२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वर (वर)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0390
धात्वर्थ: ईप्सायाम् — इच्छा करना, चाहना, आशा करना (to wish, to desire, to hope)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयति वरयतः वरयन्ति मध्यम वरयसि वरयथः वरयथ उत्तम वरयामि वरयावः वरयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयतात् / वरयताद् / वरयतु वरयताम् वरयन्तु मध्यम वरय / वरयतात् / वरयताद् वरयतम् वरयत उत्तम वरयाणि वरयाव वरयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरयत् / अवरयद् अवरयताम् अवरयन् मध्यम अवरयः अवरयतम् अवरयत उत्तम अवरयम् अवरयाव अवरयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयेत् / वरयेद् वरयेताम् वरयेयुः मध्यम वरयेः वरयेतम् वरयेत उत्तम वरयेयम् वरयेव वरयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिष्यति वरयिष्यतः वरयिष्यन्ति मध्यम वरयिष्यसि वरयिष्यथः वरयिष्यथ उत्तम वरयिष्यामि वरयिष्यावः वरयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिता वरयितारौ वरयितारः मध्यम वरयितासि वरयितास्थः वरयितास्थ उत्तम वरयितास्मि वरयितास्वः वरयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयाञ्चकार / वरयामास / वरयाम्बभूव वरयाञ्चक्रतुः / वरयामासतुः / वरयाम्बभूवतुः वरयाञ्चक्रुः / वरयामासुः / वरयाम्बभूवुः मध्यम वरयाञ्चकर्थ / वरयामासिथ / वरयाम्बभूविथ वरयाञ्चक्रथुः / वरयामासथुः / वरयाम्बभूवथुः वरयाञ्चक्र / वरयामास / वरयाम्बभूव उत्तम वरयाञ्चकर / वरयाञ्चकार / वरयामास / वरयाम्बभूव वरयाञ्चकृव / वरयामासिव / वरयाम्बभूविव वरयाञ्चकृम / वरयामासिम / वरयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अववरत् / अववरद् अववरताम् अववरन् मध्यम अववरः अववरतम् अववरत उत्तम अववरम् अववराव अववराम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्यात् / वर्याद् वर्यास्ताम् वर्यासुः मध्यम वर्याः वर्यास्तम् वर्यास्त उत्तम वर्यासम् वर्यास्व वर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरयिष्यत् / अवरयिष्यद् अवरयिष्यताम् अवरयिष्यन् मध्यम अवरयिष्यः अवरयिष्यतम् अवरयिष्यत उत्तम अवरयिष्यम् अवरयिष्याव अवरयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयते वरयेते वरयन्ते मध्यम वरयसे वरयेथे वरयध्वे उत्तम वरये वरयावहे वरयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयताम् वरयेताम् वरयन्ताम् मध्यम वरयस्व वरयेथाम् वरयध्वम् उत्तम वरयै वरयावहै वरयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरयत अवरयेताम् अवरयन्त मध्यम अवरयथाः अवरयेथाम् अवरयध्वम् उत्तम अवरये अवरयावहि अवरयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयेत वरयेयाताम् वरयेरन् मध्यम वरयेथाः वरयेयाथाम् वरयेध्वम् उत्तम वरयेय वरयेवहि वरयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिष्यते वरयिष्येते वरयिष्यन्ते मध्यम वरयिष्यसे वरयिष्येथे वरयिष्यध्वे उत्तम वरयिष्ये वरयिष्यावहे वरयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिता वरयितारौ वरयितारः मध्यम वरयितासे वरयितासाथे वरयिताध्वे उत्तम वरयिताहे वरयितास्वहे वरयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयाञ्चक्रे / वरयामास / वरयाम्बभूव वरयाञ्चक्राते / वरयामासतुः / वरयाम्बभूवतुः वरयाञ्चक्रिरे / वरयामासुः / वरयाम्बभूवुः मध्यम वरयाञ्चकृषे / वरयामासिथ / वरयाम्बभूविथ वरयाञ्चक्राथे / वरयामासथुः / वरयाम्बभूवथुः वरयाञ्चकृढ्वे / वरयामास / वरयाम्बभूव उत्तम वरयाञ्चक्रे / वरयामास / वरयाम्बभूव वरयाञ्चकृवहे / वरयामासिव / वरयाम्बभूविव वरयाञ्चकृमहे / वरयामासिम / वरयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अववरत अववरेताम् अववरन्त मध्यम अववरथाः अववरेथाम् अववरध्वम् उत्तम अववरे अववरावहि अववरामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिषीष्ट वरयिषीयास्ताम् वरयिषीरन् मध्यम वरयिषीष्ठाः वरयिषीयास्थाम् वरयिषीढ्वम् / वरयिषीध्वम् उत्तम वरयिषीय वरयिषीवहि वरयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरयिष्यत अवरयिष्येताम् अवरयिष्यन्त मध्यम अवरयिष्यथाः अवरयिष्येथाम् अवरयिष्यध्वम् उत्तम अवरयिष्ये अवरयिष्यावहि अवरयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्यते वर्येते वर्यन्ते मध्यम वर्यसे वर्येथे वर्यध्वे उत्तम वर्ये वर्यावहे वर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्यताम् वर्येताम् वर्यन्ताम् मध्यम वर्यस्व वर्येथाम् वर्यध्वम् उत्तम वर्यै वर्यावहै वर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्यत अवर्येताम् अवर्यन्त मध्यम अवर्यथाः अवर्येथाम् अवर्यध्वम् उत्तम अवर्ये अवर्यावहि अवर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्येत वर्येयाताम् वर्येरन् मध्यम वर्येथाः वर्येयाथाम् वर्येध्वम् उत्तम वर्येय वर्येवहि वर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरयिष्यते / वरिष्यते वरयिष्येते / वरिष्येते वरयिष्यन्ते / वरिष्यन्ते मध्यम वरयिष्यसे / वरिष्यसे वरयिष्येथे / वरिष्येथे वरयिष्यध्वे / वरिष्यध्वे उत्तम वरयिष्ये / वरिष्ये वरयिष्यावहे / वरिष्यावहे वरयिष्यामहे / वरिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वरण — — वरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वरक वरकः वरिका वरकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वरयितृ वरयिता वरयित्री वरयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त वर्य वर्यः वर्या वर्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वरयितव्य वरयितव्यः वरयितव्या वरयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वरणीय वरणीयः वरणीया वरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वरित वरितः वरिता वरितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वरितवत् वरितवान् वरितवती वरितवत् / वरितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वरयत् वरयन् वरयन्ती वरयत् / वरयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वरयिष्यत् वरयिष्यन् वरयिष्यती / वरयिष्यन्ती वरयिष्यत् / वरयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वरयमाण वरयमाणः वरयमाणा वरयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वरयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवरय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वरयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वरम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वर्ति — वर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त वरयाम्बभूवस् वरयाम्बभूवान् वरयाम्बभूषी वरयाम्बभूवत् / वरयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।