२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
रुंस् (रुसिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0321
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसति / रुंसयति रुंसतः / रुंसयतः रुंसन्ति / रुंसयन्ति मध्यम रुंसयसि / रुंससि रुंसथः / रुंसयथः रुंसथ / रुंसयथ उत्तम रुंसयामि / रुंसामि रुंसयावः / रुंसावः रुंसयामः / रुंसामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसतात् / रुंसताद् / रुंसतु / रुंसयतात् / रुंसयताद् / रुंसयतु रुंसताम् / रुंसयताम् रुंसन्तु / रुंसयन्तु मध्यम रुंस / रुंसतात् / रुंसताद् / रुंसय / रुंसयतात् / रुंसयताद् रुंसतम् / रुंसयतम् रुंसत / रुंसयत उत्तम रुंसयानि / रुंसानि रुंसयाव / रुंसाव रुंसयाम / रुंसाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंसत् / अरुंसद् / अरुंसयत् / अरुंसयद् अरुंसताम् / अरुंसयताम् अरुंसन् / अरुंसयन् मध्यम अरुंसः / अरुंसयः अरुंसतम् / अरुंसयतम् अरुंसत / अरुंसयत उत्तम अरुंसम् / अरुंसयम् अरुंसयाव / अरुंसाव अरुंसयाम / अरुंसाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयेत् / रुंसयेद् / रुंसेत् / रुंसेद् रुंसयेताम् / रुंसेताम् रुंसयेयुः / रुंसेयुः मध्यम रुंसयेः / रुंसेः रुंसयेतम् / रुंसेतम् रुंसयेत / रुंसेत उत्तम रुंसयेयम् / रुंसेयम् रुंसयेव / रुंसेव रुंसयेम / रुंसेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिष्यति / रुंसिष्यति रुंसयिष्यतः / रुंसिष्यतः रुंसयिष्यन्ति / रुंसिष्यन्ति मध्यम रुंसयिष्यसि / रुंसिष्यसि रुंसयिष्यथः / रुंसिष्यथः रुंसयिष्यथ / रुंसिष्यथ उत्तम रुंसयिष्यामि / रुंसिष्यामि रुंसयिष्यावः / रुंसिष्यावः रुंसयिष्यामः / रुंसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिता / रुंसिता रुंसयितारौ / रुंसितारौ रुंसयितारः / रुंसितारः मध्यम रुंसयितासि / रुंसितासि रुंसयितास्थः / रुंसितास्थः रुंसयितास्थ / रुंसितास्थ उत्तम रुंसयितास्मि / रुंसितास्मि रुंसयितास्वः / रुंसितास्वः रुंसयितास्मः / रुंसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयाञ्चकार / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव / रुरुंस रुंसयाञ्चक्रतुः / रुंसयामासतुः / रुंसयाम्बभूवतुः / रुरुंसतुः रुंसयाञ्चक्रुः / रुंसयामासुः / रुंसयाम्बभूवुः / रुरुंसुः मध्यम रुंसयाञ्चकर्थ / रुंसयामासिथ / रुंसयाम्बभूविथ / रुरुंसिथ रुंसयाञ्चक्रथुः / रुंसयामासथुः / रुंसयाम्बभूवथुः / रुरुंसथुः रुंसयाञ्चक्र / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव / रुरुंस उत्तम रुंसयाञ्चकर / रुंसयाञ्चकार / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव / रुरुंस रुंसयाञ्चकृव / रुंसयामासिव / रुंसयाम्बभूविव / रुरुंसिव रुंसयाञ्चकृम / रुंसयामासिम / रुंसयाम्बभूविम / रुरुंसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंसीत् / अरुंसीद् / अरुरुंसत् / अरुरुंसद् अरुंसिष्टाम् / अरुरुंसताम् अरुंसिषुः / अरुरुंसन् मध्यम अरुंसीः / अरुरुंसः अरुंसिष्टम् / अरुरुंसतम् अरुंसिष्ट / अरुरुंसत उत्तम अरुंसिषम् / अरुरुंसम् अरुंसिष्व / अरुरुंसाव अरुंसिष्म / अरुरुंसाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंस्यात् / रुंस्याद् रुंस्यास्ताम् रुंस्यासुः मध्यम रुंस्याः रुंस्यास्तम् रुंस्यास्त उत्तम रुंस्यासम् रुंस्यास्व रुंस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंसयिष्यत् / अरुंसयिष्यद् / अरुंसिष्यत् / अरुंसिष्यद् अरुंसयिष्यताम् / अरुंसिष्यताम् अरुंसयिष्यन् / अरुंसिष्यन् मध्यम अरुंसयिष्यः / अरुंसिष्यः अरुंसयिष्यतम् / अरुंसिष्यतम् अरुंसयिष्यत / अरुंसिष्यत उत्तम अरुंसयिष्यम् / अरुंसिष्यम् अरुंसयिष्याव / अरुंसिष्याव अरुंसयिष्याम / अरुंसिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयते रुंसयेते रुंसयन्ते मध्यम रुंसयसे रुंसयेथे रुंसयध्वे उत्तम रुंसये रुंसयावहे रुंसयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयताम् रुंसयेताम् रुंसयन्ताम् मध्यम रुंसयस्व रुंसयेथाम् रुंसयध्वम् उत्तम रुंसयै रुंसयावहै रुंसयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंसयत अरुंसयेताम् अरुंसयन्त मध्यम अरुंसयथाः अरुंसयेथाम् अरुंसयध्वम् उत्तम अरुंसये अरुंसयावहि अरुंसयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयेत रुंसयेयाताम् रुंसयेरन् मध्यम रुंसयेथाः रुंसयेयाथाम् रुंसयेध्वम् उत्तम रुंसयेय रुंसयेवहि रुंसयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिष्यते रुंसयिष्येते रुंसयिष्यन्ते मध्यम रुंसयिष्यसे रुंसयिष्येथे रुंसयिष्यध्वे उत्तम रुंसयिष्ये रुंसयिष्यावहे रुंसयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिता रुंसयितारौ रुंसयितारः मध्यम रुंसयितासे रुंसयितासाथे रुंसयिताध्वे उत्तम रुंसयिताहे रुंसयितास्वहे रुंसयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयाञ्चक्रे / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव रुंसयाञ्चक्राते / रुंसयामासतुः / रुंसयाम्बभूवतुः रुंसयाञ्चक्रिरे / रुंसयामासुः / रुंसयाम्बभूवुः मध्यम रुंसयाञ्चकृषे / रुंसयामासिथ / रुंसयाम्बभूविथ रुंसयाञ्चक्राथे / रुंसयामासथुः / रुंसयाम्बभूवथुः रुंसयाञ्चकृढ्वे / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव उत्तम रुंसयाञ्चक्रे / रुंसयामास / रुंसयाम्बभूव रुंसयाञ्चकृवहे / रुंसयामासिव / रुंसयाम्बभूविव रुंसयाञ्चकृमहे / रुंसयामासिम / रुंसयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुरुंसत अरुरुंसेताम् अरुरुंसन्त मध्यम अरुरुंसथाः अरुरुंसेथाम् अरुरुंसध्वम् उत्तम अरुरुंसे अरुरुंसावहि अरुरुंसामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिषीष्ट रुंसयिषीयास्ताम् रुंसयिषीरन् मध्यम रुंसयिषीष्ठाः रुंसयिषीयास्थाम् रुंसयिषीढ्वम् / रुंसयिषीध्वम् उत्तम रुंसयिषीय रुंसयिषीवहि रुंसयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंसयिष्यत अरुंसयिष्येताम् अरुंसयिष्यन्त मध्यम अरुंसयिष्यथाः अरुंसयिष्येथाम् अरुंसयिष्यध्वम् उत्तम अरुंसयिष्ये अरुंसयिष्यावहि अरुंसयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंस्यते रुंस्येते रुंस्यन्ते मध्यम रुंस्यसे रुंस्येथे रुंस्यध्वे उत्तम रुंस्ये रुंस्यावहे रुंस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंस्यताम् रुंस्येताम् रुंस्यन्ताम् मध्यम रुंस्यस्व रुंस्येथाम् रुंस्यध्वम् उत्तम रुंस्यै रुंस्यावहै रुंस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुंस्यत अरुंस्येताम् अरुंस्यन्त मध्यम अरुंस्यथाः अरुंस्येथाम् अरुंस्यध्वम् उत्तम अरुंस्ये अरुंस्यावहि अरुंस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंस्येत रुंस्येयाताम् रुंस्येरन् मध्यम रुंस्येथाः रुंस्येयाथाम् रुंस्येध्वम् उत्तम रुंस्येय रुंस्येवहि रुंस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुंसयिष्यते / रुंसिष्यते रुंसयिष्येते / रुंसिष्येते रुंसयिष्यन्ते / रुंसिष्यन्ते मध्यम रुंसयिष्यसे / रुंसिष्यसे रुंसयिष्येथे / रुंसिष्येथे रुंसयिष्यध्वे / रुंसिष्यध्वे उत्तम रुंसयिष्ये / रुंसिष्ये रुंसयिष्यावहे / रुंसिष्यावहे रुंसयिष्यामहे / रुंसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त रुंसन — — रुंसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त रुंसक रुंसकः रुंसिका रुंसकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त रुंसितृ रुंसिता रुंसित्री रुंसितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त रुंस्य रुंस्यः रुंस्या रुंस्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त रुंस्य रुंस्यः रुंस्या रुंस्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) रुंसितव्य रुंसितव्यः रुंसितव्या रुंसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त रुंसनीय रुंसनीयः रुंसनीया रुंसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) रुंसित रुंसितः रुंसिता रुंसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) रुंसितवत् रुंसितवान् रुंसितवती रुंसितवत् / रुंसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) रुंसत् रुंसन् रुंसन्ती रुंसत् / रुंसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त रुंसिष्यत् रुंसिष्यन् रुंसिष्यती / रुंसिष्यन्ती रुंसिष्यत् / रुंसिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) रुंसयमान रुंसयमानः रुंसयमाना रुंसयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) रुंसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्ररुंस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) रुंसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय रुंसम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त रुंस रुंसः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त रुंस्ति — रुंस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त रुरुंस्वस् रुरुंस्वान् रुरुंसुषी रुरुंस्वत् / रुरुंस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।