२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
रुंश् (रुशिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0319
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशति / रुंशयति रुंशतः / रुंशयतः रुंशन्ति / रुंशयन्ति मध्यम रुंशयसि / रुंशसि रुंशथः / रुंशयथः रुंशथ / रुंशयथ उत्तम रुंशयामि / रुंशामि रुंशयावः / रुंशावः रुंशयामः / रुंशामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशतात् / रुंशताद् / रुंशतु / रुंशयतात् / रुंशयताद् / रुंशयतु रुंशताम् / रुंशयताम् रुंशन्तु / रुंशयन्तु मध्यम रुंश / रुंशतात् / रुंशताद् / रुंशय / रुंशयतात् / रुंशयताद् रुंशतम् / रुंशयतम् रुंशत / रुंशयत उत्तम रुंशयानि / रुंशानि रुंशयाव / रुंशाव रुंशयाम / रुंशाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंशत् / अरुंशद् / अरुंशयत् / अरुंशयद् अरुंशताम् / अरुंशयताम् अरुंशन् / अरुंशयन् मध्यम अरुंशः / अरुंशयः अरुंशतम् / अरुंशयतम् अरुंशत / अरुंशयत उत्तम अरुंशम् / अरुंशयम् अरुंशयाव / अरुंशाव अरुंशयाम / अरुंशाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयेत् / रुंशयेद् / रुंशेत् / रुंशेद् रुंशयेताम् / रुंशेताम् रुंशयेयुः / रुंशेयुः मध्यम रुंशयेः / रुंशेः रुंशयेतम् / रुंशेतम् रुंशयेत / रुंशेत उत्तम रुंशयेयम् / रुंशेयम् रुंशयेव / रुंशेव रुंशयेम / रुंशेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिष्यति / रुंशिष्यति रुंशयिष्यतः / रुंशिष्यतः रुंशयिष्यन्ति / रुंशिष्यन्ति मध्यम रुंशयिष्यसि / रुंशिष्यसि रुंशयिष्यथः / रुंशिष्यथः रुंशयिष्यथ / रुंशिष्यथ उत्तम रुंशयिष्यामि / रुंशिष्यामि रुंशयिष्यावः / रुंशिष्यावः रुंशयिष्यामः / रुंशिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिता / रुंशिता रुंशयितारौ / रुंशितारौ रुंशयितारः / रुंशितारः मध्यम रुंशयितासि / रुंशितासि रुंशयितास्थः / रुंशितास्थः रुंशयितास्थ / रुंशितास्थ उत्तम रुंशयितास्मि / रुंशितास्मि रुंशयितास्वः / रुंशितास्वः रुंशयितास्मः / रुंशितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयाञ्चकार / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव / रुरुंश रुंशयाञ्चक्रतुः / रुंशयामासतुः / रुंशयाम्बभूवतुः / रुरुंशतुः रुंशयाञ्चक्रुः / रुंशयामासुः / रुंशयाम्बभूवुः / रुरुंशुः मध्यम रुंशयाञ्चकर्थ / रुंशयामासिथ / रुंशयाम्बभूविथ / रुरुंशिथ रुंशयाञ्चक्रथुः / रुंशयामासथुः / रुंशयाम्बभूवथुः / रुरुंशथुः रुंशयाञ्चक्र / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव / रुरुंश उत्तम रुंशयाञ्चकर / रुंशयाञ्चकार / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव / रुरुंश रुंशयाञ्चकृव / रुंशयामासिव / रुंशयाम्बभूविव / रुरुंशिव रुंशयाञ्चकृम / रुंशयामासिम / रुंशयाम्बभूविम / रुरुंशिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंशीत् / अरुंशीद् / अरुरुंशत् / अरुरुंशद् अरुंशिष्टाम् / अरुरुंशताम् अरुंशिषुः / अरुरुंशन् मध्यम अरुंशीः / अरुरुंशः अरुंशिष्टम् / अरुरुंशतम् अरुंशिष्ट / अरुरुंशत उत्तम अरुंशिषम् / अरुरुंशम् अरुंशिष्व / अरुरुंशाव अरुंशिष्म / अरुरुंशाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंश्यात् / रुंश्याद् रुंश्यास्ताम् रुंश्यासुः मध्यम रुंश्याः रुंश्यास्तम् रुंश्यास्त उत्तम रुंश्यासम् रुंश्यास्व रुंश्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंशयिष्यत् / अरुंशयिष्यद् / अरुंशिष्यत् / अरुंशिष्यद् अरुंशयिष्यताम् / अरुंशिष्यताम् अरुंशयिष्यन् / अरुंशिष्यन् मध्यम अरुंशयिष्यः / अरुंशिष्यः अरुंशयिष्यतम् / अरुंशिष्यतम् अरुंशयिष्यत / अरुंशिष्यत उत्तम अरुंशयिष्यम् / अरुंशिष्यम् अरुंशयिष्याव / अरुंशिष्याव अरुंशयिष्याम / अरुंशिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयते रुंशयेते रुंशयन्ते मध्यम रुंशयसे रुंशयेथे रुंशयध्वे उत्तम रुंशये रुंशयावहे रुंशयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयताम् रुंशयेताम् रुंशयन्ताम् मध्यम रुंशयस्व रुंशयेथाम् रुंशयध्वम् उत्तम रुंशयै रुंशयावहै रुंशयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंशयत अरुंशयेताम् अरुंशयन्त मध्यम अरुंशयथाः अरुंशयेथाम् अरुंशयध्वम् उत्तम अरुंशये अरुंशयावहि अरुंशयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयेत रुंशयेयाताम् रुंशयेरन् मध्यम रुंशयेथाः रुंशयेयाथाम् रुंशयेध्वम् उत्तम रुंशयेय रुंशयेवहि रुंशयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिष्यते रुंशयिष्येते रुंशयिष्यन्ते मध्यम रुंशयिष्यसे रुंशयिष्येथे रुंशयिष्यध्वे उत्तम रुंशयिष्ये रुंशयिष्यावहे रुंशयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिता रुंशयितारौ रुंशयितारः मध्यम रुंशयितासे रुंशयितासाथे रुंशयिताध्वे उत्तम रुंशयिताहे रुंशयितास्वहे रुंशयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयाञ्चक्रे / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव रुंशयाञ्चक्राते / रुंशयामासतुः / रुंशयाम्बभूवतुः रुंशयाञ्चक्रिरे / रुंशयामासुः / रुंशयाम्बभूवुः मध्यम रुंशयाञ्चकृषे / रुंशयामासिथ / रुंशयाम्बभूविथ रुंशयाञ्चक्राथे / रुंशयामासथुः / रुंशयाम्बभूवथुः रुंशयाञ्चकृढ्वे / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव उत्तम रुंशयाञ्चक्रे / रुंशयामास / रुंशयाम्बभूव रुंशयाञ्चकृवहे / रुंशयामासिव / रुंशयाम्बभूविव रुंशयाञ्चकृमहे / रुंशयामासिम / रुंशयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुरुंशत अरुरुंशेताम् अरुरुंशन्त मध्यम अरुरुंशथाः अरुरुंशेथाम् अरुरुंशध्वम् उत्तम अरुरुंशे अरुरुंशावहि अरुरुंशामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिषीष्ट रुंशयिषीयास्ताम् रुंशयिषीरन् मध्यम रुंशयिषीष्ठाः रुंशयिषीयास्थाम् रुंशयिषीढ्वम् / रुंशयिषीध्वम् उत्तम रुंशयिषीय रुंशयिषीवहि रुंशयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंशयिष्यत अरुंशयिष्येताम् अरुंशयिष्यन्त मध्यम अरुंशयिष्यथाः अरुंशयिष्येथाम् अरुंशयिष्यध्वम् उत्तम अरुंशयिष्ये अरुंशयिष्यावहि अरुंशयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंश्यते रुंश्येते रुंश्यन्ते मध्यम रुंश्यसे रुंश्येथे रुंश्यध्वे उत्तम रुंश्ये रुंश्यावहे रुंश्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंश्यताम् रुंश्येताम् रुंश्यन्ताम् मध्यम रुंश्यस्व रुंश्येथाम् रुंश्यध्वम् उत्तम रुंश्यै रुंश्यावहै रुंश्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंश्यत अरुंश्येताम् अरुंश्यन्त मध्यम अरुंश्यथाः अरुंश्येथाम् अरुंश्यध्वम् उत्तम अरुंश्ये अरुंश्यावहि अरुंश्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंश्येत रुंश्येयाताम् रुंश्येरन् मध्यम रुंश्येथाः रुंश्येयाथाम् रुंश्येध्वम् उत्तम रुंश्येय रुंश्येवहि रुंश्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंशयिष्यते / रुंशिष्यते रुंशयिष्येते / रुंशिष्येते रुंशयिष्यन्ते / रुंशिष्यन्ते मध्यम रुंशयिष्यसे / रुंशिष्यसे रुंशयिष्येथे / रुंशिष्येथे रुंशयिष्यध्वे / रुंशिष्यध्वे उत्तम रुंशयिष्ये / रुंशिष्ये रुंशयिष्यावहे / रुंशिष्यावहे रुंशयिष्यामहे / रुंशिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त रुंशन — — रुंशनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त रुंशक रुंशकः रुंशिका रुंशकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त रुंशितृ रुंशिता रुंशित्री रुंशितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त रुंश्य रुंश्यः रुंश्या रुंश्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त रुंश्य रुंश्यः रुंश्या रुंश्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) रुंशितव्य रुंशितव्यः रुंशितव्या रुंशितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त रुंशनीय रुंशनीयः रुंशनीया रुंशनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) रुंशित रुंशितः रुंशिता रुंशितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) रुंशितवत् रुंशितवान् रुंशितवती रुंशितवत् / रुंशितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) रुंशत् रुंशन् रुंशन्ती रुंशत् / रुंशद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त रुंशिष्यत् रुंशिष्यन् रुंशिष्यती / रुंशिष्यन्ती रुंशिष्यत् / रुंशिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) रुंशयमान रुंशयमानः रुंशयमाना रुंशयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) रुंशित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्ररुंश्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) रुंशितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय रुंशम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त रुंश रुंशः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त रुंष्टि — रुंष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त रुरुंश्वस् रुरुंश्वान् रुरुंशुषी रुरुंश्वत् / रुरुंश्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।