🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:48 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तड् (तडँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0332
धात्वर्थ: भाषायाम् — चमकना, धमकाना (to speak, to talk, to shine, to glow)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतडति / ताडयतितडतः / ताडयतःतडन्ति / ताडयन्ति
मध्यमतडसि / ताडयसितडथः / ताडयथःतडथ / ताडयथ
उत्तमतडामि / ताडयामितडावः / ताडयावःतडामः / ताडयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतडतात् / तडताद् / तडतु / ताडयतात् / ताडयताद् / ताडयतुतडताम् / ताडयताम्तडन्तु / ताडयन्तु
मध्यमतड / तडतात् / तडताद् / ताडय / ताडयतात् / ताडयताद्तडतम् / ताडयतम्तडत / ताडयत
उत्तमतडानि / ताडयानितडाव / ताडयावतडाम / ताडयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतडत् / अतडद् / अताडयत् / अताडयद्अतडताम् / अताडयताम्अतडन् / अताडयन्
मध्यमअतडः / अताडयःअतडतम् / अताडयतम्अतडत / अताडयत
उत्तमअतडम् / अताडयम्अतडाव / अताडयावअतडाम / अताडयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतडेत् / तडेद् / ताडयेत् / ताडयेद्तडेताम् / ताडयेताम्तडेयुः / ताडयेयुः
मध्यमतडेः / ताडयेःतडेतम् / ताडयेतम्तडेत / ताडयेत
उत्तमतडेयम् / ताडयेयम्तडेव / ताडयेवतडेम / ताडयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतडिष्यति / ताडयिष्यतितडिष्यतः / ताडयिष्यतःतडिष्यन्ति / ताडयिष्यन्ति
मध्यमतडिष्यसि / ताडयिष्यसितडिष्यथः / ताडयिष्यथःतडिष्यथ / ताडयिष्यथ
उत्तमतडिष्यामि / ताडयिष्यामितडिष्यावः / ताडयिष्यावःतडिष्यामः / ताडयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतडिता / ताडयितातडितारौ / ताडयितारौतडितारः / ताडयितारः
मध्यमतडितासि / ताडयितासितडितास्थः / ताडयितास्थःतडितास्थ / ताडयितास्थ
उत्तमतडितास्मि / ताडयितास्मितडितास्वः / ताडयितास्वःतडितास्मः / ताडयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतताड / ताडयाञ्चकार / ताडयामास / ताडयाम्बभूवताडयाञ्चक्रतुः / ताडयामासतुः / ताडयाम्बभूवतुः / तेडतुःताडयाञ्चक्रुः / ताडयामासुः / ताडयाम्बभूवुः / तेडुः
मध्यमताडयाञ्चकर्थ / ताडयामासिथ / ताडयाम्बभूविथ / तेडिथताडयाञ्चक्रथुः / ताडयामासथुः / ताडयाम्बभूवथुः / तेडथुःताडयाञ्चक्र / ताडयामास / ताडयाम्बभूव / तेड
उत्तमततड / तताड / ताडयाञ्चकर / ताडयाञ्चकार / ताडयामास / ताडयाम्बभूवताडयाञ्चकृव / ताडयामासिव / ताडयाम्बभूविव / तेडिवताडयाञ्चकृम / ताडयामासिम / ताडयाम्बभूविम / तेडिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतडीत् / अतडीद् / अताडीत् / अताडीद् / अतीतडत् / अतीतडद्अतडिष्टाम् / अताडिष्टाम् / अतीतडताम्अतडिषुः / अताडिषुः / अतीतडन्
मध्यमअतडीः / अताडीः / अतीतडःअतडिष्टम् / अताडिष्टम् / अतीतडतम्अतडिष्ट / अताडिष्ट / अतीतडत
उत्तमअतडिषम् / अताडिषम् / अतीतडम्अतडिष्व / अताडिष्व / अतीतडावअतडिष्म / अताडिष्म / अतीतडाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतड्यात् / तड्याद् / ताड्यात् / ताड्याद्तड्यास्ताम् / ताड्यास्ताम्तड्यासुः / ताड्यासुः
मध्यमतड्याः / ताड्याःतड्यास्तम् / ताड्यास्तम्तड्यास्त / ताड्यास्त
उत्तमतड्यासम् / ताड्यासम्तड्यास्व / ताड्यास्वतड्यास्म / ताड्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतडिष्यत् / अतडिष्यद् / अताडयिष्यत् / अताडयिष्यद्अतडिष्यताम् / अताडयिष्यताम्अतडिष्यन् / अताडयिष्यन्
मध्यमअतडिष्यः / अताडयिष्यःअतडिष्यतम् / अताडयिष्यतम्अतडिष्यत / अताडयिष्यत
उत्तमअतडिष्यम् / अताडयिष्यम्अतडिष्याव / अताडयिष्यावअतडिष्याम / अताडयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें