🕉️ 29 October 2026, Thursday · 08:41:15 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

भू (भू)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0277
धात्वर्थ: अवकल्कने — मिलाना, मिश्रित करना, चिंतन करना (to mix, to think)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयतिभावयतःभावयन्ति
मध्यमभावयसिभावयथःभावयथ
उत्तमभावयामिभावयावःभावयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयतात् / भावयताद् / भावयतुभावयताम्भावयन्तु
मध्यमभावय / भावयतात् / भावयताद्भावयतम्भावयत
उत्तमभावयानिभावयावभावयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभावयत् / अभावयद्अभावयताम्अभावयन्
मध्यमअभावयःअभावयतम्अभावयत
उत्तमअभावयम्अभावयावअभावयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयेत् / भावयेद्भावयेताम्भावयेयुः
मध्यमभावयेःभावयेतम्भावयेत
उत्तमभावयेयम्भावयेवभावयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयिष्यतिभावयिष्यतःभावयिष्यन्ति
मध्यमभावयिष्यसिभावयिष्यथःभावयिष्यथ
उत्तमभावयिष्यामिभावयिष्यावःभावयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयिताभावयितारौभावयितारः
मध्यमभावयितासिभावयितास्थःभावयितास्थ
उत्तमभावयितास्मिभावयितास्वःभावयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभावयाञ्चकार / भावयामास / भावयाम्बभूवभावयाञ्चक्रतुः / भावयामासतुः / भावयाम्बभूवतुःभावयाञ्चक्रुः / भावयामासुः / भावयाम्बभूवुः
मध्यमभावयाञ्चकर्थ / भावयामासिथ / भावयाम्बभूविथभावयाञ्चक्रथुः / भावयामासथुः / भावयाम्बभूवथुःभावयाञ्चक्र / भावयामास / भावयाम्बभूव
उत्तमभावयाञ्चकर / भावयाञ्चकार / भावयामास / भावयाम्बभूवभावयाञ्चकृव / भावयामासिव / भावयाम्बभूविवभावयाञ्चकृम / भावयामासिम / भावयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबीभवत् / अबीभवद्अबीभवताम्अबीभवन्
मध्यमअबीभवःअबीभवतम्अबीभवत
उत्तमअबीभवम्अबीभवावअबीभवाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभाव्यात् / भाव्याद्भाव्यास्ताम्भाव्यासुः
मध्यमभाव्याःभाव्यास्तम्भाव्यास्त
उत्तमभाव्यासम्भाव्यास्वभाव्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभावयिष्यत् / अभावयिष्यद्अभावयिष्यताम्अभावयिष्यन्
मध्यमअभावयिष्यःअभावयिष्यतम्अभावयिष्यत
उत्तमअभावयिष्यम्अभावयिष्यावअभावयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें