🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:34 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अर्ज् (अर्जँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0250
धात्वर्थ: प्रतियत्ने — अर्जन करना, उद्योग करना, तैयार करना (to earn, to do business, to prepare)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयतिअर्जयतःअर्जयन्ति
मध्यमअर्जयसिअर्जयथःअर्जयथ
उत्तमअर्जयामिअर्जयावःअर्जयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयतात् / अर्जयताद् / अर्जयतुअर्जयताम्अर्जयन्तु
मध्यमअर्जय / अर्जयतात् / अर्जयताद्अर्जयतम्अर्जयत
उत्तमअर्जयानिअर्जयावअर्जयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्जयत् / आर्जयद्आर्जयताम्आर्जयन्
मध्यमआर्जयःआर्जयतम्आर्जयत
उत्तमआर्जयम्आर्जयावआर्जयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयेत् / अर्जयेद्अर्जयेताम्अर्जयेयुः
मध्यमअर्जयेःअर्जयेतम्अर्जयेत
उत्तमअर्जयेयम्अर्जयेवअर्जयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयिष्यतिअर्जयिष्यतःअर्जयिष्यन्ति
मध्यमअर्जयिष्यसिअर्जयिष्यथःअर्जयिष्यथ
उत्तमअर्जयिष्यामिअर्जयिष्यावःअर्जयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयिताअर्जयितारौअर्जयितारः
मध्यमअर्जयितासिअर्जयितास्थःअर्जयितास्थ
उत्तमअर्जयितास्मिअर्जयितास्वःअर्जयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्जयाञ्चकार / अर्जयामास / अर्जयाम्बभूवअर्जयाञ्चक्रतुः / अर्जयामासतुः / अर्जयाम्बभूवतुःअर्जयाञ्चक्रुः / अर्जयामासुः / अर्जयाम्बभूवुः
मध्यमअर्जयाञ्चकर्थ / अर्जयामासिथ / अर्जयाम्बभूविथअर्जयाञ्चक्रथुः / अर्जयामासथुः / अर्जयाम्बभूवथुःअर्जयाञ्चक्र / अर्जयामास / अर्जयाम्बभूव
उत्तमअर्जयाञ्चकर / अर्जयाञ्चकार / अर्जयामास / अर्जयाम्बभूवअर्जयाञ्चकृव / अर्जयामासिव / अर्जयाम्बभूविवअर्जयाञ्चकृम / अर्जयामासिम / अर्जयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्जिजत् / आर्जिजद्आर्जिजताम्आर्जिजन्
मध्यमआर्जिजःआर्जिजतम्आर्जिजत
उत्तमआर्जिजम्आर्जिजावआर्जिजाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअर्ज्यात् / अर्ज्याद्अर्ज्यास्ताम्अर्ज्यासुः
मध्यमअर्ज्याःअर्ज्यास्तम्अर्ज्यास्त
उत्तमअर्ज्यासम्अर्ज्यास्वअर्ज्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआर्जयिष्यत् / आर्जयिष्यद्आर्जयिष्यताम्आर्जयिष्यन्
मध्यमआर्जयिष्यःआर्जयिष्यतम्आर्जयिष्यत
उत्तमआर्जयिष्यम्आर्जयिष्यावआर्जयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें