🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यु (यु)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0235
धात्वर्थ: जुगुप्सायाम् — अपमान करना, दोष लगाना, निन्दा करना (to insult, to blame, to criticise)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयतेयावयेतेयावयन्ते
मध्यमयावयसेयावयेथेयावयध्वे
उत्तमयावयेयावयावहेयावयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयताम्यावयेताम्यावयन्ताम्
मध्यमयावयस्वयावयेथाम्यावयध्वम्
उत्तमयावयैयावयावहैयावयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयावयतअयावयेताम्अयावयन्त
मध्यमअयावयथाःअयावयेथाम्अयावयध्वम्
उत्तमअयावयेअयावयावहिअयावयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयेतयावयेयाताम्यावयेरन्
मध्यमयावयेथाःयावयेयाथाम्यावयेध्वम्
उत्तमयावयेययावयेवहियावयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयिष्यतेयावयिष्येतेयावयिष्यन्ते
मध्यमयावयिष्यसेयावयिष्येथेयावयिष्यध्वे
उत्तमयावयिष्येयावयिष्यावहेयावयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयितायावयितारौयावयितारः
मध्यमयावयितासेयावयितासाथेयावयिताध्वे
उत्तमयावयिताहेयावयितास्वहेयावयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयाञ्चक्रे / यावयामास / यावयाम्बभूवयावयाञ्चक्राते / यावयामासतुः / यावयाम्बभूवतुःयावयाञ्चक्रिरे / यावयामासुः / यावयाम्बभूवुः
मध्यमयावयाञ्चकृषे / यावयामासिथ / यावयाम्बभूविथयावयाञ्चक्राथे / यावयामासथुः / यावयाम्बभूवथुःयावयाञ्चकृढ्वे / यावयामास / यावयाम्बभूव
उत्तमयावयाञ्चक्रे / यावयामास / यावयाम्बभूवयावयाञ्चकृवहे / यावयामासिव / यावयाम्बभूविवयावयाञ्चकृमहे / यावयामासिम / यावयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयीयवतअयीयवेताम्अयीयवन्त
मध्यमअयीयवथाःअयीयवेथाम्अयीयवध्वम्
उत्तमअयीयवेअयीयवावहिअयीयवामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयावयिषीष्टयावयिषीयास्ताम्यावयिषीरन्
मध्यमयावयिषीष्ठाःयावयिषीयास्थाम्यावयिषीढ्वम् / यावयिषीध्वम्
उत्तमयावयिषीययावयिषीवहियावयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयावयिष्यतअयावयिष्येताम्अयावयिष्यन्त
मध्यमअयावयिष्यथाःअयावयिष्येथाम्अयावयिष्यध्वम्
उत्तमअयावयिष्येअयावयिष्यावहिअयावयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें