🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्रुञ्च् (क्रुन्चँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0213
धात्वर्थ: गतिकौटिल्याल्पीभावयोः — जाना, टेढा होना, टेढा करना, अल्प होना, अल्प करना (to go, to bend, to reduce, to contract, to diminish)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुञ्चतिक्रुञ्चतःक्रुञ्चन्ति
मध्यमक्रुञ्चसिक्रुञ्चथःक्रुञ्चथ
उत्तमक्रुञ्चामिक्रुञ्चावःक्रुञ्चामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुञ्चतात् / क्रुञ्चताद् / क्रुञ्चतुक्रुञ्चताम्क्रुञ्चन्तु
मध्यमक्रुञ्च / क्रुञ्चतात् / क्रुञ्चताद्क्रुञ्चतम्क्रुञ्चत
उत्तमक्रुञ्चानिक्रुञ्चावक्रुञ्चाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रुञ्चत् / अक्रुञ्चद्अक्रुञ्चताम्अक्रुञ्चन्
मध्यमअक्रुञ्चःअक्रुञ्चतम्अक्रुञ्चत
उत्तमअक्रुञ्चम्अक्रुञ्चावअक्रुञ्चाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुञ्चेत् / क्रुञ्चेद्क्रुञ्चेताम्क्रुञ्चेयुः
मध्यमक्रुञ्चेःक्रुञ्चेतम्क्रुञ्चेत
उत्तमक्रुञ्चेयम्क्रुञ्चेवक्रुञ्चेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुञ्चिष्यतिक्रुञ्चिष्यतःक्रुञ्चिष्यन्ति
मध्यमक्रुञ्चिष्यसिक्रुञ्चिष्यथःक्रुञ्चिष्यथ
उत्तमक्रुञ्चिष्यामिक्रुञ्चिष्यावःक्रुञ्चिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुञ्चिताक्रुञ्चितारौक्रुञ्चितारः
मध्यमक्रुञ्चितासिक्रुञ्चितास्थःक्रुञ्चितास्थ
उत्तमक्रुञ्चितास्मिक्रुञ्चितास्वःक्रुञ्चितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचुक्रुञ्चचुक्रुञ्चतुःचुक्रुञ्चुः
मध्यमचुक्रुञ्चिथचुक्रुञ्चथुःचुक्रुञ्च
उत्तमचुक्रुञ्चचुक्रुञ्चिवचुक्रुञ्चिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रुञ्चीत् / अक्रुञ्चीद्अक्रुञ्चिष्टाम्अक्रुञ्चिषुः
मध्यमअक्रुञ्चीःअक्रुञ्चिष्टम्अक्रुञ्चिष्ट
उत्तमअक्रुञ्चिषम्अक्रुञ्चिष्वअक्रुञ्चिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रुच्यात् / क्रुच्याद्क्रुच्यास्ताम्क्रुच्यासुः
मध्यमक्रुच्याःक्रुच्यास्तम्क्रुच्यास्त
उत्तमक्रुच्यासम्क्रुच्यास्वक्रुच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रुञ्चिष्यत् / अक्रुञ्चिष्यद्अक्रुञ्चिष्यताम्अक्रुञ्चिष्यन्
मध्यमअक्रुञ्चिष्यःअक्रुञ्चिष्यतम्अक्रुञ्चिष्यत
उत्तमअक्रुञ्चिष्यम्अक्रुञ्चिष्यावअक्रुञ्चिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें