावहेवेदयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयितावेदयितारौवेदयितारः
मध्यमवेदयितासेवेदयितासाथेवेदयिताध्वे
उत्तमवेदयिताहेवेदयितास्वहेवेदयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयाञ्चक्रे / वेदयामास / वेदयाम्बभूववेदयाञ्चक्राते / वेदयामासतुः / वेदयाम्बभूवतुःवेदयाञ्चक्रिरे / वेदयामासुः / वेदयाम्बभूवुः
मध्यमवेदयाञ्चकृषे / वेदयामासिथ / वेदयाम्बभूविथवेदयाञ्चक्राथे / वेदयामासथुः / वेदयाम्बभूवथुःवेदयाञ्चकृढ्वे / वेदयामास / वेदयाम्बभूव
उत्तमवेदयाञ्चक्रे / वेदयामास / वेदयाम्बभूववेदयाञ्चकृवहे / वेदयामासिव / वेदयाम्बभूविववेदयाञ्चकृमहे / वेदयामासिम / वेदयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवीविदतअवीविदेताम्अवीविदन्त
मध्यमअवीविदथाःअवीविदेथाम्अवीविदध्वम्
उत्तमअवीविदेअवीविदावहिअवीविदामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदयिषीष्टवेदयिषीयास्ताम्वेदयिषीरन्
मध्यमवेदयिषीष्ठाःवेदयिषीयास्थाम्वेदयिषीढ्वम् / वेदयिषीध्वम्
उत्तमवेदयिषीयवेदयिषीवहिवेदयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेदयिष्यतअवेदयिष्येताम्अवेदयिष्यन्त
मध्यमअवेदयिष्यथाःअवेदयिष्येथाम्अवेदयिष्यध्वम्
उत्तमअवेदयिष्येअवेदयिष्यावहिअवेदयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें