२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
तड् (तडँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0332
धात्वर्थ: भाषायाम् — चमकना, धमकाना (to speak, to talk, to shine, to glow)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडति / ताडयति तडतः / ताडयतः तडन्ति / ताडयन्ति मध्यम तडसि / ताडयसि तडथः / ताडयथः तडथ / ताडयथ उत्तम तडामि / ताडयामि तडावः / ताडयावः तडामः / ताडयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडतात् / तडताद् / तडतु / ताडयतात् / ताडयताद् / ताडयतु तडताम् / ताडयताम् तडन्तु / ताडयन्तु मध्यम तड / तडतात् / तडताद् / ताडय / ताडयतात् / ताडयताद् तडतम् / ताडयतम् तडत / ताडयत उत्तम तडानि / ताडयानि तडाव / ताडयाव तडाम / ताडयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतडत् / अतडद् / अताडयत् / अताडयद् अतडताम् / अताडयताम् अतडन् / अताडयन् मध्यम अतडः / अताडयः अतडतम् / अताडयतम् अतडत / अताडयत उत्तम अतडम् / अताडयम् अतडाव / अताडयाव अतडाम / अताडयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडेत् / तडेद् / ताडयेत् / ताडयेद् तडेताम् / ताडयेताम् तडेयुः / ताडयेयुः मध्यम तडेः / ताडयेः तडेतम् / ताडयेतम् तडेत / ताडयेत उत्तम तडेयम् / ताडयेयम् तडेव / ताडयेव तडेम / ताडयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडिष्यति / ताडयिष्यति तडिष्यतः / ताडयिष्यतः तडिष्यन्ति / ताडयिष्यन्ति मध्यम तडिष्यसि / ताडयिष्यसि तडिष्यथः / ताडयिष्यथः तडिष्यथ / ताडयिष्यथ उत्तम तडिष्यामि / ताडयिष्यामि तडिष्यावः / ताडयिष्यावः तडिष्यामः / ताडयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडिता / ताडयिता तडितारौ / ताडयितारौ तडितारः / ताडयितारः मध्यम तडितासि / ताडयितासि तडितास्थः / ताडयितास्थः तडितास्थ / ताडयितास्थ उत्तम तडितास्मि / ताडयितास्मि तडितास्वः / ताडयितास्वः तडितास्मः / ताडयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तताड / ताडयाञ्चकार / ताडयामास / ताडयाम्बभूव ताडयाञ्चक्रतुः / ताडयामासतुः / ताडयाम्बभूवतुः / तेडतुः ताडयाञ्चक्रुः / ताडयामासुः / ताडयाम्बभूवुः / तेडुः मध्यम ताडयाञ्चकर्थ / ताडयामासिथ / ताडयाम्बभूविथ / तेडिथ ताडयाञ्चक्रथुः / ताडयामासथुः / ताडयाम्बभूवथुः / तेडथुः ताडयाञ्चक्र / ताडयामास / ताडयाम्बभूव / तेड उत्तम ततड / तताड / ताडयाञ्चकर / ताडयाञ्चकार / ताडयामास / ताडयाम्बभूव ताडयाञ्चकृव / ताडयामासिव / ताडयाम्बभूविव / तेडिव ताडयाञ्चकृम / ताडयामासिम / ताडयाम्बभूविम / तेडिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतडीत् / अतडीद् / अताडीत् / अताडीद् / अतीतडत् / अतीतडद् अतडिष्टाम् / अताडिष्टाम् / अतीतडताम् अतडिषुः / अताडिषुः / अतीतडन् मध्यम अतडीः / अताडीः / अतीतडः अतडिष्टम् / अताडिष्टम् / अतीतडतम् अतडिष्ट / अताडिष्ट / अतीतडत उत्तम अतडिषम् / अताडिषम् / अतीतडम् अतडिष्व / अताडिष्व / अतीतडाव अतडिष्म / अताडिष्म / अतीतडाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तड्यात् / तड्याद् / ताड्यात् / ताड्याद् तड्यास्ताम् / ताड्यास्ताम् तड्यासुः / ताड्यासुः मध्यम तड्याः / ताड्याः तड्यास्तम् / ताड्यास्तम् तड्यास्त / ताड्यास्त उत्तम तड्यासम् / ताड्यासम् तड्यास्व / ताड्यास्व तड्यास्म / ताड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतडिष्यत् / अतडिष्यद् / अताडयिष्यत् / अताडयिष्यद् अतडिष्यताम् / अताडयिष्यताम् अतडिष्यन् / अताडयिष्यन् मध्यम अतडिष्यः / अताडयिष्यः अतडिष्यतम् / अताडयिष्यतम् अतडिष्यत / अताडयिष्यत उत्तम अतडिष्यम् / अताडयिष्यम् अतडिष्याव / अताडयिष्याव अतडिष्याम / अताडयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयते ताडयेते ताडयन्ते मध्यम ताडयसे ताडयेथे ताडयध्वे उत्तम ताडये ताडयावहे ताडयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयताम् ताडयेताम् ताडयन्ताम् मध्यम ताडयस्व ताडयेथाम् ताडयध्वम् उत्तम ताडयै ताडयावहै ताडयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अताडयत अताडयेताम् अताडयन्त मध्यम अताडयथाः अताडयेथाम् अताडयध्वम् उत्तम अताडये अताडयावहि अताडयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयेत ताडयेयाताम् ताडयेरन् मध्यम ताडयेथाः ताडयेयाथाम् ताडयेध्वम् उत्तम ताडयेय ताडयेवहि ताडयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयिष्यते ताडयिष्येते ताडयिष्यन्ते मध्यम ताडयिष्यसे ताडयिष्येथे ताडयिष्यध्वे उत्तम ताडयिष्ये ताडयिष्यावहे ताडयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयिता ताडयितारौ ताडयितारः मध्यम ताडयितासे ताडयितासाथे ताडयिताध्वे उत्तम ताडयिताहे ताडयितास्वहे ताडयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयाञ्चक्रे / ताडयामास / ताडयाम्बभूव ताडयाञ्चक्राते / ताडयामासतुः / ताडयाम्बभूवतुः ताडयाञ्चक्रिरे / ताडयामासुः / ताडयाम्बभूवुः मध्यम ताडयाञ्चकृषे / ताडयामासिथ / ताडयाम्बभूविथ ताडयाञ्चक्राथे / ताडयामासथुः / ताडयाम्बभूवथुः ताडयाञ्चकृढ्वे / ताडयामास / ताडयाम्बभूव उत्तम ताडयाञ्चक्रे / ताडयामास / ताडयाम्बभूव ताडयाञ्चकृवहे / ताडयामासिव / ताडयाम्बभूविव ताडयाञ्चकृमहे / ताडयामासिम / ताडयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतीतडत अतीतडेताम् अतीतडन्त मध्यम अतीतडथाः अतीतडेथाम् अतीतडध्वम् उत्तम अतीतडे अतीतडावहि अतीतडामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताडयिषीष्ट ताडयिषीयास्ताम् ताडयिषीरन् मध्यम ताडयिषीष्ठाः ताडयिषीयास्थाम् ताडयिषीढ्वम् / ताडयिषीध्वम् उत्तम ताडयिषीय ताडयिषीवहि ताडयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अताडयिष्यत अताडयिष्येताम् अताडयिष्यन्त मध्यम अताडयिष्यथाः अताडयिष्येथाम् अताडयिष्यध्वम् उत्तम अताडयिष्ये अताडयिष्यावहि अताडयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तड्यते / ताड्यते तड्येते / ताड्येते तड्यन्ते / ताड्यन्ते मध्यम तड्यसे / ताड्यसे तड्येथे / ताड्येथे तड्यध्वे / ताड्यध्वे उत्तम तड्ये / ताड्ये तड्यावहे / ताड्यावहे तड्यामहे / ताड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तड्यताम् / ताड्यताम् तड्येताम् / ताड्येताम् तड्यन्ताम् / ताड्यन्ताम् मध्यम तड्यस्व / ताड्यस्व तड्येथाम् / ताड्येथाम् तड्यध्वम् / ताड्यध्वम् उत्तम तड्यै / ताड्यै तड्यावहै / ताड्यावहै तड्यामहै / ताड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतड्यत / अताड्यत अतड्येताम् / अताड्येताम् अतड्यन्त / अताड्यन्त मध्यम अतड्यथाः / अताड्यथाः अतड्येथाम् / अताड्येथाम् अतड्यध्वम् / अताड्यध्वम् उत्तम अतड्ये / अताड्ये अतड्यावहि / अताड्यावहि अतड्यामहि / अताड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तड्येत / ताड्येत तड्येयाताम् / ताड्येयाताम् तड्येरन् / ताड्येरन् मध्यम तड्येथाः / ताड्येथाः तड्येयाथाम् / ताड्येयाथाम् तड्येध्वम् / ताड्येध्वम् उत्तम तड्येय / ताड्येय तड्येवहि / ताड्येवहि तड्येमहि / ताड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तडिष्यते / ताडयिष्यते / ताडिष्यते तडिष्येते / ताडयिष्येते / ताडिष्येते तडिष्यन्ते / ताडयिष्यन्ते / ताडिष्यन्ते मध्यम तडिष्यसे / ताडयिष्यसे / ताडिष्यसे तडिष्येथे / ताडयिष्येथे / ताडिष्येथे तडिष्यध्वे / ताडयिष्यध्वे / ताडिष्यध्वे उत्तम तडिष्ये / ताडयिष्ये / ताडिष्ये तडिष्यावहे / ताडयिष्यावहे / ताडिष्यावहे तडिष्यामहे / ताडयिष्यामहे / ताडिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त तडन — — तडनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ताडक ताडकः ताडिका ताडकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त तडितृ तडिता तडित्री तडितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ताड्य ताड्यः ताड्या ताड्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ताड्य ताड्यः ताड्या ताड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) तडितव्य तडितव्यः तडितव्या तडितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त तडनीय तडनीयः तडनीया तडनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) तडित तडितः तडिता तडितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) तडितवत् तडितवान् तडितवती तडितवत् / तडितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) तडत् तडन् तडन्ती तडत् / तडद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त तडिष्यत् तडिष्यन् तडिष्यती / तडिष्यन्ती तडिष्यत् / तडिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ताडयमान ताडयमानः ताडयमाना ताडयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) तडित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रतड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) तडितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ताडम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ताड ताडः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त तट्टि — तट्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त तेडिवस् तेडिवान् तेडुषी तेडिवत् / तेडिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।