🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:53 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ज्रि (ज्रि)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0347
धात्वर्थ: वयोहानौ — वृद्ध होना, जीर्ण होना (to grow old)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयति / ज्राययतिज्रयतः / ज्राययतःज्रयन्ति / ज्राययन्ति
मध्यमज्रयसि / ज्राययसिज्रयथः / ज्राययथःज्रयथ / ज्राययथ
उत्तमज्रयामि / ज्राययामिज्रयावः / ज्राययावःज्रयामः / ज्राययामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयतात् / ज्रयताद् / ज्रयतु / ज्राययतात् / ज्राययताद् / ज्राययतुज्रयताम् / ज्राययताम्ज्रयन्तु / ज्राययन्तु
मध्यमज्रय / ज्रयतात् / ज्रयताद् / ज्रायय / ज्राययतात् / ज्राययताद्ज्रयतम् / ज्राययतम्ज्रयत / ज्राययत
उत्तमज्रयाणि / ज्राययाणिज्रयाव / ज्राययावज्रयाम / ज्राययाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्रयत् / अज्रयद् / अज्राययत् / अज्राययद्अज्रयताम् / अज्राययताम्अज्रयन् / अज्राययन्
मध्यमअज्रयः / अज्राययःअज्रयतम् / अज्राययतम्अज्रयत / अज्राययत
उत्तमअज्रयम् / अज्राययम्अज्रयाव / अज्राययावअज्रयाम / अज्राययाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयेत् / ज्रयेद् / ज्राययेत् / ज्राययेद्ज्रयेताम् / ज्राययेताम्ज्रयेयुः / ज्राययेयुः
मध्यमज्रयेः / ज्राययेःज्रयेतम् / ज्राययेतम्ज्रयेत / ज्राययेत
उत्तमज्रयेयम् / ज्राययेयम्ज्रयेव / ज्राययेवज्रयेम / ज्राययेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्राययिष्यति / ज्रेष्यतिज्राययिष्यतः / ज्रेष्यतःज्राययिष्यन्ति / ज्रेष्यन्ति
मध्यमज्राययिष्यसि / ज्रेष्यसिज्राययिष्यथः / ज्रेष्यथःज्राययिष्यथ / ज्रेष्यथ
उत्तमज्राययिष्यामि / ज्रेष्यामिज्राययिष्यावः / ज्रेष्यावःज्राययिष्यामः / ज्रेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्राययिता / ज्रेताज्राययितारौ / ज्रेतारौज्राययितारः / ज्रेतारः
मध्यमज्राययितासि / ज्रेतासिज्राययितास्थः / ज्रेतास्थःज्राययितास्थ / ज्रेतास्थ
उत्तमज्राययितास्मि / ज्रेतास्मिज्राययितास्वः / ज्रेतास्वःज्राययितास्मः / ज्रेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजिज्राय / ज्राययाञ्चकार / ज्राययामास / ज्राययाम्बभूवजिज्रियतुः / ज्राययाञ्चक्रतुः / ज्राययामासतुः / ज्राययाम्बभूवतुःजिज्रियुः / ज्राययाञ्चक्रुः / ज्राययामासुः / ज्राययाम्बभूवुः
मध्यमजिज्रयिथ / जिज्रेथ / ज्राययाञ्चकर्थ / ज्राययामासिथ / ज्राययाम्बभूविथजिज्रियथुः / ज्राययाञ्चक्रथुः / ज्राययामासथुः / ज्राययाम्बभूवथुःजिज्रिय / ज्राययाञ्चक्र / ज्राययामास / ज्राययाम्बभूव
उत्तमजिज्रय / जिज्राय / ज्राययाञ्चकर / ज्राययाञ्चकार / ज्राययामास / ज्राययाम्बभूवजिज्रियिव / ज्राययाञ्चकृव / ज्राययामासिव / ज्राययाम्बभूविवजिज्रियिम / ज्राययाञ्चकृम / ज्राययामासिम / ज्राययाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजिज्रयत् / अजिज्रयद् / अज्रैषीत् / अज्रैषीद्अजिज्रयताम् / अज्रैष्टाम्अजिज्रयन् / अज्रैषुः
मध्यमअजिज्रयः / अज्रैषीःअजिज्रयतम् / अज्रैष्टम्अजिज्रयत / अज्रैष्ट
उत्तमअजिज्रयम् / अज्रैषम्अजिज्रयाव / अज्रैष्वअजिज्रयाम / अज्रैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्राय्यात् / ज्राय्याद् / ज्रीयात् / ज्रीयाद्ज्राय्यास्ताम् / ज्रीयास्ताम्ज्राय्यासुः / ज्रीयासुः
मध्यमज्राय्याः / ज्रीयाःज्राय्यास्तम् / ज्रीयास्तम्ज्राय्यास्त / ज्रीयास्त
उत्तमज्राय्यासम् / ज्रीयासम्ज्राय्यास्व / ज्रीयास्वज्राय्यास्म / ज्रीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्राययिष्यत् / अज्राययिष्यद् / अज्रेष्यत् / अज्रेष्यद्अज्राययिष्यताम् / अज्रेष्यताम्अज्राययिष्यन् / अज्रेष्यन्
मध्यमअज्राययिष्यः / अज्रेष्यःअज्राययिष्यतम् / अज्रेष्यतम्अज्राययिष्यत / अज्रेष्यत
उत्तमअज्राययिष्यम् / अज्रेष्यम्अज्राययिष्याव / अज्रेष्यावअज्राययिष्याम / अज्रेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें