२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ईर् (ईरँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0342
धात्वर्थ: क्षेपे — फेंकना (to throw)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरति / ईरयति ईरतः / ईरयतः ईरन्ति / ईरयन्ति मध्यम ईरयसि / ईरसि ईरथः / ईरयथः ईरथ / ईरयथ उत्तम ईरयामि / ईरामि ईरयावः / ईरावः ईरयामः / ईरामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरतात् / ईरताद् / ईरतु / ईरयतात् / ईरयताद् / ईरयतु ईरताम् / ईरयताम् ईरन्तु / ईरयन्तु मध्यम ईर / ईरतात् / ईरताद् / ईरय / ईरयतात् / ईरयताद् ईरतम् / ईरयतम् ईरत / ईरयत उत्तम ईरयाणि / ईराणि ईरयाव / ईराव ईरयाम / ईराम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरत् / ऐरद् / ऐरयत् / ऐरयद् ऐरताम् / ऐरयताम् ऐरन् / ऐरयन् मध्यम ऐरः / ऐरयः ऐरतम् / ऐरयतम् ऐरत / ऐरयत उत्तम ऐरम् / ऐरयम् ऐरयाव / ऐराव ऐरयाम / ऐराम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयेत् / ईरयेद् / ईरेत् / ईरेद् ईरयेताम् / ईरेताम् ईरयेयुः / ईरेयुः मध्यम ईरयेः / ईरेः ईरयेतम् / ईरेतम् ईरयेत / ईरेत उत्तम ईरयेयम् / ईरेयम् ईरयेव / ईरेव ईरयेम / ईरेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिष्यति / ईरिष्यति ईरयिष्यतः / ईरिष्यतः ईरयिष्यन्ति / ईरिष्यन्ति मध्यम ईरयिष्यसि / ईरिष्यसि ईरयिष्यथः / ईरिष्यथः ईरयिष्यथ / ईरिष्यथ उत्तम ईरयिष्यामि / ईरिष्यामि ईरयिष्यावः / ईरिष्यावः ईरयिष्यामः / ईरिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिता / ईरिता ईरयितारौ / ईरितारौ ईरयितारः / ईरितारः मध्यम ईरयितासि / ईरितासि ईरयितास्थः / ईरितास्थः ईरयितास्थ / ईरितास्थ उत्तम ईरयितास्मि / ईरितास्मि ईरयितास्वः / ईरितास्वः ईरयितास्मः / ईरितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयाञ्चकार / ईरयामास / ईरयाम्बभूव / ईराञ्चकार / ईरामास / ईराम्बभूव ईरयाञ्चक्रतुः / ईरयामासतुः / ईरयाम्बभूवतुः / ईराञ्चक्रतुः / ईरामासतुः / ईराम्बभूवतुः ईरयाञ्चक्रुः / ईरयामासुः / ईरयाम्बभूवुः / ईराञ्चक्रुः / ईरामासुः / ईराम्बभूवुः मध्यम ईरयाञ्चकर्थ / ईरयामासिथ / ईरयाम्बभूविथ / ईराञ्चकर्थ / ईरामासिथ / ईराम्बभूविथ ईरयाञ्चक्रथुः / ईरयामासथुः / ईरयाम्बभूवथुः / ईराञ्चक्रथुः / ईरामासथुः / ईराम्बभूवथुः ईरयाञ्चक्र / ईरयामास / ईरयाम्बभूव / ईराञ्चक्र / ईरामास / ईराम्बभूव उत्तम ईरयाञ्चकर / ईरयाञ्चकार / ईरयामास / ईरयाम्बभूव / ईराञ्चकर / ईराञ्चकार / ईरामास / ईराम्बभूव ईरयाञ्चकृव / ईरयामासिव / ईरयाम्बभूविव / ईराञ्चकृव / ईरामासिव / ईराम्बभूविव ईरयाञ्चकृम / ईरयामासिम / ईरयाम्बभूविम / ईराञ्चकृम / ईरामासिम / ईराम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरिरत् / ऐरिरद् / ऐरीत् / ऐरीद् ऐरिरताम् / ऐरिष्टाम् ऐरिरन् / ऐरिषुः मध्यम ऐरिरः / ऐरीः ऐरिरतम् / ऐरिष्टम् ऐरिरत / ऐरिष्ट उत्तम ऐरिरम् / ऐरिषम् ऐरिराव / ऐरिष्व ऐरिराम / ऐरिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्यात् / ईर्याद् ईर्यास्ताम् ईर्यासुः मध्यम ईर्याः ईर्यास्तम् ईर्यास्त उत्तम ईर्यासम् ईर्यास्व ईर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरयिष्यत् / ऐरयिष्यद् / ऐरिष्यत् / ऐरिष्यद् ऐरयिष्यताम् / ऐरिष्यताम् ऐरयिष्यन् / ऐरिष्यन् मध्यम ऐरयिष्यः / ऐरिष्यः ऐरयिष्यतम् / ऐरिष्यतम् ऐरयिष्यत / ऐरिष्यत उत्तम ऐरयिष्यम् / ऐरिष्यम् ऐरयिष्याव / ऐरिष्याव ऐरयिष्याम / ऐरिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयते ईरयेते ईरयन्ते मध्यम ईरयसे ईरयेथे ईरयध्वे उत्तम ईरये ईरयावहे ईरयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयताम् ईरयेताम् ईरयन्ताम् मध्यम ईरयस्व ईरयेथाम् ईरयध्वम् उत्तम ईरयै ईरयावहै ईरयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरयत ऐरयेताम् ऐरयन्त मध्यम ऐरयथाः ऐरयेथाम् ऐरयध्वम् उत्तम ऐरये ऐरयावहि ऐरयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयेत ईरयेयाताम् ईरयेरन् मध्यम ईरयेथाः ईरयेयाथाम् ईरयेध्वम् उत्तम ईरयेय ईरयेवहि ईरयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिष्यते ईरयिष्येते ईरयिष्यन्ते मध्यम ईरयिष्यसे ईरयिष्येथे ईरयिष्यध्वे उत्तम ईरयिष्ये ईरयिष्यावहे ईरयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिता ईरयितारौ ईरयितारः मध्यम ईरयितासे ईरयितासाथे ईरयिताध्वे उत्तम ईरयिताहे ईरयितास्वहे ईरयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयाञ्चक्रे / ईरयामास / ईरयाम्बभूव ईरयाञ्चक्राते / ईरयामासतुः / ईरयाम्बभूवतुः ईरयाञ्चक्रिरे / ईरयामासुः / ईरयाम्बभूवुः मध्यम ईरयाञ्चकृषे / ईरयामासिथ / ईरयाम्बभूविथ ईरयाञ्चक्राथे / ईरयामासथुः / ईरयाम्बभूवथुः ईरयाञ्चकृढ्वे / ईरयामास / ईरयाम्बभूव उत्तम ईरयाञ्चक्रे / ईरयामास / ईरयाम्बभूव ईरयाञ्चकृवहे / ईरयामासिव / ईरयाम्बभूविव ईरयाञ्चकृमहे / ईरयामासिम / ईरयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरिरत ऐरिरेताम् ऐरिरन्त मध्यम ऐरिरथाः ऐरिरेथाम् ऐरिरध्वम् उत्तम ऐरिरे ऐरिरावहि ऐरिरामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिषीष्ट ईरयिषीयास्ताम् ईरयिषीरन् मध्यम ईरयिषीष्ठाः ईरयिषीयास्थाम् ईरयिषीढ्वम् / ईरयिषीध्वम् उत्तम ईरयिषीय ईरयिषीवहि ईरयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐरयिष्यत ऐरयिष्येताम् ऐरयिष्यन्त मध्यम ऐरयिष्यथाः ऐरयिष्येथाम् ऐरयिष्यध्वम् उत्तम ऐरयिष्ये ऐरयिष्यावहि ऐरयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्यते ईर्येते ईर्यन्ते मध्यम ईर्यसे ईर्येथे ईर्यध्वे उत्तम ईर्ये ईर्यावहे ईर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्यताम् ईर्येताम् ईर्यन्ताम् मध्यम ईर्यस्व ईर्येथाम् ईर्यध्वम् उत्तम ईर्यै ईर्यावहै ईर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐर्यत ऐर्येताम् ऐर्यन्त मध्यम ऐर्यथाः ऐर्येथाम् ऐर्यध्वम् उत्तम ऐर्ये ऐर्यावहि ऐर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्येत ईर्येयाताम् ईर्येरन् मध्यम ईर्येथाः ईर्येयाथाम् ईर्येध्वम् उत्तम ईर्येय ईर्येवहि ईर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईरयिष्यते / ईरिष्यते ईरयिष्येते / ईरिष्येते ईरयिष्यन्ते / ईरिष्यन्ते मध्यम ईरयिष्यसे / ईरिष्यसे ईरयिष्येथे / ईरिष्येथे ईरयिष्यध्वे / ईरिष्यध्वे उत्तम ईरयिष्ये / ईरिष्ये ईरयिष्यावहे / ईरिष्यावहे ईरयिष्यामहे / ईरिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ईरण — — ईरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ईरक ईरकः ईरिका ईरकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ईरितृ ईरिता ईरित्री ईरितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ईर्य ईर्यः ईर्या ईर्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ईर्य ईर्यः ईर्या ईर्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ईरितव्य ईरितव्यः ईरितव्या ईरितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ईरणीय ईरणीयः ईरणीया ईरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ईरित ईरितः ईरिता ईरितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ईरितवत् ईरितवान् ईरितवती ईरितवत् / ईरितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ईरत् ईरन् ईरन्ती ईरत् / ईरद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ईरिष्यत् ईरिष्यन् ईरिष्यती / ईरिष्यन्ती ईरिष्यत् / ईरिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ईरयमाण ईरयमाणः ईरयमाणा ईरयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ईरित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रेर्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ईरितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ईरम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ईर ईरः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ईर्ति — ईर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ईराम्बभूवस् ईराम्बभूवान् ईराम्बभूषी ईराम्बभूवत् / ईराम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।