२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
क्रुञ्च् (क्रुन्चँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0213
धात्वर्थ: गतिकौटिल्याल्पीभावयोः — जाना, टेढा होना, टेढा करना, अल्प होना, अल्प करना (to go, to bend, to reduce, to contract, to diminish)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चति क्रुञ्चतः क्रुञ्चन्ति मध्यम क्रुञ्चसि क्रुञ्चथः क्रुञ्चथ उत्तम क्रुञ्चामि क्रुञ्चावः क्रुञ्चामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चतात् / क्रुञ्चताद् / क्रुञ्चतु क्रुञ्चताम् क्रुञ्चन्तु मध्यम क्रुञ्च / क्रुञ्चतात् / क्रुञ्चताद् क्रुञ्चतम् क्रुञ्चत उत्तम क्रुञ्चानि क्रुञ्चाव क्रुञ्चाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्रुञ्चत् / अक्रुञ्चद् अक्रुञ्चताम् अक्रुञ्चन् मध्यम अक्रुञ्चः अक्रुञ्चतम् अक्रुञ्चत उत्तम अक्रुञ्चम् अक्रुञ्चाव अक्रुञ्चाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चेत् / क्रुञ्चेद् क्रुञ्चेताम् क्रुञ्चेयुः मध्यम क्रुञ्चेः क्रुञ्चेतम् क्रुञ्चेत उत्तम क्रुञ्चेयम् क्रुञ्चेव क्रुञ्चेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चिष्यति क्रुञ्चिष्यतः क्रुञ्चिष्यन्ति मध्यम क्रुञ्चिष्यसि क्रुञ्चिष्यथः क्रुञ्चिष्यथ उत्तम क्रुञ्चिष्यामि क्रुञ्चिष्यावः क्रुञ्चिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चिता क्रुञ्चितारौ क्रुञ्चितारः मध्यम क्रुञ्चितासि क्रुञ्चितास्थः क्रुञ्चितास्थ उत्तम क्रुञ्चितास्मि क्रुञ्चितास्वः क्रुञ्चितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुक्रुञ्च चुक्रुञ्चतुः चुक्रुञ्चुः मध्यम चुक्रुञ्चिथ चुक्रुञ्चथुः चुक्रुञ्च उत्तम चुक्रुञ्च चुक्रुञ्चिव चुक्रुञ्चिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्रुञ्चीत् / अक्रुञ्चीद् अक्रुञ्चिष्टाम् अक्रुञ्चिषुः मध्यम अक्रुञ्चीः अक्रुञ्चिष्टम् अक्रुञ्चिष्ट उत्तम अक्रुञ्चिषम् अक्रुञ्चिष्व अक्रुञ्चिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुच्यात् / क्रुच्याद् क्रुच्यास्ताम् क्रुच्यासुः मध्यम क्रुच्याः क्रुच्यास्तम् क्रुच्यास्त उत्तम क्रुच्यासम् क्रुच्यास्व क्रुच्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्रुञ्चिष्यत् / अक्रुञ्चिष्यद् अक्रुञ्चिष्यताम् अक्रुञ्चिष्यन् मध्यम अक्रुञ्चिष्यः अक्रुञ्चिष्यतम् अक्रुञ्चिष्यत उत्तम अक्रुञ्चिष्यम् अक्रुञ्चिष्याव अक्रुञ्चिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुच्यते क्रुच्येते क्रुच्यन्ते मध्यम क्रुच्यसे क्रुच्येथे क्रुच्यध्वे उत्तम क्रुच्ये क्रुच्यावहे क्रुच्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुच्यताम् क्रुच्येताम् क्रुच्यन्ताम् मध्यम क्रुच्यस्व क्रुच्येथाम् क्रुच्यध्वम् उत्तम क्रुच्यै क्रुच्यावहै क्रुच्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अक्रुच्यत अक्रुच्येताम् अक्रुच्यन्त मध्यम अक्रुच्यथाः अक्रुच्येथाम् अक्रुच्यध्वम् उत्तम अक्रुच्ये अक्रुच्यावहि अक्रुच्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुच्येत क्रुच्येयाताम् क्रुच्येरन् मध्यम क्रुच्येथाः क्रुच्येयाथाम् क्रुच्येध्वम् उत्तम क्रुच्येय क्रुच्येवहि क्रुच्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम क्रुञ्चिष्यते क्रुञ्चिष्येते क्रुञ्चिष्यन्ते मध्यम क्रुञ्चिष्यसे क्रुञ्चिष्येथे क्रुञ्चिष्यध्वे उत्तम क्रुञ्चिष्ये क्रुञ्चिष्यावहे क्रुञ्चिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त क्रुञ्चन — — क्रुञ्चनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त क्रुञ्चक क्रुञ्चकः क्रुञ्चिका क्रुञ्चकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त क्रुञ्चितृ क्रुञ्चिता क्रुञ्चित्री क्रुञ्चितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त क्रुञ्च्य क्रुञ्च्यः क्रुञ्च्या क्रुञ्च्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) क्रुञ्चितव्य क्रुञ्चितव्यः क्रुञ्चितव्या क्रुञ्चितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त क्रुञ्चनीय क्रुञ्चनीयः क्रुञ्चनीया क्रुञ्चनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) क्रुचित क्रुचितः क्रुचिता क्रुचितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) क्रुचितवत् क्रुचितवान् क्रुचितवती क्रुचितवत् / क्रुचितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) क्रुञ्चत् क्रुञ्चन् क्रुञ्चन्ती क्रुञ्चत् / क्रुञ्चद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त क्रुञ्चिष्यत् क्रुञ्चिष्यन् क्रुञ्चिष्यती / क्रुञ्चिष्यन्ती क्रुञ्चिष्यत् / क्रुञ्चिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) क्रुञ्चित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रक्रुच्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) क्रुञ्चितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय क्रुञ्चम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त क्रुञ्च क्रुञ्चः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त क्रुक्ति — क्रुक्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चुक्रुच्वस् चुक्रुच्वान् चुक्रुचुषी चुक्रुच्वत् / चुक्रुच्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।