२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दंश् (दशिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0295
धात्वर्थ: भाषायाम् — कहना, डंक मारने के समान बोलना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशति / दंशयति दंशतः / दंशयतः दंशन्ति / दंशयन्ति मध्यम दंशयसि / दंशसि दंशथः / दंशयथः दंशथ / दंशयथ उत्तम दंशयामि / दंशामि दंशयावः / दंशावः दंशयामः / दंशामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशतात् / दंशताद् / दंशतु / दंशयतात् / दंशयताद् / दंशयतु दंशताम् / दंशयताम् दंशन्तु / दंशयन्तु मध्यम दंश / दंशतात् / दंशताद् / दंशय / दंशयतात् / दंशयताद् दंशतम् / दंशयतम् दंशत / दंशयत उत्तम दंशयानि / दंशानि दंशयाव / दंशाव दंशयाम / दंशाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंशत् / अदंशद् / अदंशयत् / अदंशयद् अदंशताम् / अदंशयताम् अदंशन् / अदंशयन् मध्यम अदंशः / अदंशयः अदंशतम् / अदंशयतम् अदंशत / अदंशयत उत्तम अदंशम् / अदंशयम् अदंशयाव / अदंशाव अदंशयाम / अदंशाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयेत् / दंशयेद् / दंशेत् / दंशेद् दंशयेताम् / दंशेताम् दंशयेयुः / दंशेयुः मध्यम दंशयेः / दंशेः दंशयेतम् / दंशेतम् दंशयेत / दंशेत उत्तम दंशयेयम् / दंशेयम् दंशयेव / दंशेव दंशयेम / दंशेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिष्यति / दंशिष्यति दंशयिष्यतः / दंशिष्यतः दंशयिष्यन्ति / दंशिष्यन्ति मध्यम दंशयिष्यसि / दंशिष्यसि दंशयिष्यथः / दंशिष्यथः दंशयिष्यथ / दंशिष्यथ उत्तम दंशयिष्यामि / दंशिष्यामि दंशयिष्यावः / दंशिष्यावः दंशयिष्यामः / दंशिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिता / दंशिता दंशयितारौ / दंशितारौ दंशयितारः / दंशितारः मध्यम दंशयितासि / दंशितासि दंशयितास्थः / दंशितास्थः दंशयितास्थ / दंशितास्थ उत्तम दंशयितास्मि / दंशितास्मि दंशयितास्वः / दंशितास्वः दंशयितास्मः / दंशितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयाञ्चकार / दंशयामास / दंशयाम्बभूव / ददंश दंशयाञ्चक्रतुः / दंशयामासतुः / दंशयाम्बभूवतुः / ददंशतुः दंशयाञ्चक्रुः / दंशयामासुः / दंशयाम्बभूवुः / ददंशुः मध्यम दंशयाञ्चकर्थ / दंशयामासिथ / दंशयाम्बभूविथ / ददंशिथ दंशयाञ्चक्रथुः / दंशयामासथुः / दंशयाम्बभूवथुः / ददंशथुः दंशयाञ्चक्र / दंशयामास / दंशयाम्बभूव / ददंश उत्तम दंशयाञ्चकर / दंशयाञ्चकार / दंशयामास / दंशयाम्बभूव / ददंश दंशयाञ्चकृव / दंशयामासिव / दंशयाम्बभूविव / ददंशिव दंशयाञ्चकृम / दंशयामासिम / दंशयाम्बभूविम / ददंशिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंशीत् / अदंशीद् / अददंशत् / अददंशद् अदंशिष्टाम् / अददंशताम् अदंशिषुः / अददंशन् मध्यम अदंशीः / अददंशः अदंशिष्टम् / अददंशतम् अदंशिष्ट / अददंशत उत्तम अदंशिषम् / अददंशम् अदंशिष्व / अददंशाव अदंशिष्म / अददंशाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंश्यात् / दंश्याद् दंश्यास्ताम् दंश्यासुः मध्यम दंश्याः दंश्यास्तम् दंश्यास्त उत्तम दंश्यासम् दंश्यास्व दंश्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंशयिष्यत् / अदंशयिष्यद् / अदंशिष्यत् / अदंशिष्यद् अदंशयिष्यताम् / अदंशिष्यताम् अदंशयिष्यन् / अदंशिष्यन् मध्यम अदंशयिष्यः / अदंशिष्यः अदंशयिष्यतम् / अदंशिष्यतम् अदंशयिष्यत / अदंशिष्यत उत्तम अदंशयिष्यम् / अदंशिष्यम् अदंशयिष्याव / अदंशिष्याव अदंशयिष्याम / अदंशिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयते दंशयेते दंशयन्ते मध्यम दंशयसे दंशयेथे दंशयध्वे उत्तम दंशये दंशयावहे दंशयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयताम् दंशयेताम् दंशयन्ताम् मध्यम दंशयस्व दंशयेथाम् दंशयध्वम् उत्तम दंशयै दंशयावहै दंशयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंशयत अदंशयेताम् अदंशयन्त मध्यम अदंशयथाः अदंशयेथाम् अदंशयध्वम् उत्तम अदंशये अदंशयावहि अदंशयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयेत दंशयेयाताम् दंशयेरन् मध्यम दंशयेथाः दंशयेयाथाम् दंशयेध्वम् उत्तम दंशयेय दंशयेवहि दंशयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिष्यते दंशयिष्येते दंशयिष्यन्ते मध्यम दंशयिष्यसे दंशयिष्येथे दंशयिष्यध्वे उत्तम दंशयिष्ये दंशयिष्यावहे दंशयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिता दंशयितारौ दंशयितारः मध्यम दंशयितासे दंशयितासाथे दंशयिताध्वे उत्तम दंशयिताहे दंशयितास्वहे दंशयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयाञ्चक्रे / दंशयामास / दंशयाम्बभूव दंशयाञ्चक्राते / दंशयामासतुः / दंशयाम्बभूवतुः दंशयाञ्चक्रिरे / दंशयामासुः / दंशयाम्बभूवुः मध्यम दंशयाञ्चकृषे / दंशयामासिथ / दंशयाम्बभूविथ दंशयाञ्चक्राथे / दंशयामासथुः / दंशयाम्बभूवथुः दंशयाञ्चकृढ्वे / दंशयामास / दंशयाम्बभूव उत्तम दंशयाञ्चक्रे / दंशयामास / दंशयाम्बभूव दंशयाञ्चकृवहे / दंशयामासिव / दंशयाम्बभूविव दंशयाञ्चकृमहे / दंशयामासिम / दंशयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददंशत अददंशेताम् अददंशन्त मध्यम अददंशथाः अददंशेथाम् अददंशध्वम् उत्तम अददंशे अददंशावहि अददंशामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिषीष्ट दंशयिषीयास्ताम् दंशयिषीरन् मध्यम दंशयिषीष्ठाः दंशयिषीयास्थाम् दंशयिषीढ्वम् / दंशयिषीध्वम् उत्तम दंशयिषीय दंशयिषीवहि दंशयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंशयिष्यत अदंशयिष्येताम् अदंशयिष्यन्त मध्यम अदंशयिष्यथाः अदंशयिष्येथाम् अदंशयिष्यध्वम् उत्तम अदंशयिष्ये अदंशयिष्यावहि अदंशयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंश्यते दंश्येते दंश्यन्ते मध्यम दंश्यसे दंश्येथे दंश्यध्वे उत्तम दंश्ये दंश्यावहे दंश्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंश्यताम् दंश्येताम् दंश्यन्ताम् मध्यम दंश्यस्व दंश्येथाम् दंश्यध्वम् उत्तम दंश्यै दंश्यावहै दंश्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंश्यत अदंश्येताम् अदंश्यन्त मध्यम अदंश्यथाः अदंश्येथाम् अदंश्यध्वम् उत्तम अदंश्ये अदंश्यावहि अदंश्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंश्येत दंश्येयाताम् दंश्येरन् मध्यम दंश्येथाः दंश्येयाथाम् दंश्येध्वम् उत्तम दंश्येय दंश्येवहि दंश्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंशयिष्यते / दंशिष्यते दंशयिष्येते / दंशिष्येते दंशयिष्यन्ते / दंशिष्यन्ते मध्यम दंशयिष्यसे / दंशिष्यसे दंशयिष्येथे / दंशिष्येथे दंशयिष्यध्वे / दंशिष्यध्वे उत्तम दंशयिष्ये / दंशिष्ये दंशयिष्यावहे / दंशिष्यावहे दंशयिष्यामहे / दंशिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दंशन — — दंशनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दंशक दंशकः दंशिका दंशकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दंशितृ दंशिता दंशित्री दंशितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त दंश्य दंश्यः दंश्या दंश्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दंश्य दंश्यः दंश्या दंश्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दंशितव्य दंशितव्यः दंशितव्या दंशितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दंशनीय दंशनीयः दंशनीया दंशनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दंशित दंशितः दंशिता दंशितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दंशितवत् दंशितवान् दंशितवती दंशितवत् / दंशितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दंशत् दंशन् दंशन्ती दंशत् / दंशद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दंशिष्यत् दंशिष्यन् दंशिष्यती / दंशिष्यन्ती दंशिष्यत् / दंशिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दंशयमान दंशयमानः दंशयमाना दंशयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दंशित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदंश्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दंशितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दंशम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दंश दंशः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दंष्टि — दंष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददंश्वस् ददंश्वान् ददंशुषी ददंश्वत् / ददंश्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।