🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सह् (षहँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0341
धात्वर्थ: मर्षणे — सहना, सहन करना, शक्तिमान होना, संतुष्ट होना (to bear, to tolerate, to be powerful, to be satisfied)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहति / साहयतिसहतः / साहयतःसहन्ति / साहयन्ति
मध्यमसहसि / साहयसिसहथः / साहयथःसहथ / साहयथ
उत्तमसहामि / साहयामिसहावः / साहयावःसहामः / साहयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहतात् / सहताद् / सहतु / साहयतात् / साहयताद् / साहयतुसहताम् / साहयताम्सहन्तु / साहयन्तु
मध्यमसह / सहतात् / सहताद् / साहय / साहयतात् / साहयताद्सहतम् / साहयतम्सहत / साहयत
उत्तमसहानि / साहयानिसहाव / साहयावसहाम / साहयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहत् / असहद् / असाहयत् / असाहयद्असहताम् / असाहयताम्असहन् / असाहयन्
मध्यमअसहः / असाहयःअसहतम् / असाहयतम्असहत / असाहयत
उत्तमअसहम् / असाहयम्असहाव / असाहयावअसहाम / असाहयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहेत् / सहेद् / साहयेत् / साहयेद्सहेताम् / साहयेताम्सहेयुः / साहयेयुः
मध्यमसहेः / साहयेःसहेतम् / साहयेतम्सहेत / साहयेत
उत्तमसहेयम् / साहयेयम्सहेव / साहयेवसहेम / साहयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहिष्यति / साहयिष्यतिसहिष्यतः / साहयिष्यतःसहिष्यन्ति / साहयिष्यन्ति
मध्यमसहिष्यसि / साहयिष्यसिसहिष्यथः / साहयिष्यथःसहिष्यथ / साहयिष्यथ
उत्तमसहिष्यामि / साहयिष्यामिसहिष्यावः / साहयिष्यावःसहिष्यामः / साहयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसहिता / साहयितासहितारौ / साहयितारौसहितारः / साहयितारः
मध्यमसहितासि / साहयितासिसहितास्थः / साहयितास्थःसहितास्थ / साहयितास्थ
उत्तमसहितास्मि / साहयितास्मिसहितास्वः / साहयितास्वःसहितास्मः / साहयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससाह / साहयाञ्चकार / साहयामास / साहयाम्बभूवसाहयाञ्चक्रतुः / साहयामासतुः / साहयाम्बभूवतुः / सेहतुःसाहयाञ्चक्रुः / साहयामासुः / साहयाम्बभूवुः / सेहुः
मध्यमसाहयाञ्चकर्थ / साहयामासिथ / साहयाम्बभूविथ / सेहिथसाहयाञ्चक्रथुः / साहयामासथुः / साहयाम्बभूवथुः / सेहथुःसाहयाञ्चक्र / साहयामास / साहयाम्बभूव / सेह
उत्तमससह / ससाह / साहयाञ्चकर / साहयाञ्चकार / साहयामास / साहयाम्बभूवसाहयाञ्चकृव / साहयामासिव / साहयाम्बभूविव / सेहिवसाहयाञ्चकृम / साहयामासिम / साहयाम्बभूविम / सेहिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहीत् / असहीद् / असीषहत् / असीषहद्असहिष्टाम् / असीषहताम्असहिषुः / असीषहन्
मध्यमअसहीः / असीषहःअसहिष्टम् / असीषहतम्असहिष्ट / असीषहत
उत्तमअसहिषम् / असीषहम्असहिष्व / असीषहावअसहिष्म / असीषहाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसह्यात् / सह्याद् / साह्यात् / साह्याद्सह्यास्ताम् / साह्यास्ताम्सह्यासुः / साह्यासुः
मध्यमसह्याः / साह्याःसह्यास्तम् / साह्यास्तम्सह्यास्त / साह्यास्त
उत्तमसह्यासम् / साह्यासम्सह्यास्व / साह्यास्वसह्यास्म / साह्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसहिष्यत् / असहिष्यद् / असाहयिष्यत् / असाहयिष्यद्असहिष्यताम् / असाहयिष्यताम्असहिष्यन् / असाहयिष्यन्
मध्यमअसहिष्यः / असाहयिष्यःअसहिष्यतम् / असाहयिष्यतम्असहिष्यत / असाहयिष्यत
उत्तमअसहिष्यम् / असाहयिष्यम्असहिष्याव / असाहयिष्यावअसहिष्याम / असाहयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें